दिशा पटानीची बहीण खुशबूने इन्स्टाग्रामवर .177 CO2 एअर पिस्तूलचा फोटो शेअर केलाय. ही गन नेमकी काय आहे, तिचे छर्रे कसे काम करतात आणि भारतात एअरगन बाळगण्याचे नियम काय आहेत, ते सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
बॉलिवूड अभिनेत्री दिशा पटानीची बहीण आणि फिटनेस फ्रीक खुशबू पटानी सध्या सोशल मीडियावर चर्चेत आहे. तिने इन्स्टाग्रामवर एका .177 CO2 एअर पिस्तूलचा फोटो शेअर केलाय. ही गन हुबेहूब प्रसिद्ध 'ग्लॉक 17 जेन 4' (Glock 17 Gen 4) पिस्तूलसारखी दिसते. पण खुशबूने स्पष्ट इशारा दिलाय की, ही गन म्हणजे कोणतीही खेळणी नाही, त्यामुळे तिचा वापर जबाबदारीनेच करायला हवा.
आपल्या पोस्टमध्ये खुशबूने सांगितलंय की, ही एअर पिस्तूल स्वसंरक्षणासाठी बनवली आहे. सोबतच तिने या गनच्या ट्रेनिंगचं महत्त्वही समजावून सांगितलंय. तिने ही पोस्ट फक्त माहिती आणि शिक्षणाच्या उद्देशाने केली आहे.
.177 एअर पिस्तूल आणि खऱ्या बंदुकीत काय फरक असतो?
CO2 एअर पिस्तूल आणि खऱ्या बंदुकीत एक मोठा फरक असतो, तो म्हणजे गोळी झाडण्याची पद्धत. खऱ्या बंदुकीत दारूगोळ्याचा वापर होतो, तर एअर पिस्तूलमध्ये कॉम्प्रेस्ड कार्बन डायऑक्साइड (CO2) गॅसचं कार्ट्रिज वापरलं जातं.
यात '.177' हा आकडा गनच्या कॅलिबरचा (आकार) असतो, जो साधारण ४.५ मिमी एवढा असतो. एअरगनमध्ये हा आकार सर्रास वापरला जातो. विशेषतः ट्रेनिंग आणि मनोरंजनासाठी या गनचा वापर होतो.
फक्त दिसण्यावरून एअर पिस्तूल ही खरी बंदूक आहे की नाही, हे ठरवता येत नाही. भारतात या गनचे तांत्रिक स्पेसिफिकेशन्स पाहूनच तिची वर्गवारी केली जाते.
पेलेट (छर्रे) म्हणजे नेमकं काय?
पेलेट्स म्हणजे एअरगनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या छोट्या गोळ्या किंवा छर्रे. .177 पेलेटचा व्यास साधारण ४.५ मिमी असतो आणि ते बहुधा शिसे (lead) किंवा इतर धातूंपासून बनवलेले असतात.
खऱ्या गोळ्यांच्या तुलनेत, एअरगनचे छर्रे कॉम्प्रेस्ड हवा, CO2 किंवा इतर दाबाखालील गॅसच्या मदतीने फायर केले जातात. जरी यात तांत्रिक फरक असला, तरी एअर पिस्तूलमधून उडालेला छर्रा एखाद्याला गंभीर जखमी करू शकतो. त्यामुळे ती काळजीपूर्वक हाताळणं खूप गरजेचं आहे.
भारतात .177 एअर पिस्तूल बाळगण्यासाठी लायसन्स लागतं का?
इथेच गनचे तांत्रिक स्पेसिफिकेशन्स महत्त्वाचे ठरतात. भारताच्या 'आर्म्स रूल्स'नुसार, एअर वेपन्सची वर्गवारी त्यांच्या बोअरची साईझ आणि मजल एनर्जी (गोळीचा वेग आणि ताकद) यावर ठरते.
गृह मंत्रालयाच्या नियमांनुसार, जर एअरगनची मजल एनर्जी २० ज्युल्स (15 ft-lbs) पेक्षा जास्त असेल किंवा तिचा बोअर ०.१७७ इंच (४.५ मिमी) पेक्षा मोठा असेल, तर त्यासाठी लायसन्स काढावंच लागतं. पण जर गन या मर्यादेच्या आत असेल, तर लायसन्सची गरज नसते. मात्र, अशा गनच्या विक्रीवर काही निर्बंध नक्कीच असतात.
थोडक्यात सांगायचं तर, फक्त '.177' एअर पिस्तूल म्हटलं म्हणजे लायसन्स लागेलच असं नाही. त्या विशिष्ट एअरगनचे तांत्रिक तपशील काय आहेत, यावर ते अवलंबून असतं.
खुशबूने दिलेल्या इशाऱ्याचं महत्त्व
एअर पिस्तूल ही 'खेळणी नाही' हा खुशबूचा इशारा अगदी योग्य आहे. कारण चुकीच्या पद्धतीने वापरल्यास एअर पिस्तूलमुळेही मोठा धोका निर्माण होऊ शकतो. जे लोक अशी एअरगन विकत घेण्याचा विचार करत आहेत, त्यांनी आधी त्याबद्दलची पूर्ण माहिती आणि नियम समजून घेणं आवश्यक आहे.
