Rice Washing Tips : भात शिजवण्यापूर्वी तांदूळ का धुवावेत? न धुतल्यास काय होईल?
आपण रोज घरी भात शिजवतो. भात शिजवण्यापूर्वी तांदूळ एक-दोनदा पाण्याने धुऊन कुकरमध्ये टाकण्याची अनेकांना सवय असते. पण तांदूळ का धुवावेत? किती वेळा धुवावेत? न धुता शिजवल्यास काय होईल, हे जाणून घेऊया.

तांदूळ का धुवावेत?
आपल्या घरात रोज भात शिजवणे सामान्य आहे. पण भात शिजवण्यापूर्वी आपण तांदूळ पाण्याने धुतो. तांदूळ का धुवावेत? तांदळावरील धूळ आणि घाण काढण्यासाठी? की तांदूळ धुतल्याने भाताची चव आणि दर्जा बदलतो? तांदूळ न धुता शिजवणे आरोग्यासाठी चांगले नाही का? जास्त वेळा तांदूळ धुतल्याने त्यातील पोषक घटक निघून जातात का? असे अनेक प्रश्न अनेकांना पडतात. चला ते समजून घेऊया.
तांदूळ अनेक टप्प्यांमधून आपल्या घरात पोहोचतात. कापणी, वाळवणे, मिलिंग, पॅकिंग, वाहतूक यासारख्या प्रक्रियांमध्ये तांदळावर लहान धुळीचे कण, कोंडा आणि इतर अशुद्धी जमा होण्याची शक्यता असते. म्हणूनच शिजवण्यापूर्वी तांदूळ पाण्याने धुणे चांगले. असे केल्याने तांदळावरील धूळ आणि लहान अशुद्धी दूर होतात. तथापि, धुतल्याने सर्व प्रकारची रसायने किंवा सूक्ष्मजीव पूर्णपणे नष्ट होतात असे म्हणता येणार नाही.

तांदूळ दोनदा धुवावेत का?
तांदूळ एकदा किंवा दोनदा स्वच्छ पाण्याने हलक्या हाताने धुतल्यास त्यावरील अशुद्धी दूर होतात. पहिल्यांदा धुताना पाणी थोडे पांढरे किंवा गढूळ दिसू शकते. याचे मुख्य कारण तांदळाच्या पृष्ठभागावर असलेला स्टार्च आहे. दुसऱ्यांदा धुताना पाणी काही प्रमाणात स्पष्ट होते. पण पाणी पूर्णपणे पारदर्शक होईपर्यंत वारंवार धुण्याची गरज नाही.
तांदूळ धुतल्याने भाताची चव बदलते का?
तांदूळ चांगले धुतल्यास त्यांच्या पृष्ठभागावरील अतिरिक्त स्टार्च निघून जातो. त्यामुळे भात थोडा मोकळा होतो. बिर्याणी, फ्राईड राइस यांसारख्या पदार्थांसाठी हे खूप उपयुक्त आहे. तथापि, नेहमीचा भात शिजवताना तांदळाचा प्रकार, पाण्याचे प्रमाण आणि शिजवण्याची पद्धत देखील भाताचा मऊपणा आणि चव ठरवते.
तांदूळ न धुता शिजवल्यास काय होईल?
तांदूळ न धुता शिजवल्यास त्यावर असलेली धूळ, कोंडा आणि इतर अशुद्धी भातात राहण्याची शक्यता असते. विशेषत: उघड्यावर साठवलेल्या तांदळात अशी अशुद्धी जास्त असू शकते. त्यामुळे तांदूळ न धुता शिजवणे चांगले नाही. तथापि, काही राईस पॅकेटवर शिजवण्यापूर्वी धुण्याची गरज नाही अशी सूचना असते. असे तांदूळ धुण्याची गरज नाही.
तांदूळ जास्त वेळा धुतल्याने पोषक घटक निघून जातात का?
तांदूळ धुण्याचे फायदे असले तरी जास्त धुण्याचे काही तोटेही आहेत. तांदळात नैसर्गिकरित्या आढळणारे काही पाण्यात विरघळणारे जीवनसत्त्वे आणि खनिजे धुण्याच्या पाण्यासोबत काही प्रमाणात बाहेर पडू शकतात. त्यामुळे तांदूळ वारंवार धुण्याची किंवा जास्त वेळ भिजवण्याची गरज नाही. एक किंवा दोनदा हलक्या हाताने धुणे पुरेसे आहे.
