नेपाळमध्ये आलेल्या महाभयंकर पुरामुळे १६२ लोकांचा मृत्यू झाला असून अनेकजण बेपत्ता आहेत. बेपत्ता झालेल्यांमध्ये १०५ हून अधिक भारतीय नागरिकांचा समावेश आहे. भारताने बचावकार्यासाठी तातडीने मदत पाठवली आहे.
काठमांडू : नेपाळमध्ये बुधवारी सकाळी ल्हेंडे नदीत हिमकडा कोसळल्याने आलेल्या महापुराने तीन जिल्ह्यांमध्ये हाहाकार माजवला आहे. 'द काठमांडू पोस्ट'च्या वृत्तानुसार, या दुर्घटनेत आतापर्यंत किमान १६२ लोकांचा मृत्यू झाला असून अनेकजण बेपत्ता आहेत.
'द हिमालयन टाइम्स'ने नेपाळ पर्यटन मंडळाच्या हवाल्याने दिलेल्या वृत्तानुसार, भोटे कोशी नदीत आलेल्या या पुरामुळे बेपत्ता झालेल्या ३८४ प्रवाशांमध्ये किमान १०५ भारतीय नागरिक आणि ३७ अनिवासी भारतीयांचा (NRIs) समावेश आहे. ट्रॅव्हल कंपन्या आणि प्रशासकीय यंत्रणांकडून अजूनही माहिती गोळा करण्याचं काम सुरू असल्यामुळे बेपत्ता भारतीयांचा आकडा वाढण्याची भीती अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. यामध्ये सम्राट टूर्स अँड ट्रॅव्हल्समार्फत बुकिंग केलेले ५९ आणि लीफ हॉलिडेमार्फत आलेले ४६ भारतीय पर्यटक आहेत. तर, हिमालयन ग्लेशियर कंपनीच्या यादीत ३७ अनिवासी भारतीयांची नोंद आहे.
मोठं नुकसान आणि पूर्वसूचनेचा अभाव
ही दुर्घटना नेपाळ-चीन सीमेजवळील रसुवागढी येथे घडली, जिथे तिमुरे बाजार पूर्णपणे वाहून गेला. रसुवाचे मुख्य सीमाशुल्क अधिकारी राजेंद्र ढुंगाना यांनी 'द काठमांडू पोस्ट'ला तो थरारक अनुभव सांगितला, "अचानक जवळपास १०० मीटर उंच लाटेसारखं पाणी बाजारात घुसलं. काही क्षणांतच संपूर्ण बाजारपेठ डोळ्यादेखत नाहीशी झाली." पाण्याची ही भलीमोठी भिंत स्याफ्रुबेसीच्या दिशेने वेगाने गेली, ज्यात नऊ जलविद्युत प्रकल्प, बँकांच्या शाखा, १९ पूल आणि ४० किलोमीटरचा महामार्ग उद्ध्वस्त झाला. नुवाकोटमधील बिदुर नगरपालिकेचे वॉर्ड क्रमांक ७ चे अध्यक्ष रवींद्र नेपाळ यांनी 'द काठमांडू पोस्ट'ला सांगितलं की, सोले ते अक्करे बाजारापर्यंतची शेकडो घरं या पुरात वाहून गेली.
Related Articles
सुरक्षा अधिकारी आणि आपत्ती तज्ज्ञांच्या मते, सीमेपलीकडून म्हणजेच चीनकडून वेळेवर धोक्याची सूचना न मिळाल्याने ही दुर्घटना अधिकच भीषण झाली. राष्ट्रीय आपत्ती जोखीम निवारण आणि व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे माजी कार्यकारी प्रमुख अनिल पोखरेल यांनी 'द काठमांडू पोस्ट'ला सांगितलं, "नेपाळच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने चीनच्या संबंधित अधिकाऱ्यांशी समन्वय साधून पूर्वसूचना मिळवण्यासाठी एक यंत्रणा तयार केली नाही, तोपर्यंत ही समस्या कायम राहील." नेपाळ आणि चीनमध्ये २०१९ मध्ये आपत्ती व्यवस्थापनावर एक करार झाला होता, पण बुधवारच्या दुर्घटनेने त्याच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी उघड केल्या आहेत.
पूर अंदाज विभागाचे वरिष्ठ विभागीय जलतज्ज्ञ बिनोद पराजुली यांनी 'द काठमांडू पोस्ट'ला स्पष्ट केलं की, "पुराची माहिती देणारी मॉनिटरिंग स्टेशनं अलर्ट पाठवण्याआधीच उद्ध्वस्त झाली. रसुवामध्ये आम्ही अपयशी ठरलो. पण आम्ही नुवाकोट आणि खालच्या भागांना धोक्याची सूचना पाठवली, ज्यामुळे कदाचित शेकडो लोकांचे प्राण वाचले असतील."
