अजमेर दरगाह विवाद: जैन तीर्थस्थळ म्हणून घोषित करण्याची मागणी
सार
अजमेर दरगाहला जैन तीर्थस्थळ म्हणून घोषित करण्याच्या मागणीमुळे नवीन वाद निर्माण झाला आहे. दिवान यांच्या पत्रानंतर वादंग निर्माण झाले असून न्यायालयातही हा खटला सुरू आहे. संपूर्ण सत्य काय आहे?
अजमेर (राजस्थान). अजमेर दरगाहवरून एक नवा वाद निर्माण झाला आहे. दरगाहचे दिवान झैनुल आबेदीन अली खान यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांना पत्र लिहून अजमेरला राष्ट्रीय स्तरावर जैन तीर्थस्थळ म्हणून घोषित करण्याची मागणी केली आहे. त्यांच्या या विधानानंतर शहरात वादंग निर्माण झाले आहे. हिंदू सेनेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष विष्णू गुप्ता यांनी दिवान यांच्या विधानाचे समर्थन करत दावा केला की यावरून सिद्ध होते की अजमेरमध्ये पूर्वी जैन मंदिरे होती.
न्यायालयात सुरू आहे अजमेर दरगाह प्रकरण
विष्णू गुप्ता यांनी अजमेर न्यायालयात याचिका दाखल करून दावा केला आहे की ज्या ठिकाणी ख्वाजा मोइनुद्दीन चिश्ती यांची दरगाह आहे, तेथे पूर्वी संकटमोचन महादेव मंदिर होते. त्यांचे म्हणणे आहे की हे मंदिर पाडून दरगाह बांधण्यात आली. हे प्रकरण न्यायालयात विचाराधीन असून त्याच्या ऐतिहासिक तथ्यांची चौकशी सुरू आहे.
अजमेर दरगाहमध्ये जैन मंदिर आहे का?
अजमेर हे केवळ सूफी इस्लामचे महत्त्वाचे केंद्र नाही, तर जैन धर्माचा ऐतिहासिक वारसाही येथे खोलवर जोडलेला आहे. येथे भगवान आदिनाथ आणि इतर तीर्थंकरांशी संबंधित अनेक प्राचीन स्थळे आहेत. जैन समाजाच्या मते, अजमेरमध्ये अनेक महत्त्वाची जैन मंदिरे आणि पुरातत्वीय पुरावे आहेत, जे या क्षेत्राची प्राचीन धार्मिक ओळख दर्शवतात.
दरगाह दिवान यांच्या मागणीवर प्रतिक्रिया
दरगाह दिवान यांच्या मागणीनंतर विविध समाजांकडून संमिश्र प्रतिक्रिया येत आहेत. काही लोक हे धार्मिक सहिष्णुता आणि ऐतिहासिक पुनरावलोकनाच्या दृष्टीने योग्य मानत आहेत, तर काहींचे म्हणणे आहे की यामुळे धार्मिक संघर्षाची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते.
सरकार आणि न्यायालयाची भूमिका
आता हे पाहणे महत्त्वाचे असेल की केंद्र सरकार दिवान यांच्या या मागणीवर काय भूमिका घेते आणि न्यायालयात सुरू असलेल्या खटल्याचा काय निकाल लागतो. अजमेर हे नेहमीच विविध धर्म आणि संस्कृतींचे संगमस्थान राहिले आहे, अशा परिस्थितीत या ऐतिहासिक शहराचा वारसा कसा जतन केला जाईल हे येणाऱ्या काळात स्पष्ट होईल.