Chanakya Niti: कोणत्या प्रसंगांमध्ये शांत राहिले तर होते मोठे नुकसान; जाणून घ्या
Chanakya Niti: चाणक्य नीतीने मानवी जीवनाशी संबंधित अनेक गोष्टी सांगितल्या आहेत. चाणक्यानुसार, पाच प्रसंगांमध्ये कधीही शांत राहू नये. ते प्रसंग कोणते आहेत, तुम्हाला माहित आहे का?
चाणक्य नीती
चाणक्य नीतीनुसार, 'मौनं सर्वार्थ साधनम्' किंवा 'शांत राहणे म्हणजे अर्धसंमती' असे म्हटले जाते. पण, प्रत्येक परिस्थितीत शांत राहणे योग्य नाही. विशेषतः पाच प्रसंगांमध्ये काहीही न बोलल्यास किंवा आपले मत न मांडल्यास, तुम्हाला फायदा तर होणार नाही, उलट मोठे नुकसान होऊ शकते, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.
ते पाच प्रसंग खालीलप्रमाणे आहेत...
१. अन्याय होत असताना (When Witnessing Injustice)
तुमच्या डोळ्यासमोर कोणावर अन्याय होत असेल किंवा कोणी अधर्माने वागत असेल, तर अशावेळी शांत बसणे हे गुन्ह्यासारखेच आहे. चाणक्यानुसार, अन्यायाला विरोध न करता शांत राहणे म्हणजे तुम्ही त्या अन्यायाला साथ देत आहात. यामुळे भविष्यात तुमच्यासाठीही समस्या निर्माण होऊ शकते. त्यावेळी न बोलल्यास तुमच्या व्यक्तिमत्त्वाला धक्का लागतो.
२. ज्ञान वाटण्याची वेळ आल्यावर (When Sharing Knowledge)
जेव्हा तुम्हाला माहित असेल की तुमच्याकडील एखादी महत्त्वाची गोष्ट किंवा ज्ञान इतरांच्या उपयोगी पडू शकते, तेव्हाही शांत राहू नये.
चाणक्य म्हणतात: विद्या किंवा ज्ञान लपवून ठेवल्यास ते नष्ट होते. एखाद्या चर्चेत तुमच्या सल्ल्यामुळे दहा लोकांचे भले होणार असेल, तर तिथे शांत राहिल्यामुळे तुम्ही एक चांगली संधी आणि सन्मान गमावून बसता.
३. खोटे आरोप झाल्यावर (Against False Accusations)
जेव्हा कोणी तुमच्यावर किंवा तुमच्या कुटुंबावर खोटे आरोप करत असेल, तेव्हा शांत बसणे मूर्खपणाचे ठरते.
चाणक्य म्हणतात: तुम्ही शांत राहिल्यास, समोरची व्यक्ती सांगत असलेले खोटे सर्वजण खरे मानतील. तुमचा स्वाभिमान जपण्यासाठी, सत्य धैर्याने सांगितले पाहिजे. अशावेळी शांत राहणे तुमची कमजोरी ठरते.
४. व्यवसाय किंवा आर्थिक व्यवहारांमध्ये (During Financial Transactions)
पैशांशी संबंधित बाबींमध्ये किंवा व्यावसायिक करारांमध्ये स्पष्टता नसताना शांत राहू नये.
चाणक्य म्हणतात: आर्थिक बाबींमध्ये संकोच करून शांत राहिल्यास कर्जबाजारी होण्याची शक्यता असते. हिशोब अचूक असावा, काही शंका असल्यास लगेच विचारावे. येथे शांत राहिल्याने मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते.
५. भुकेले असताना किंवा गरज असताना (When in Dire Need)
जेव्हा तुम्हाला तातडीच्या मदतीची गरज असेल किंवा भूक लागली असेल, तेव्हा संकोच करून शांत बसू नये.
चाणक्य म्हणतात: गरजेच्या वेळी न मागितल्यास नुकसान तुमचेच होते. शांत राहिल्यामुळे तुमचे आरोग्य किंवा परिस्थिती आणखी बिघडू शकते.
थोडक्यात सांगायचे तर...
मौन हे एक शस्त्र आहे, पण त्याचा वापर कुठे करायचा हे ज्याला कळते, तोच खरा ज्ञानी. वर सांगितलेल्या प्रसंगांमध्ये शांत राहिल्यामुळे तुम्ही तुमचा सन्मान, पैसा आणि सुख गमावू शकता, असा इशारा चाणक्य यांनी दिला आहे.
