भारतात ऑटोमॅटिक गाड्यांची क्रेझ वाढतेय. पण AMT, CVT, DCT, iMT आणि टॉर्क कन्व्हर्टर या वेगवेगळ्या गिअरबॉक्समध्ये नेमका फरक काय? कोणतं तंत्रज्ञान कसं काम करतं आणि किमतीत किती फरक पडतो, हे सगळं सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
भारतात ऑटोमॅटिक गाड्यांची मागणी वेगाने वाढतेय. शहरांमधील ट्रॅफिकमध्ये वारंवार क्लच दाबण्याचा त्रास टाळण्यासाठी आणि आरामदायी ड्रायव्हिंगसाठी लोक आता ऑटोमॅटिक गाड्यांना पसंती देत आहेत. आज बाजारात AMT, CVT, DCT, iMT आणि टॉर्क कन्व्हर्टर AT असे अनेक प्रकारचे ऑटोमॅटिक गिअरबॉक्स उपलब्ध आहेत. प्रत्येकाची किंमत, तंत्रज्ञान आणि गरज थोडी वेगळी आहे. चला, यातील फरक सविस्तरपणे समजून घेऊया. कोणता गिअरबॉक्स कशासाठी चांगला आहे? आणि त्यामुळे गाडीच्या किमतीत किती फरक पडतो?
1. AMT (ऑटोमेटेड मॅन्युअल ट्रान्समिशन)
ऑटोमेटेड मॅन्युअल ट्रान्समिशन (AMT) हे एक असं तंत्रज्ञान आहे, जे मॅन्युअल गिअरबॉक्सला ऑटोमॅटिक पद्धतीने चालवतं. सोप्या भाषेत सांगायचं तर, हा खरंतर मॅन्युअल गिअरबॉक्सच असतो, पण क्लच दाबण्याचं आणि गिअर बदलण्याचं काम एक ऑटोमॅटिक सिस्टीम करते. गाडीत क्लच पॅडल नसतं; त्याऐवजी, सेन्सर्स आणि ॲक्ट्युएटर्सच्या मदतीने गिअर्स आपोआप बदलले जातात. कमी खर्चात ऑटोमॅटिक गाडीचा अनुभव देणारा हा एक परवडणारा पर्याय आहे. मारुती सुझुकी वॅगनआर, मारुती सुझुकी अल्टो K10 सारख्या अनेक गाड्यांमध्ये AMT गिअरबॉक्स मिळतो. मॅन्युअल व्हेरिएंटच्या तुलनेत याची किंमत साधारणपणे ५०,००० ते ७०,००० रुपयांनी जास्त असते.
2. CVT (कंटिन्युअसली व्हेरिएबल ट्रान्समिशन)
CVT गिअरबॉक्स सामान्य गिअर सिस्टीमपेक्षा वेगळा असतो. यात ठराविक गिअर्स नसतात. त्याऐवजी, गरजेनुसार गिअर रेशो बदलणारी एक बेल्ट आणि पुलीची (pulleys) सिस्टीम असते. यामुळे ड्रायव्हिंग अतिशय स्मूथ आणि विना-झटका (jerk-free) होते. मात्र, गाडी जोरात ॲक्सिलरेट करताना 'रबर बँड इफेक्ट' जाणवू शकतो, म्हणजे इंजिनचा आवाज वाढतो पण वेग तितक्या लवकर वाढत नाही. होंडा सिटी आणि किया सेल्टॉसच्या काही व्हेरिएंटमध्ये CVT चा पर्याय उपलब्ध आहे. याची किंमत साधारणपणे AMT पेक्षा ५०,००० ते १ लाख रुपयांपर्यंत जास्त असू शकते, पण हे मॉडेलवर अवलंबून असतं.
Related Articles
3. DCT (ड्युअल-क्लच ट्रान्समिशन)
DCT मध्ये दोन वेगवेगळे क्लच असतात. एक क्लच विषम (1, 3, 5) गिअर्ससाठी आणि दुसरा सम (2, 4, 6) गिअर्ससाठी असतो. या तंत्रज्ञानामुळे गिअर शिफ्टिंग खूप वेगाने आणि स्मूथ होते. यातही क्लच पॅडल नसतं. ज्यांना वेगवान आणि स्पोर्टी ड्रायव्हिंग आवडते, त्यांच्यासाठी हा एक उत्तम पर्याय आहे. ह्युंदाई क्रेटा आणि किया सेल्टॉस या गाड्यांमध्ये DCT गिअरबॉक्सचा पर्याय मिळतो. मॅन्युअलच्या तुलनेत याची किंमत सुमारे १.५ लाख ते २ लाख रुपयांपर्यंत जास्त असू शकते.
4. iMT (इंटेलिजेंट मॅन्युअल ट्रान्समिशन)
iMT म्हणजे 'इंटेलिजेंट मॅन्युअल ट्रान्समिशन'. ही सिस्टीम पूर्णपणे ऑटोमॅटिक नाही. यात तुम्हाला गिअर स्वतः बदलावे लागतात, पण गाडीत क्लच पॅडल नसतं. तुम्ही गिअर बदलताच सेन्सर्स क्लचचं काम आपोआप करतात. हा गिअरबॉक्स CVT किंवा DCT पेक्षा स्वस्त असतो, पण मॅन्युअलपेक्षा थोडा महाग असतो. किया सोनेट आणि ह्युंदाई वेन्यू या गाड्यांमध्ये iMT चा पर्याय मिळतो (उपलब्धता ब्रँडनुसार बदलू शकते). मॅन्युअलच्या तुलनेत याची किंमत साधारणपणे ७०,००० ते १ लाख रुपयांपर्यंत जास्त असू शकते.
5. टॉर्क कन्व्हर्टर AT (ऑटोमॅटिक ट्रान्समिशन)
हा एक पारंपरिक ऑटोमॅटिक गिअरबॉक्स आहे, जो टॉर्क कन्व्हर्टर तंत्रज्ञानाचा वापर करतो. हे तंत्रज्ञान आता अधिक स्मूथ आणि कार्यक्षम झालं आहे. यात गिअर शिफ्टिंगसाठी हायड्रॉलिक फ्लुइड सिस्टीम वापरली जाते. जास्त पॉवर असलेल्या इंजिनसोबत हा गिअरबॉक्स उत्तम काम करतो. मॅन्युअलच्या तुलनेत याची किंमत सुमारे १ लाख ते १.५ लाख रुपयांपर्यंत जास्त असण्याची शक्यता असते, पण हे मॉडेलनुसार बदलतं. टोयोटा फॉर्च्युनरसारख्या मोठ्या एसयूव्हीमध्ये टॉर्क कन्व्हर्टर ऑटोमॅटिक गिअरबॉक्स दिला जातो.
