- Home
- India
- Delhi Pollution : दिल्लीत प्रदूषण नियमांचे उल्लंघन; १५ हजारांहून अधिक जणांवर कारवाई, १.६२ कोटींचा दंड वसूल
Delhi Pollution : दिल्लीत प्रदूषण नियमांचे उल्लंघन; १५ हजारांहून अधिक जणांवर कारवाई, १.६२ कोटींचा दंड वसूल
२ ते १६ नोव्हेंबर दरम्यान दिल्ली महापालिकेने (MCD) प्रदूषणाशी संबंधित १५,४०० हून अधिक चलनांची नोंद केली असून, १.६२ कोटी रुपयांचा दंड वसूल केला आहे. पश्चिम दिल्लीत सर्वाधिक २,०७८ चलनांची नोंद झाली आहे.

दिल्लीतील प्रदूषण: महापालिकेची १५,४०० चलनांची नोंद, १.६२ कोटींचा दंड वसूल
सोमवारी प्रसिद्ध झालेल्या ताज्या अहवालानुसार, २ ते १६ नोव्हेंबर दरम्यान दिल्ली महापालिकेने (MCD) प्रदूषण नियमांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी १५,४०० हून अधिक चलनांची नोंद केली असून, सुमारे १.६२ कोटी रुपयांचा दंड वसूल केला आहे.
हा अहवाल महापालिकेच्या प्रदूषण विरोधी मोहिमेवर प्रकाश टाकतो. याअंतर्गत पथकांनी सर्व १२ महापालिका झोनमध्ये दोन पाळ्यांमध्ये तपासणी केली. मात्र, ८ नोव्हेंबर रोजी दिवाळीच्या दिवशी कोणतीही चलनांची नोंद झाली नाही आणि इतर दिवसांत दंडांची संख्या तुलनेने कमी राहिली.
सुमारे ५०० बांधकाम स्थळांवरही कारवाई करण्यात आली असून, त्यांच्याकडून ७० लाख रुपयांहून अधिक दंड आकारण्यात आल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
किती चलनांची नोंद झाली?
MCD अहवालानुसार, पथकांनी १५ दिवसांच्या कालावधीत एकूण १५,४०९ चलनांची नोंद केली आणि सुमारे १.६२ कोटी रुपयांचा दंड आकारला.
सकाळी ६ ते दुपारी २ या वेळेत काम करणाऱ्या पथकांनी सर्वाधिक कारवाई केली. त्यांनी ११,९३२ चलनांची नोंद केली आणि सुमारे १.२८ कोटी रुपयांचा दंड वसूल केला.
दुपारी २ ते रात्री १० या वेळेत काम करणाऱ्या पथकांनी आणखी ३,४७७ चलनांची नोंद केली आणि अंदाजे ३४ लाख रुपयांचा दंड आकारला.
आकडेवारी दर्शवते की, बहुतांश कारवाई दिवसा करण्यात आली असून, संध्याकाळ आणि रात्रीच्या वेळेच्या तुलनेत दिवसा जवळपास चौपट चलनांची नोंद झाली आहे.

पहिल्या आठवड्यात सर्वाधिक प्रदूषण नियमांचे उल्लंघन
या मोहिमेच्या पहिल्या आठवड्यात सर्वाधिक चलनांची नोंद झाली.
२ ते ६ नोव्हेंबर दरम्यान, MCD पथकांनी ८,७७३ चलनांची नोंद केली, जी या कालावधीत नोंदवलेल्या एकूण दंडाच्या सुमारे ५७ टक्के आहे.
४ नोव्हेंबर हा सर्वात व्यस्त दिवस होता, या दिवशी शहरात २,०२१ चलनांची नोंद झाली.
मात्र, अहवालानुसार ८ नोव्हेंबर रोजी म्हणजेच दिवाळीच्या दिवशी कोणतीही चलनांची नोंद झाली नाही. या कालावधीच्या अखेरीसही दंडांची संख्या तुलनेने कमी होती.
दिल्लीतील कोणत्या झोनमध्ये सर्वाधिक चलनांची नोंद झाली?
