Mushroom Farming: भात आणि गव्हासारख्या पारंपरिक पिकांमध्ये खर्च वाढतोय आणि नफा कमी होतोय. अशा परिस्थितीत मशरूमची शेती शेतकऱ्यांसाठी एक उत्तम पर्याय ठरत आहे. विशेष म्हणजे, कमी जागेतही तुम्ही हे पीक घेऊ शकता. याबद्दल जाणून घेऊया…
कधी पूर तर कधी दुष्काळ, यामुळे शेतकरी त्रस्त आहेत. अशावेळी मशरूम शेती एक चांगला पर्याय आहे. याला महिन्यांची मेहनत लागत नाही, फक्त ३०-४५ दिवसांत पीक तयार होतं. कृषी तज्ज्ञांच्या मते, १ एकर भात शेतीतून सरासरी ४०-६० हजार रुपये मिळतात, तर ५००-१००० चौरस फुटांत मशरूम लागवडीतून १-३ लाख रुपये कमावता येतात.
25
मशरूमचे प्रकार
तुम्ही मशरूम शेती सुरू करत असाल, तर ऑयस्टर (धिंगरी) मशरूमपासून सुरुवात करा. याशिवाय बटण मशरूमचाही पर्याय आहे. मिल्की मशरूम उष्ण हवामानासाठी उत्तम आहे. तर शिटाके मशरूमची लागवड केल्यास सर्वाधिक पैसे मिळतात, कारण हा एक हाय-व्हॅल्यू प्रीमियम प्रकार आहे.
35
आवश्यक गोष्टी
मशरूम शेतीसाठी स्वच्छ, हवेशीर खोली किंवा शेड निवडा. थेट सूर्यप्रकाश येणार नाही याची काळजी घ्या. 18-30 डिग्री सेल्सिअस तापमान आवश्यक आहे. यासाठी तुम्हाला पेंढा किंवा शेतातील कचरा, स्पॉन (बियाणे) आणि प्लास्टिकच्या पिशव्या लागतील.
पेंढा उकळून किंवा वाफेवर निर्जंतुक करा. नंतर त्यात स्पॉन (बियाणे) मिसळून पिशव्यांमध्ये भरा. पिशव्यांना लहान छिद्र पाडा. १०-१५ दिवसांत मशरूम वाढू लागतात आणि साधारण ३० दिवसांत उत्पादन सुरू होते.
55
योग्य प्रशिक्षण
मशरूम शेती करण्यापूर्वी योग्य प्रशिक्षण घ्या. तापमान आणि आर्द्रता यावर नियंत्रण ठेवणे महत्त्वाचे आहे. मशरूम लवकर खराब होत असल्याने बाजारात ते लगेच विकण्याची सोय हवी. अनेक कृषी विद्यापीठे आणि राज्य कृषी विभाग मशरूम शेतीचे प्रशिक्षण देतात. तसेच, सरकारी सबसिडी आणि कर्ज योजनांचा लाभ घेऊन शेतकरी धोका कमी करू शकतात.
