देवदत्त पडिक्कलचं शतक आणि मानव सुथारच्या १० विकेट्सच्या जोरावर टीम इंडियाने श्रीलंकेला त्यांच्या ६०० व्या ऐतिहासिक कसोटी सामन्यात १६५ रन्सनी हरवलं. गॉलमध्ये झालेल्या या विजयामुळे भारताने दोन सामन्यांच्या मालिकेत १-० अशी आघाडी घेतली आहे.
देवदत्त पडिक्कलचं शानदार शतक आणि मानव सुथारच्या १० विकेट्सच्या धमाकेदार कामगिरीमुळे टीम इंडियाने बुधवारी गॉलमध्ये श्रीलंकेवर १६५ रन्सनी मोठा विजय मिळवला. भारताची ही ६०० वी कसोटी होती, त्यामुळे हा विजय अधिक खास ठरला.
टेस्ट क्रिकेटमधील प्रेरणादायी प्रवास
१९३२ मध्ये आंतरराष्ट्रीय पदार्पण केल्यापासून भारताचा कसोटी क्रिकेटमधील प्रवास खूपच प्रेरणादायी राहिला आहे. इतिहासात भारत सर्वात शक्तिशाली संघ नसला तरी, सी. के. नायडू यांच्या काळापासून ते कपिल देव, सचिन तेंडुलकर आणि विराट कोहलीपर्यंत, भारतीय क्रिकेटने या खेळाला नवी दिशा दिली आहे.
१९६०-७० च्या दशकात बिशन सिंग बेदी, इरापल्ली प्रसन्ना, भागवत चंद्रशेखर आणि श्रीनिवास वेंकटराघवन यांसारख्या फिरकी गोलंदाजांच्या जोरावर ओळखल्या जाणाऱ्या संघापासून ते आज जसप्रीत बुमराह, मोहम्मद शमी, रविचंद्रन अश्विन, रवींद्र जडेजा यांसारख्या वेगवान आणि फिरकी गोलंदाजीच्या मिश्रणाने जगात दबदबा निर्माण करण्यापर्यंत, भारताने कसोटी संघ म्हणून मोठी प्रगती केली आहे.
भारताची फिरकीची परंपरा आजही कायम असली तरी, वेगवान गोलंदाजांची गुणवत्ता आणि वेगही पाहण्यासारखा आहे. बुमराह, शमी, इशांत शर्मा, उमेश यादव, मोहम्मद सिराज आणि भुवनेश्वर कुमार यांसारख्या काही गोलंदाजांनी आपल्या कौशल्याने आणि वेगाने प्रतिस्पर्धी संघांच्या मनात भीती निर्माण केली आहे. गेल्या काही वर्षांत भारताने सुनील गावस्कर, सचिन तेंडुलकर, राहुल द्रविड, विराट कोहली यांसारख्या 'रन मशीन्स' सुद्धा दिल्या आहेत.
भारताचा कसोटी रेकॉर्ड: आकडेवारीवर एक नजर
भारताच्या पहिल्या कसोटीपासून ते ६०० व्या कसोटीपर्यंतचा प्रवास, प्रत्येक १०० कसोटींच्या टप्प्यात कसा होता, त्यावर एक नजर टाकूया: - पहिली ते १०० वी कसोटी: १० विजय, ४० पराभव, ५० ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: ०.२५ - १०१ वी ते २०० वी कसोटी: २५ विजय, ३२ पराभव, ४३ ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: ०.७८ - २०१ वी ते ३०० वी कसोटी: २१ विजय, २६ पराभव, १ टाय, ५२ ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: ०.८० - ३०१ वी ते ४०० वी कसोटी: ३२ विजय, ३१ पराभव, ३७ ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: १.०३२ - ४०१ वी ते ५०० वी कसोटी: ४२ विजय, २८ पराभव, ३० ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: १.५ - ५०१ वी ते ६०० वी कसोटी: ५७ विजय, ३१ पराभव, २ ड्रॉ, विजय-पराभव गुणोत्तर: १.८३
३०० व्या कसोटीनंतर भारताचे विजय-पराभव गुणोत्तर १ पेक्षा जास्त होऊ लागले. ३०१ व्या ते ६०० व्या कसोटीपर्यंत भारताने १३१ विजय मिळवले, ९० सामने गमावले आणि ६९ सामने ड्रॉ केले. या काळात विजयाची टक्केवारी ४३ टक्क्यांहून अधिक होती.
पहिल्या ३०० कसोटी सामन्यांमध्ये भारताने फक्त ५६ विजय मिळवले होते, ९८ गमावले होते आणि १४५ सामने ड्रॉ केले होते, तेव्हा विजयाची टक्केवारी फक्त १८ टक्के होती.
