ब्राझीलची 'अॅगटेक व्हॅली' आता शेतीतील नव्या तंत्रज्ञानाचं मोठं केंद्र बनत आहे. इथे 'जेनिका' (Genica) सारख्या कंपन्या आणि विद्यापीठे एकत्र येऊन पिकांसाठी जैविक खते आणि औषधे बनवत आहेत. यामुळे पिकांचं आरोग्य सुधारेल आणि रासायनिक खतांवरचं अवलंबित्व कमी होईल.
ब्रासिलिया : ब्राझीलची 'अॅगटेक व्हॅली' (AgTech Valley) आता शेतीतील नव्या प्रयोगांचं आणि तंत्रज्ञानाचं मोठं केंद्र म्हणून पुढे येत आहे. इथे शेतीशी संबंधित १००० हून अधिक कंपन्या, विद्यापीठे, संशोधन संस्था आणि गुंतवणूकदार एकत्र आले आहेत. हे सगळे मिळून उष्णकटिबंधीय शेतीला (tropical farming) साजेसं असं नवं तंत्रज्ञान विकसित करत आहेत.
जैविक खतांच्या प्रयोगांचं केंद्र
यात सर्वात जास्त भर 'बायो-इनपुट्स' म्हणजेच जैविक घटकांवर दिला जातोय. यात बुरशी आणि बॅक्टेरियासारख्या जिवंत सूक्ष्मजीवांचा वापर करून पिकांचं आरोग्य सुधारलं जातं. यामुळे कीड आणि रोगांवर नियंत्रण मिळवणं सोपं होतं आणि मातीतील पोषक घटकांचा पिकांना चांगला फायदा होतो. पिरॅसिकाबा (Piracicaba) शहरात २०१५ मध्ये सुरू झालेली 'जेनिका' (Genica) ही ब्राझिलियन कंपनी अशाच जैविक उपायांवर काम करत आहे.
'अपेक्सब्राझील'ने (ApexBrasil) आयोजित केलेल्या एका प्रेस ट्रिपमध्ये कंपनीच्या प्रतिनिधींनी याबद्दल माहिती दिली. साओ पाउलो विद्यापीठ (University of Sao Paulo), एम्ब्रापा (Embrapa), कॅम्पिनास (Campinas) आणि साओ पाउलो यांसारख्या संस्था जवळ असल्यामुळे इथे संशोधनाला खूप चांगला वाव मिळतो, असं 'ब्राझील २४७' (Brasil 247) च्या रिपोर्टमध्ये म्हटलं आहे.
ब्राझीलचं हवामान उष्ण आहे. त्यामुळे तिथे वर्षभर भरपूर शेती करता येते. पण याच हवामानामुळे तिथे वर्षभर कीड आणि रोगांचा प्रादुर्भावही जास्त असतो. संशोधकांच्या मते, यामुळे रासायनिक कीटकनाशकांचा प्रभाव कमी होतो आणि कीड त्याला दाद देत नाही. म्हणूनच आता शेतीसाठी नव्या आणि पर्यायी उपायांची गरज वाढली आहे.
संशोधन आणि तंत्रज्ञानाचा वापर
साओ पाउलो विद्यापीठाच्या (USP) पिरॅसिकाबा कॅम्पसमध्ये शास्त्रज्ञ सध्या वनस्पतींचं जेनेटिक्स, प्रोटीन्स आणि सूक्ष्मजीवांचा अभ्यास करत आहेत. दुष्काळ आणि रोगांचा सामना करण्यासाठी पिकांना कसं मजबूत करता येईल, यावर त्यांचं संशोधन सुरू आहे. रोगांवर थेट हल्ला करण्यापेक्षा, वनस्पतींची स्वतःची रोगप्रतिकारक शक्ती कशी वाढवता येईल, यावरही ते काम करत आहेत.
'ब्राझील २४७' च्या माहितीनुसार, 'जेनिका' कंपनी शेतीसाठी उपयुक्त सूक्ष्मजीव शोधण्यासाठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), बायोइन्फॉर्मेटिक्स आणि डीएनए सिक्वेन्सिंगचा वापर करते. ही कंपनी थेट जिवंत सूक्ष्मजीव पिकांवर फवारण्याऐवजी, त्यांच्यापासून तयार होणाऱ्या घटकांचा वापर करून फर्मेंटेशनवर आधारित उत्पादनेही बनवत आहे.
खतांवरील अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न
ब्राझील सध्या बाहेरून आयात केल्या जाणाऱ्या खतांवर खूप अवलंबून आहे. हे अवलंबित्व कमी करणं, हा यामागचा आणखी एक मोठा उद्देश आहे. ब्राझीलच्या मातीत अडकून पडलेला फॉस्फरस पिकांना कसा मिळवून देता येईल, यासाठी शास्त्रज्ञ बुरशी आणि बॅक्टेरियाचा अभ्यास करत आहेत. तसेच, जैविक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने नायट्रोजन फिक्सेशन कसं सुधारता येईल, यावरही काम सुरू आहे.
'जेनिका'च्या अंदाजानुसार, जर जैविक उपाय आणि मातीचं व्यवस्थापन योग्य प्रकारे केलं, तर येत्या पाच वर्षांत ऊस आणि मक्यासारख्या पिकांमध्ये नायट्रोजनचा वापर ४० ते ५० टक्क्यांनी कमी होऊ शकतो. तर फॉस्फरसचा वापर २० ते ४० टक्क्यांनी कमी होण्याची शक्यता आहे.
शाश्वत शेतीकडे वाटचाल
'ब्राझील २४७' च्या रिपोर्टनुसार, संशोधक आणि उद्योजकांचं म्हणणं आहे की, जैविक खतांचा उद्देश रासायनिक खतांना पूर्णपणे हद्दपार करणं हा नाही. तर, शेतकऱ्यांना शेतीसाठी आणखी एक चांगला पर्याय उपलब्ध करून देणं हा आहे.
यामुळे ब्राझीलमध्ये शेतीचं उत्पादन तर वाढेलच, पण सोबतच शेती अधिक शाश्वत आणि पर्यावरणपूरक होईल.
(हेडलाईन वगळता, या बातमीत एशियननेट न्यूजच्या संपादकीय टीमने कोणताही बदल केलेला नाही आणि ही बातमी सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित करण्यात आली आहे.)

