रोज आणि योग्य पद्धतीने व्यायाम करणं हृदयासाठी खूप चांगलं असतं. पण खूप दिवसांनी अचानक हेवी वर्कआउट सुरू केला, तर मात्र त्रास होऊ शकतो. त्यातही जर तुम्हाला हृदयाच्या आजारांबद्दल आधीच माहिती नसेल, तर धोका आणखी वाढतो.

मुंबई : आजकाल लोकांमध्ये फिटनेसची क्रेझ खूप वाढली आहे. निरोगी आणि फिट राहण्यासाठी अनेक जण जिम, रनिंग, सायकलिंग आणि वेगवेगळ्या खेळांमध्ये भाग घेत आहेत. पण याच दरम्यान, व्यायाम करताना काहींना हार्ट अटॅक किंवा कार्डियाक अरेस्ट आल्याच्या बातम्या टेन्शन वाढवत आहेत. मग व्यायाम करणं हृदयासाठी खरंच धोकादायक आहे का? तर अजिबात नाही. पण तुम्ही व्यायाम कसा करता आणि तुमची तब्येत कशी आहे, या गोष्टी इथे खूप महत्त्वाच्या ठरतात.

Heart Attack During Exercise and Prevention Tips: जिममध्ये वर्कआउट करताना हार्ट अटॅक टाळण्यासाठी काही सोप्या टिप्स -

रोज आणि योग्य पद्धतीने व्यायाम करणं हृदयासाठी फायद्याचं आहे. पण जे लोक खूप दिवसांनी अचानक हेवी वर्कआउट सुरू करतात, त्यांना त्रास होऊ शकतो. विशेषतः जर हृदयाच्या एखाद्या समस्येबद्दल आधीच माहिती नसेल, तर धोका जास्त असतो.

इथे एक गोष्ट समजून घेणं गरजेचं आहे की, हार्ट अटॅक आणि कार्डियाक अरेस्ट या दोन्ही वेगवेगळ्या गोष्टी आहेत. हृदयाच्या स्नायूंना रक्त आणि ऑक्सिजन पुरवणाऱ्या रक्तवाहिनीत अडथळा येतो, तेव्हा हार्ट अटॅक येतो. तर हृदयाच्या इलेक्ट्रिकल सिस्टीममध्ये बिघाड होऊन हृदय अचानक रक्त पंप करणं थांबवतं, तेव्हा त्याला कार्डियाक अरेस्ट म्हणतात.

व्यायाम करताना कोणी जास्त काळजी घ्यावी?

काहींच्या हृदयाच्या रचनेत किंवा इलेक्ट्रिकल सिस्टीममध्ये आधीपासूनच दोष असू शकतो, पण रोजच्या आयुष्यात त्याची कोणतीही लक्षणं दिसत नाहीत. मात्र, हेवी वर्कआउट करताना या समस्या उफाळून येऊ शकतात. जर तुमच्या कुटुंबात कमी वयात अचानक हृदयविकाराने मृत्यू झाल्याचा इतिहास असेल, तर व्यायाम सुरू करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणं सर्वात उत्तम.

व्यायाम करताना विनाकारण चक्कर येणं, बेशुद्ध पडणं, हृदयाचे ठोके असामान्य वाटणं, छातीत दुखणं किंवा अस्वस्थ वाटणं, या लक्षणांकडे साधा थकवा म्हणून दुर्लक्ष करू नका. अशी लक्षणं दिसल्यास लगेच व्यायाम थांबवा आणि डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

हार्ट अटॅकची मुख्य कारणं

हृदयाच्या रक्तवाहिन्यांमध्ये चरबी साचली असेल किंवा ब्लॉकेज असेल, तर व्यायामाच्या वेळी हृदयाला जास्त रक्त आणि ऑक्सिजनची गरज भासते. अशा वेळी पुरेसा रक्तपुरवठा न झाल्यास धोका निर्माण होऊ शकतो. विशेषतः सुरुवातीच्या टप्प्यात हृदयाच्या आजारांची कोणतीही स्पष्ट लक्षणं दिसत नाहीत.

तसंच, जे लोक अनेक दिवसांपासून व्यायाम करत नाहीत, त्यांनी पहिल्याच दिवशी जड वजन उचलणं, वेगाने धावणं किंवा कठीण वर्कआउट करणं योग्य नाही. शरीराला हळूहळू सवय करा आणि तुमच्या क्षमतेनुसार व्यायामाचा वेग वाढवा.

यासोबतच धूम्रपान, निकोटीन आणि काही उत्तेजक पदार्थांच्या सेवनाबाबतही काळजी घेणं गरजेचं आहे. काही जण वर्कआउटपूर्वी जास्त कॅफीन असलेले एनर्जी ड्रिंक्स किंवा प्री-वर्कआउट सप्लिमेंट्स घेतात. याचा प्रत्येकाच्या शरीरावर सारखाच परिणाम होत नाही. त्यामुळे दुसऱ्यांचं वर्कआउट किंवा प्री-वर्कआउट रुटीन डोळे झाकून फॉलो करण्यापेक्षा, आपल्या शरीराच्या क्षमतेनुसार योग्य पद्धत निवडणं महत्त्वाचं आहे.

थोडक्यात सांगायचं तर, व्यायामाला घाबरण्याची अजिबात गरज नाही. पण 'जेवढा जास्त व्यायाम, तेवढं जास्त आरोग्य' या गैरसमजात राहण्यापेक्षा, योग्य प्रमाण, योग्य पद्धत आणि शरीर देत असलेल्या इशाऱ्यांकडे लक्ष देणं जास्त गरजेचं आहे.

विशेष सूचना: इथे दिलेली माहिती सामान्य ज्ञानावर आधारित आहे. प्रत्येकाची शारीरिक प्रकृती वेगळी असते, त्यामुळे तुमच्या आरोग्याबाबत तज्ज्ञ डॉक्टर किंवा फॅमिली डॉक्टरांचा सल्ला घेऊनच योग्य मार्गदर्शन मिळवा.