Sabudana : उपवास असला की साबुदाणा आवडीने खाल्ला जातो. सध्या नवरात्री असल्याने सबुदाणा खाण्याचे प्रमाणही वाढले आहे. मात्र काही लोकांसाठी तो अजिबात चांगला नाही. साबुदाणा खाल्ल्यामुळे त्यांना अनेक समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते. जाणून घ्या..
साबुदाणा एक आरोग्यदायी पदार्थ आहे. यात भरपूर कर्बोदके असतात, ज्यामुळे शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते. यात लोह, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमसारखी खनिजेही भरपूर असतात. पण काही लोकांसाठी साबुदाणा अजिबात चांगला नाही. यामुळे काही समस्या उद्भवू शकतात. चला तर मग जाणून घेऊया की कोणी साबुदाणा खाऊ नये आणि त्यामुळे कोणत्या समस्या येऊ शकतात.
210
साबुदाणा कोणी खाऊ नये?
ज्यांना किडनी स्टोन किंवा किडनीचे इतर आजार आहेत, त्यांनी साबुदाणा खाऊ नये. यात कॅल्शियम जास्त असल्याने स्टोन वाढू शकतो. फायबर कमी आणि कर्बोदके जास्त असल्याने किडनीवर ताण येतो. त्यामुळे उपवासातही हे खाणे टाळा.
310
मधुमेह असणाऱ्यांनी
मधुमेह असणाऱ्यांनीही साबुदाणा खाणे टाळावे. कारण त्यातील जास्त कार्बोहायड्रेट्स रक्तातील साखरेची पातळी वाढवतात. यात प्रथिने आणि फायबर कमी असल्याने मधुमेह नियंत्रणात राहत नाही.
पचनाच्या समस्या असणारे
साबुदाणा पचायला हलका वाटत असला तरी, ज्यांची पचनक्रिया मंद आहे त्यांच्यासाठी तो चांगला नाही. यात फायबर कमी आणि स्टार्च जास्त असल्याने गॅस, अपचन आणि बद्धकोष्ठता यांसारख्या समस्या वाढू शकतात.
ज्या लोकांना लो बीपीचा (कमी रक्तदाब) त्रास आहे, त्यांनी साबुदाणा खाऊ नये. कारण त्यातील पोटॅशियम रक्तदाब आणखी कमी करू शकते. यामुळे अशक्तपणा, चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडण्यासारख्या समस्या उद्भवू शकतात. लो बीपी असणाऱ्यांनी उपवासात मीठ आणि पाणीयुक्त पदार्थ खावेत.
510
वजन कमी करणाऱ्यांनी
जे लोक वजन कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत, त्यांनी साबुदाणा खाणे टाळावे. कारण त्यात कार्बोहायड्रेट्स आणि कॅलरीज जास्त असतात, तर प्रथिने आणि फायबर कमी असतात. यामुळे वजन कमी होण्याऐवजी वाढू शकते. हे खाल्ल्यानंतर लवकर भूक लागते आणि जास्त खाल्ल्यास वजन झपाट्याने वाढते.
610
साबुदाणा खाण्याचे प्रमुख फायदे
१. ऊर्जा आणि ताकद मिळते (Energy Booster)
भरपूर कर्बोदके (Carbohydrates): साबुदाण्यामध्ये कर्बोदकांचे प्रमाण खूप जास्त असते. यामुळे शरीराला त्वरित ऊर्जा मिळते आणि दिवसभर कामासाठी आवश्यक असलेली ताकद टिकून राहते.
थकवा दूर होतो: उपवासाच्या काळात शरीरात थकवा जाणवतो. साबुदाणा खाल्ल्याने हा थकवा आणि अशक्तपणा कमी होतो.
२. वजन वाढवण्यासाठी उपयुक्त
जर तुमचे शरीर खूप दुबळे (बारीक) असेल आणि तुम्हाला वजन वाढवायचे असेल, तर साबुदाणा खाणे खूप फायदेशीर ठरते.
यातील कॅलरीज आणि कर्बोदके स्नायूंना (Muscles) बळकट करून वजन वाढवण्यास मदत करतात.
710
३. पचनक्रिया सुधारते (Good for Digestion)
साबुदाण्यामध्ये फायबरचे प्रमाण देखील असते. हे पचनक्रिया व्यवस्थित ठेवण्यास मदत करते.
हे पचायला हलके असल्याने अतिसार (Diarrhoea) सारख्या पोटाच्या समस्यांमध्ये आराम देते.
४. हाडे मजबूत होतात (Strengthens Bones)
साबुदाण्यामध्ये कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम चांगल्या प्रमाणात असते. हे दोन्ही घटक हाडांची वाढ आणि त्यांना मजबूती देण्यासाठी आवश्यक आहेत.
रोज साबुदाणा खाल्ल्याने हाडे मजबूत होतात आणि ऑस्टिओपोरोसिससारख्या हाडांच्या विकारांचा धोका कमी होतो.
साबुदाणा पोटॅशियमचा चांगला स्रोत आहे. पोटॅशियम शरीरातील रक्तदाब (Blood Pressure) नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते.
उच्च रक्तदाबाचा त्रास असलेल्या लोकांसाठी साबुदाणा उपयुक्त ठरू शकतो.
६. शरीरातील उष्णता कमी होते (Reduces Body Heat)
साबुदाणा शरीरातील उष्णता शोषून घेऊन शरीराला थंड ठेवण्यास मदत करतो. त्यामुळे उन्हाळ्यामध्ये किंवा शरीरात उष्णता वाढल्यास साबुदाणा खाणे फायदेशीर मानले जाते.
910
७. मेंदूच्या आरोग्यासाठी
साबुदाण्यामध्ये फोलेट नावाचे पोषक तत्व असते, जे मेंदूच्या विकासासाठी आणि त्याला शक्ती देण्यासाठी उपयुक्त ठरते.
1010
साबुदाणा जास्त खाऊ नये
उपास असताना शक्यतोवर कमीत कमी साबुदाण्याचे सेवन करावे. जास्त साबुदाणा खाल्ला तर अस्वस्थ वाटणे, चक्कर येणे, मळमळ होणे, अॅसिडिटी वाढणे आदी समस्या होऊ शकतात.
