15 व्या वर्षी वडिलांची हत्या ते तीन वेळा झारखंडचे मुख्यमंत्रीपद भूषविले, असा राहिला 'दिशोम गुरु' यांचा प्रवास

नवी दिल्ली- राज्यसभा खासदार, माजी केंद्रीय मंत्री, झारखंडचे माजी मुख्यमंत्री आणि झारखंड मुक्ती मोर्चा (जेएमएम) चे संस्थापक सदस्य शिबू सोरेन यांचे सोमवारी दीर्घ आजारानंतर निधन झाले. ते ८१ वर्षांचे होते.

शिबू सोरेन यांचे ८१ व्या वर्षी निधन

राज्यसभा खासदार, माजी केंद्रीय मंत्री, झारखंडचे माजी मुख्यमंत्री आणि झारखंड मुक्ती मोर्चा (जेएमएम) चे संस्थापक सदस्य शिबू सोरेन यांचे सोमवारी दीर्घ आजारानंतर निधन झाले. ते ८१ वर्षांचे होते.

झारखंडच्या आदिवासी नेत्याचा थोर वारसा

झारखंडच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या शिबू सोरेन यांच्या निधनाने आदिवासी चळवळीचा राष्ट्रीय पातळीवर उदय झालेल्या एका राजकीय युगाचा अंत झाला आहे.

शिबू सोरेन यांचे सुरुवातीचे जीवन

११ जानेवारी १९४४ रोजी रामगड जिल्ह्यातील नेमरा गावात (तेव्हा बिहारमध्ये, आता झारखंडमध्ये) जन्मलेले सोरेन, जे 'दिशोम गुरु' (भूमीचे नेते) आणि जेएमएमचे प्रमुख म्हणून ओळखले जात होते, हे देशाच्या आदिवासी आणि प्रादेशिक राजकारणातील सर्वात चिरस्थायी राजकीय व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक आहेत. सोरेनच्या कुटुंबियांच्या मते, त्यांचे सुरुवातीचे जीवन वैयक्तिक दुःख आणि गंभीर सामाजिक-आर्थिक संघर्षांनी भरलेले होते.

सत्ता, संघर्ष आणि वादांचा वारसा

सोरेन १५ वर्षांचे असताना त्यांचे वडील शोबरन सोरेन यांची २७ नोव्हेंबर १९५७ रोजी गोला ब्लॉक मुख्यालयापासून सुमारे १६ किमी अंतरावर असलेल्या लुकाईयतांड जंगलात सावकारांनी हत्या केली होती. याचा त्यांच्यावर खोलवर परिणाम झाला आणि त्यांच्या भविष्यातील राजकीय सक्रियतेसाठी ते प्रेरक ठरले.

झारखंड मुक्ती मोर्चाची स्थापना

१९७३ मध्ये, सोरेन यांनी बंगाली मार्क्सवादी कामगार संघटनेचे नेते एके रॉय आणि कुर्मी-महतो नेते बिनोद बिहारी महतो यांच्यासमवेत गोल्फ ग्राउंड धनबाद येथे झालेल्या सभेत झारखंड मुक्ती मोर्चा (जेएमएम) ची स्थापना केली.

एक दिग्गज आदिवासी नेते

जेएमएम लवकरच वेगळ्या आदिवासी राज्याच्या मागणीसाठी प्रमुख राजकीय आवाज बनला आणि त्याला छोटानागपूर आणि संथाल परगणा प्रदेशातून पाठिंबा मिळाला. सोरेन यांच्या जमीनदारी शोषणाविरुद्धच्या जमिनीवरील लढ्याने त्यांना एक आदिवासी icon बनवले.

झारखंडची स्थापना

त्यांच्या आणि इतरांच्या नेतृत्वाखालील दशकांच्या आंदोलनानंतर, १५ नोव्हेंबर २००० रोजी झारखंडची स्थापना झाल्याने वेगळ्या राज्याची मागणी पूर्ण झाली.

एक केंद्रीय व्यक्तिमत्व

ते दुमका मतदारसंघातून अनेक वेळा लोकसभेवर निवडून गेले - मे २०१४-२०१९ दरम्यान आठव्यांदा १६ व्या लोकसभेचे सदस्य म्हणून. जून २०२० मध्ये ते राज्यसभेवर निवडून आले.

यूपीए सरकारमधील महत्त्वाची व्यक्ती

यूपीए सरकारमधील एक महत्त्वाची व्यक्ती म्हणून, त्यांनी २३ मे ते २४ जुलै २००४, २७ नोव्हेंबर २००४ ते २ मार्च २००५ आणि २९ जानेवारी ते नोव्हेंबर २००६ या काळात केंद्रीय कोळसा मंत्री म्हणून काम पाहिले.

३ वेळा झारखंडचे मुख्यमंत्री

ते तीन वेळा झारखंडचे मुख्यमंत्री राहिले - मार्च २००५ मध्ये (२ मार्च ते ११ मार्च पर्यंत फक्त १० दिवस), २७ ऑगस्ट २००८ ते १२ जानेवारी २००९ आणि ३० डिसेंबर २००९ ते ३१ मे २०१०.

शिबू सोरेन यांचे वैयक्तिक आयुष्य

शिबू सोरेन यांचे वैयक्तिक आयुष्य देखील त्यांच्या राजकीय कथेशी निगडीत आहे. त्यांच्या पश्चात पत्नी रूपी सोरेन, तीन मुले आणि मुलगी अंजनी आहेत, जी पक्षाच्या ओडिशा युनिटची प्रमुख आहे.

मुलाने वारसा पुढे नेला

दुसरे मुलगा हेमंत सोरेन यांनी कुटुंबाचा राजकीय वारसा पुढे नेला आहे आणि सध्या ते अनेक वेळा मुख्यमंत्रीपद भूषवून झारखंडचे मुख्यमंत्री म्हणून काम पाहत आहेत.