भारतातील ड्रायव्हर्समध्ये एक सामान्य समज आहे: सकाळी गाडीची टाकी फुल्ल केली की जास्त मायलेज मिळतं. पण हा खरंच एक हॅक आहे की फक्त एक गैरसमज? आम्ही यामागची खरी गोष्ट शोधून काढली आहे.
अनेक ड्रायव्हर्स सकाळी उठल्याबरोबर पेट्रोल पंपावर रांग लावतात. त्यांचा समज असतो की सकाळच्या थंड हवेमुळे पेट्रोल घट्ट (dense) होतं, ज्यामुळे कमी पैशात जास्त इंधन मिळतं आणि मायलेजही वाढतं. तामिळनाडूतील लहान शहरांपासून मोठ्या शहरांपर्यंत हा विचार खूप लोकप्रिय आहे. पण यामागे काही वैज्ञानिक कारण आहे की ही फक्त एक अफवा? चला, यामागचं सत्य जाणून घेऊया जे बहुतेक लोकांना माहीत नाही.
25
यामागे विज्ञान की विश्वास?
एक साधं वैज्ञानिक सत्य आहे: गरम द्रवांपेक्षा थंड द्रव जास्त घट्ट (denser) असतात. पेट्रोल हे द्रव असल्यामुळे, तांत्रिकदृष्ट्या ते सकाळच्या थंड वेळेत जास्त घट्ट असायला हवं. हे वैज्ञानिकदृष्ट्या सिद्ध झालेलं सत्य असलं तरी, यात एक मेख आहे. आधुनिक पेट्रोल पंप त्यांचं इंधन मोठ्या भूमिगत टाक्यांमध्ये (underground tanks) साठवतात. या टाक्या इन्सुलेटरसारखं काम करतात, ज्यामुळे पेट्रोल दिवसाच्या उष्णतेपासून आणि रात्रीच्या थंडीपासून सुरक्षित राहतं. यामुळे, दिवसभरात पेट्रोलच्या तापमानात फारसा बदल होत नाही.
35
सकाळी पेट्रोल भरल्यास अधिक मिळते?
आम्ही सांगितल्याप्रमाणे, भूमिगत टाक्या पेट्रोलचं तापमान स्थिर ठेवतात. त्यामुळे, सकाळी जास्त घनतेमुळे (density) तुम्हाला जास्त इंधन मिळतं हा विचार तुम्हाला फक्त किंचित फायदा देतो. एका अभ्यासानुसार, या तापमानातील फरकामुळे तुमच्या मायलेजमध्ये एका टक्क्याच्या अगदी लहान अंशाने फरक पडतो. सामान्य ड्रायव्हर्ससाठी याचा वास्तविक जगात काहीही फायदा नाही. त्यामुळे, वैज्ञानिक पुरावे दाखवतात की सकाळी पेट्रोल भरल्याने मायलेज वाढतं हा समज व्यावहारिकदृष्ट्या निरुपयोगी आहे.
तुमच्या गाडीचं मायलेज तुम्ही पेट्रोल कधी भरता यावर अवलंबून नाही. ते इतर अनेक गोष्टींवर अवलंबून असतं. पहिलं, टायरमध्ये नेहमी योग्य प्रेशर ठेवा. दुसरं, इंजिन सुरळीत चालण्यासाठी गाडीची नियमित सर्व्हिसिंग करा. अचानक ब्रेक मारणं टाळा आणि मायलेज वाढवण्यासाठी गाडी एका स्थिर आणि स्मूथ वेगात चालवा. लांब सिग्नलवर इंजिन चालू ठेवू नका. योग्य गिअरचा वापर, रस्त्याची स्थिती, तुमच्या गाडीचं वय आणि तिची एकूण देखभाल या सगळ्याचा मायलेजवर मोठा परिणाम होतो. या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करून तुम्ही जास्त मायलेज मिळवू शकता.
55
सकाळी पेट्रोल भरण गरजेचे आहे?
सकाळी पेट्रोल भरण्याचा तथाकथित 'घनतेचा फायदा' (density advantage) आधुनिक पेट्रोल पंपांवर जवळजवळ शून्य आहे. त्यामुळे, ठराविक वेळेतच टाकी भरण्याची चिंता करण्याची तुम्हाला खरंच गरज नाही. तुम्हाला सोयीचं असेल तेव्हा पेट्रोल भरा. जर तुम्हाला खरंच मायलेज वाढवायचं असेल, तर खऱ्या गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करा: तुमच्या टायरमध्ये योग्य हवा आहे याची खात्री करा, गाडीची वेळेवर सर्व्हिसिंग करा आणि गाडी स्मूथ चालवा. या व्यावहारिक टिप्समुळे तुम्हाला पेट्रोलवर खर्च केलेल्या प्रत्येक रुपयासाठी जास्त किलोमीटर मिळतील.