नेपाळकडून बचावकार्य वेगात
पंतप्रधान कार्यालयाने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, "रसुवामधील भोटे कोशी नदीत आलेल्या महापुरानंतर सरकारने आज सकाळपासून पूरग्रस्त भागात शोध, बचाव आणि मदतकार्य तीव्र केलं आहे. नेपाळी लष्कराने धोक्यात असलेल्या नागरिकांसाठी अन्न, तंबू आणि औषधं यांसारखं आवश्यक मदत साहित्य काल रात्रीच पोहोचवलं आहे."
निवेदनात पुढे म्हटलं आहे की, "शोध आणि बचावकार्यात सुरक्षा यंत्रणा आणि खासगी क्षेत्राकडून मोठं सहकार्य मिळत आहे. काल पूर आल्यानंतर लगेचच नेपाळ लष्कर, नेपाळ पोलीस आणि सशस्त्र पोलीस दलाच्या तुकड्यांनी लष्करी आणि खासगी हेलिकॉप्टरच्या मदतीने बचावकार्य सुरू केलं. लष्कराच्या टीमने रात्रभर जमिनीवर बचावकार्य सुरू ठेवलं."
पंतप्रधान कार्यालयाने माहिती दिली की, "आज सकाळपासून तिमुरे, स्याफ्रुबेसी आणि नदीकिनारी असलेल्या इतर भागांमध्ये अडकलेल्या लोकांना बाहेर काढण्यासाठी आणि बेपत्ता लोकांचा शोध घेण्यासाठी हेलिकॉप्टर आणि जमिनीवरील सैन्याचा अधिक सक्रियपणे वापर केला जात आहे. सरकारने नदीकिनारी राहणाऱ्या नागरिकांना अत्यंत सतर्क राहण्याचं आवाहन केलं असून, आपली सर्व संसाधने मदत आणि बचाव कार्यावर केंद्रित केली आहेत."
भारताकडून नेपाळला मदतीचा हात
या संकटकाळात नेपाळसोबतची आपली मैत्री जपत भारताने मदतीचा हात पुढे केला आहे. नेपाळमधील भारतीय दूतावासाने 'X' वर पोस्ट करत म्हटलं आहे, "नेहमी नेपाळसोबत. राजदूत नवीन श्रीवास्तव यांनी भारताकडून आलेलं १० टन मदत साहित्य नेपाळचे सांस्कृतिक, पर्यटन आणि नागरी विमान वाहतूक मंत्री खडका राज पौडेल यांच्याकडे सुपूर्द केलं. या मदतीमुळे बचावकार्याला हातभार लागेल. भारत नेपाळच्या पाठीशी खंबीरपणे उभा आहे आणि सर्वतोपरी मदत करण्यास वचनबद्ध आहे."
या घडामोडींनंतर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बुधवारी नेपाळचे पंतप्रधान बालेंद्र शाह यांच्याशी फोनवर चर्चा केली आणि या दुर्घटनेत झालेल्या जीवितहानीबद्दल शोक व्यक्त केला. त्यांनी सांगितलं की, भारत सर्वतोपरी मानवतावादी मदत देण्यास तयार आहे. या कठीण काळात भारतातील जनता 'नेपाळी बंधू-भगिनींसोबत' आहे आणि दोन्ही देशांच्या टीम बचावकार्यात समन्वय साधत आहेत.
पंतप्रधान मोदींनी 'X' वरील एका पोस्टमध्ये म्हटलं, "पंतप्रधान बालेंद्र शाह यांच्याशी बोललो आणि नेपाळमधील पुरामुळे झालेल्या जीवितहानीबद्दल शोक व्यक्त केला. या कठीण काळात भारतातील लोक नेपाळमधील आपल्या बंधू-भगिनींसोबत आहेत. भारत नेपाळला सर्वतोपरी मदत करण्यास तयार आहे. आमचे पथक बचाव आणि मदतकार्यात जवळून समन्वय साधत आहेत."
या मदतकार्याला पुढे नेत, परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी 'X' वरील एका पोस्टमध्ये सांगितलं, “भारताची मानवतावादी आणि वैद्यकीय मदत काठमांडूला पोहोचली आहे. मदतकार्याला पाठिंबा देण्यासाठी आणखी मदत पाठवली जात आहे.”