पश्चिम दिल्लीत प्रदूषणाशी संबंधित सर्वाधिक २,०७८ चलनांची नोंद झाली.
त्याखालोखाल दक्षिण पूर्व झोनमध्ये १,९८९ आणि दक्षिण झोनमध्ये १,९२० चलनांची नोंद झाली. रोहिणी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या उत्तर पश्चिम झोनमध्ये १,८०४ चलनांची नोंद झाली.
रोहिणीमधील पथकाने ५ नोव्हेंबर रोजी दिवसाच्या वेळेत ३४० चलनांची नोंद केली, जी एकाच पाळीत कोणत्याही झोनने नोंदवलेली सर्वाधिक संख्या आहे.
विशेष म्हणजे, सर्वाधिक चलनांची नोंद झाल्याचा अर्थ सर्वाधिक दंड वसूल झाला असा होत नाही.
दक्षिण झोनने १,९२० चलनांद्वारे सुमारे ८६.८ लाख रुपये जमा केले, जे दिल्लीत आकारण्यात आलेल्या एकूण दंडाच्या निम्म्याहून अधिक आहे. यानुसार प्रति चलन सरासरी अंदाजे ४,५०० रुपये दंड होतो.
त्या तुलनेत, शहराची सरासरी दंडाची रक्कम जवळपास १,००० रुपये होती. रोहिणी आणि दक्षिण पूर्व झोनमध्ये सरासरी दंड प्रति चलन २५० रुपयांपेक्षा कमी होता.
दरम्यान, पूर्व झोनने दिलेल्या डेटामध्ये कोणतीही चलनांची नोंद किंवा दंड वसुलीची माहिती दिलेली नाही. अलीकडील काही दिवसांसाठी इतर काही झोनमध्येही नोंदी रिक्त होत्या.
सुमारे ५०० बांधकाम स्थळांवर कारवाई
महापालिकेच्या या मोहिमेत बांधकामामुळे होणाऱ्या प्रदूषणावरही विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात आले होते.
अधिकऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, दिल्लीतील सुमारे ५०० बांधकाम स्थळांवर कारवाई करण्यात आली असून, ७० लाख रुपयांहून अधिक दंड आकारण्यात आला आहे.
बांधकाम आणि पाडकामामुळे धुळीचे प्रदूषण मोठ्या प्रमाणावर वाढते, विशेषतः जेव्हा संबंधित ठिकाणी धूळ नियंत्रणाचे उपाय केले जात नाहीत.
देखरेख अधिक कडक करण्यासाठी, महापालिकेने दिवसा तपासणीसाठी सुमारे १५२ पथके आणि रात्रीच्या गस्तीसाठी अंदाजे १२० पथके तैनात केली होती.
या मोहिमेत महापालिका अधिकारी आणि सार्वजनिक बांधकाम विभाग (PWD) आणि वाहतूक अधिकाऱ्यांसह इतर संस्थांमधील समन्वय महत्त्वाचा ठरला.
आकडेवारी काय दर्शवते?
MCD ची आकडेवारी नोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात दिल्लीत केलेल्या कारवाईची व्याप्ती दर्शवते. पश्चिम दिल्लीत सर्वाधिक चलनांची नोंद झाली, तर दक्षिण झोनमध्ये सर्वाधिक दंड वसूल करण्यात आला.
मात्र, झोनमधील सरासरी दंडातील तफावत आणि काही भागांतील नोंदींचा अभाव यामुळे अहवाल आणि कारवाईच्या सातत्यावर प्रश्न निर्माण होतात.
या मोहिमेचा प्रभाव शेवटी तपासणी नियमितपणे सुरू राहते की नाही आणि बांधकाम स्थळे, रस्ते आणि प्रदूषणाच्या इतर ठिकाणांवर पर्यावरणीय नियमांचे पालन होते की नाही यावर अवलंबून असेल.
चलनांची नोंद करणे आणि दंड आकारणे हे प्रतिबंधात्मक उपाय ठरू शकतात, तरीही राजधानीतील प्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी सतत देखरेख आणि नियमांचे पालन करणे महत्त्वाचे ठरेल.
(एजन्सींच्या इनपुट्ससह)

