ASI ने सांभाळलेले सर्व किल्ले राज्याकडे हस्तांतरित करा, आशिष शेलार यांची गजेंद्र शेखावत यांच्याकडे केली मागणी
सार
आशिष शेलार यांनी केंद्रीय मंत्री शेखावत यांना पत्र लिहून ASI च्या अखत्यारीतील किल्ले राज्य सरकारला हस्तांतरित करण्याची मागणी केली. रायगड, राजगड यांसारख्या युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांमध्ये समावेश करण्यासाठी प्रस्तावित किल्ल्यांचा यात समावेश आहे.
मुंबई (महाराष्ट्र) (एएनआय): महाराष्ट्र सरकारमधील मंत्री आशिष शेलार यांनी केंद्रीय सांस्कृतिक मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत यांना पत्र लिहून आर्किओलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडिया (ASI) च्या अखत्यारीतील सर्व किल्ल्यांची देखभाल आणि जतन करण्याची जबाबदारी महाराष्ट्र सरकारला देण्याची मागणी केली आहे.
मंत्री शेलार यांनी केंद्रीय मंत्री शेखावत यांना लिहिलेल्या पत्रात इंटरनॅशनल कौन्सिल ऑन मॉन्युमेंट्स अँड साइट्स (ICOMOS), पॅरिस भेटीचा उल्लेख केला, ज्याचे त्यांनी नेतृत्व केले होते.
महाराष्ट्र सरकारने रायगड, राजगड आणि प्रतापगड यांसारख्या महत्वाच्या ५४ केंद्र सरकार संरक्षित आणि ६२ राज्य सरकार संरक्षित किल्ल्यांचा युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांच्या यादीत समावेश करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. शेलार यांनी या ऐतिहासिक किल्ल्यांचे महत्त्व सांगितले, ज्यात मराठा योद्धा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या किल्ल्यांचा समावेश आहे, जे महाराष्ट्रातील लोकांसाठी सांस्कृतिक आणि भावनिकदृष्ट्या खूप महत्त्वाचे आहेत.
"छत्रपती शिवाजी महाराजांनी उभारलेले हे किल्ले आजही महाराष्ट्रात आणि जगभरात प्रेरणा देत आहेत. राष्ट्रवाद आणि देशभक्तीची भावना जागृत करणारे हे किल्ले महाराष्ट्रातील लोकांमध्ये एक विशेष स्थान निर्माण करतात. महाराष्ट्रात ५४ केंद्र सरकार संरक्षित आणि ६२ राज्य सरकार संरक्षित किल्ले आहेत. महाराष्ट्र सरकार राज्य सरकार संरक्षित किल्ल्यांचे जतन आणि संवर्धन करण्यासाठी सक्रियपणे काम करत आहे," असे ते म्हणाले. महाराष्ट्राचे पुरातत्व आणि वस्तुसंग्रहालय संचालनालय संवर्धन कार्य करण्यासाठी सज्ज आहे आणि किल्ल्यांच्या देखभालीसाठी सीएसआर देणगीदारांना सहभागी करू शकते, असे शेलार यांनी सांगितले. राज्य सरकारने राज्य सरकार संरक्षित किल्ल्यांसाठी मोठे प्रयत्न केले आहेत, असेही त्यांनी निदर्शनास आणले.
"महाराष्ट्रातील लोकांच्या भावना लक्षात घेऊन, महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने १८ फेब्रुवारी २०२५ रोजी झालेल्या बैठकीत मराठा इतिहासाशी संबंधित किल्ल्यांचे संरक्षण आणि संवर्धन करण्यासाठी मनापासून इच्छा व्यक्त केली आहे. त्यामुळे, महाराष्ट्रातील आर्किओलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडियाच्या अखत्यारीतील केंद्र सरकार संरक्षित किल्ले महाराष्ट्र सरकारला हस्तांतरित केले जावेत, जेणेकरून तेथे संवर्धनाचे काम करता येईल आणि पर्यटकांसाठी सुविधा विकसित करता येतील," अशी मागणी आशिष शेलार यांनी केली.
सांस्कृतिक कार्य विभागांतर्गत पुरातत्व आणि वस्तुसंग्रहालय संचालनालय हे वारसा संवर्धनात विशेष कौशल्य असलेल्या योजनाबद्ध कंत्राटदारांमार्फत आणि संवर्धन वास्तुविशारदांमार्फत संवर्धन आणि जतन कार्य करू शकते, असेही त्यांनी नमूद केले. "माझा विभाग 'महाvarsa आणि वैभव संवर्धन' (स्मारके दत्तक घेणे) योजनांसाठी सीएसआर देणगीदारांना किल्ल्यांचे जतन आणि देखरेख करण्यासाठी प्रोत्साहित करत आहे. मी तुम्हाला आर्किओलॉजिकल सर्व्हे ऑफ इंडियाला या संदर्भात आवश्यक कार्यवाही करण्याचे निर्देश देण्याची विनंती करतो. हे किल्ले सुस्थितीत जतन करणे ही आपल्यासाठी अभिमानाची बाब असेल, जेणेकरून ते नवीन पिढीला प्रेरणा देत राहतील. तुमच्या सकारात्मक प्रतिसादाची मी अपेक्षा करतो," असे आशिष शेलार म्हणाले.
शेलार यांची मागणी राज्याच्या समृद्ध वारसा जतन करण्याच्या ध्येयाने प्रेरित आहे. महाराष्ट्र सरकारने 'महाvarsa' आणि 'वैभव संवर्धन' योजनांसारख्या अनेक उपक्रमांची सुरुवात केली आहे, ज्यामुळे वारसा-अनुकूल पर्यटनाला प्रोत्साहन मिळेल आणि स्थानिक समुदायांना संवर्धन प्रयत्नांमध्ये सहभागी करून घेतले जाईल. शेलार यांच्या मागणीला केंद्र सरकार काय प्रतिसाद देते, याकडे लक्ष लागले आहे, परंतु हा निर्णय महाराष्ट्राच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारसा जतन करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल मानला जात आहे.