२१ व्या शतकातील बदल
२१ व्या शतकात सौरव गांगुली, एमएस धोनी आणि विराट कोहली या तीन कर्णधारांनी आपापल्या परीने भारताचे कसोटीतील नशीब बदलले. तरुण खेळाडूंना पाठिंबा देणे, परदेशात जिंकायला शिकवणे, अशक्य वाटणारी नंबर वन रँकिंग मिळवणे (धोनीच्या नेतृत्वाखाली), फिटनेस आणि वेगवान गोलंदाजीवर लक्ष केंद्रित करणारी संस्कृती विकसित करणे आणि सातत्यपूर्ण 'रन-मशीन्स' तयार करणे, यामुळे भारत आजच्या कसोटी क्रिकेटमधील एक प्रमुख शक्ती बनला आहे.
२१ व्या शतकात भारताने २७० पैकी १२६ कसोटी सामने जिंकले आहेत, ७९ गमावले आहेत आणि ६५ ड्रॉ केले आहेत, ज्यात विजयाची टक्केवारी ४६ टक्क्यांहून अधिक आहे. भारताने परदेशातही चांगली कामगिरी केली आहे. परदेशात खेळलेल्या १४६ पैकी ५१ कसोटी जिंकल्या, ५९ गमावल्या आणि ३६ ड्रॉ झाल्या. यात न्यूझीलंड, इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये ऐतिहासिक मालिका विजयांचा समावेश आहे.
विराट कोहलीचा कर्णधारपदाचा काळ
विराट कोहली हा भारताचा सर्वात यशस्वी कसोटी कर्णधार आहे. २०१४ मध्ये दुखापतग्रस्त एमएस धोनीच्या अनुपस्थितीत ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात त्याने पहिल्यांदा नेतृत्व स्वीकारले. तेव्हापासून ६८ कसोटी सामन्यांमध्ये त्याने ४० विजय मिळवले आहेत. त्याच्या नेतृत्वाखाली भारताने २०१८-१९ मध्ये ऑस्ट्रेलियात ऐतिहासिक मालिका जिंकली आणि SENA (दक्षिण आफ्रिका, इंग्लंड, न्यूझीलंड आणि ऑस्ट्रेलिया) देशांमध्ये एकूण सात कसोटी विजय मिळवले, जो कोणत्याही आशियाई कर्णधारासाठी एक विक्रम आहे.
सामन्याचा धावता आढावा
या सामन्याबद्दल बोलायचं झाल्यास, भारताने टॉस जिंकून प्रथम फलंदाजी करण्याचा निर्णय घेतला. देवदत्त पडिक्कल (२३० चेंडूंत १६७), केएल राहुल (१७५ चेंडूंत ८२) आणि ध्रुव जुरेल (६८ चेंडूंत ५१) यांच्या खेळीमुळे भारताने ४६२ धावा केल्या. श्रीलंकेकडून प्रभात जयसूर्या (४/१०९) आणि केशरा नुवंथा (३/१७५) यांनी चांगली गोलंदाजी केली.
प्रत्युत्तरात श्रीलंकेची अवस्था ९०/५ झाली होती, पण निरोशन डिकवेला (११५ चेंडूंत ८०) आणि सोनल दिनुशा (१६८ चेंडूंत १००) यांच्या १४६ धावांच्या भागीदारीने डाव सावरला. मात्र, मानव सुथारच्या चार विकेट्समुळे श्रीलंकेचा संघ २८cr४ धावांवर ऑलआऊट झाला आणि भारताला १७८ धावांची आघाडी मिळाली.
दुसऱ्या डावात श्रीलंकेच्या गोलंदाजांनी चांगली कामगिरी केली. भारतातर्फे फक्त ऋषभ पंत (६९ चेंडूंत ६६), देवदत्त पडिक्कल (७५ चेंडूंत ४४) आणि केएल राहुल (४७ चेंडूंत ३५) यांनीच चांगली फलंदाजी केली. भारताचा संघ १९३ धावांवर ऑलआऊट झाला आणि श्रीलंकेसमोर विजयासाठी ३७२ धावांचे लक्ष्य ठेवले. असिथा फर्नांडो (४/३१) आणि प्रभात (३/४३) यांनी उत्कृष्ट गोलंदाजी केली.
लक्ष्याचा पाठलाग करताना श्रीलंकेची अवस्था ४७/४ झाली होती. धनंजय डी सिल्वा (१५१ चेंडूंत ५९) आणि सोनल दिनुशा (१२८ चेंडूंत ८४) यांनी ९१ धावांची भागीदारी करून आशा निर्माण केली. पण दिनुशा बाद झाल्यावर श्रीलंकेचा डाव पत्त्याच्या बंगल्याप्रमाणे कोसळला. सुथारने श्रीलंकेच्या तळाच्या फलंदाजांना झटपट बाद करत त्यांचा डाव २०६ धावांवर संपवला. अशाप्रकारे श्रीलंकेने हा सामना १६५ धावांनी गमावला.
प्रसिद्ध कृष्णाने (२/१६) वेगवान गोलंदाजीचा उत्तम नमुना सादर केला, तर मोहम्मद सिराज आणि रवींद्र जडेजा यांनीही प्रत्येकी एक विकेट घेतली.
या विजयामुळे भारताने दोन सामन्यांच्या कसोटी मालिकेत १-० अशी आघाडी घेतली आहे.
