कोकोपीट मातीपेक्षा खरंच चांगलं असतं का? झाडांच्या चांगल्या वाढीसाठी कोणतं माध्यम निवडावं? बीज रुजवण्यासाठी कोकोपीटचा वापर का केला जातो? कुंड्यांसाठी सर्वोत्तम पॉटिंग मिक्स कसं तयार करायचं? चला, जाणून घेऊया.
Best Soil for Plants: तुम्ही घरी बागकाम करत असाल, तर झाडांच्या चांगल्या वाढीसाठी योग्य माती निवडणं किती महत्त्वाचं आहे, हे तुम्हाला नक्कीच माहीत असेल. अनेकदा झाडं लावूनही त्यांची पाहिजे तशी वाढ होत नाही. आजकाल बागकामामध्ये मातीसोबतच कोकोपीटचाही खूप वापर केला जातो. पण तुम्हाला माहीत आहे का की कोकोपीट म्हणजे काय, माती आणि कोकोपीटमध्ये काय फरक आहे आणि झाडं लावण्यासाठी यापैकी कोणता पर्याय चांगला मानला जातो? चला तर मग जाणून घेऊया.
गार्डन सॉइल म्हणजे काय?
गार्डन सॉइल म्हणजेच नैसर्गिक माती, जी झाडांसाठी सर्रास वापरली जाते. पण, ही थोडी जड असते आणि तिची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता मातीच्या प्रकारावर अवलंबून असते. जर माती खूपच चिकट किंवा जड असेल, तर त्यात पाणी साचून राहतं आणि झाडांच्या मुळांना नुकसान पोहोचू शकतं. अर्थात, मातीमध्ये अनेक आवश्यक पोषक तत्वं असतात, जी झाडांच्या वाढीसाठी मदत करतात. काही प्रकारच्या मातीत हवा खेळती राहत नाही, तर हलक्या आणि भुसभुशीत मातीत मुळांना पुरेसा ऑक्सिजन मिळतो, ज्यामुळे झाडं वेगाने वाढतात.
Related Articles
कोकोपीट म्हणजे काय?
कोकोपीट हे नारळाच्या शेंड्यांपासून (भुशापासून) तयार केलं जातं. हे वजनाला खूप हलकं आणि स्पंजसारखं असतं. त्यामुळे ते जास्त काळ ओलावा टिकवून ठेवायला मदत करतं. मात्र, यात मातीच्या तुलनेत पोषक तत्वं खूप कमी असतात. पण त्याची रचना अशी असते की झाडांच्या मुळांना भरपूर हवा मिळते. याच कारणामुळे बीज रुजवण्यासाठी आणि नर्सरी तयार करण्यासाठी कोकोपीटला खूप चांगलं मानलं जातं. जर तुम्हाला बियांपासून रोपं तयार करायची असतील, तर कोकोपीट एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो.
कोकोपीट आणि माती: झाडं लावण्यासाठी काय योग्य?
कोकोपीटचा वापर प्रामुख्याने बियांपासून रोपं तयार करण्यासाठी आणि मनी प्लांट, पोथोससारख्या वेलींसाठी केला जातो. पण, त्यात पोषक तत्वं कमी असल्यामुळे वेळोवेळी खत देणं गरजेचं असतं. दुसरीकडे, मातीमध्ये जवळपास सर्व प्रकारची झाडं लावता येतात. पण जर माती खूप जड असेल, तर त्यात पाणी साचू लागतं, ज्यामुळे मुळं सडू शकतात आणि झाडाची वाढ खुंटते.
झाडं लावण्यासाठी योग्य माती कशी तयार करावी?
कुंड्यांमध्ये झाडं लावण्यासाठी फक्त माती किंवा फक्त कोकोपीट वापरण्याऐवजी, दोघांचं मिश्रण तयार करणं हा सर्वोत्तम उपाय आहे. यासाठी समान प्रमाणात कोकोपीट आणि माती एकत्र करा. नंतर त्यात थोड्या प्रमाणात गांडूळ खत किंवा शेणखत मिसळा. या मिश्रणामुळे ओलावा जास्त काळ टिकून राहतो, मुळांना पुरेशी हवा मिळते, झाडांना आवश्यक पोषण मिळतं आणि त्यांची वाढही चांगली होते. या तयार मिश्रणात तुम्ही गुलाब, जास्वंद, टोमॅटो, मिरची, कोथिंबीर, पालक, स्नेक प्लांट, मनी प्लांट आणि पीस लिली यांसारखी जवळपास सर्वच झाडं सहज लावू शकता.
सर्वाधिक विचारले जाणारे प्रश्न
1. फक्त कोकोपीटमध्ये झाडं वाढवता येतात का?
हो, पण झाडांच्या चांगल्या वाढीसाठी नियमितपणे खत आणि पोषक तत्वं देणं आवश्यक आहे.
2. बीज रुजवण्यासाठी माती की कोकोपीट, काय चांगलं?
बीज रुजवण्यासाठी कोकोपीट अधिक चांगलं मानलं जातं.
3. कुंड्यांसाठी सर्वोत्तम पॉटिंग मिक्स कोणतं?
समान प्रमाणात माती आणि कोकोपीट घेऊन त्यात गांडूळ खत किंवा शेणखत मिसळा. हे सर्वोत्तम मिश्रण आहे.
