Longest Train in Asia: ट्रेनची लांबी साधारण किती असते? एक किंवा दीड किलोमीटर. पण तुम्ही कधी साडेचार किलोमीटर लांबीची ट्रेन पाहिली आहे का? भारतीय रेल्वेने रेकॉर्ड केलेल्या या खास ट्रेनबद्दल आता आपण जाणून घेऊया.
साधारणपणे एखादी ट्रेन जात असेल, तर तिचा शेवटचा डबा दिसायला थोडा वेळ लागतो. पण विचार करा, तब्बल साडेचार किलोमीटर लांबीची ट्रेन गेली तर कसं वाटेल? एक नाही, दोन नाही.. तब्बल ३५४ वॅगन आणि त्यांना ओढण्यासाठी ७ इंजिन. भारतीय रेल्वेने नवा रेकॉर्ड केलेल्या या खास ट्रेनचं नाव 'रुद्रास्त्र' आहे. ही ट्रेन नेमकी कुठे धावली? तिची खासियत काय?
25
आशियातील सर्वात लांब मालगाड्यांपैकी एक
भारतीय रेल्वेच्या इतिहासात ७ ऑगस्ट २०२५ हा एक खास दिवस आहे. त्या दिवशी भारतीय रेल्वेने तब्बल ४.५ किलोमीटर लांबीची मालगाडी यशस्वीपणे चालवली. पूर्व मध्य रेल्वेच्या (East Central Railway) पंडीत दीनदयाल उपाध्याय डिव्हिजनच्या अधिकाऱ्यांनी 'रुद्रास्त्र' नावाने ही ट्रेन तयार केली होती.
उत्तर प्रदेशातील चंदौली जिल्ह्यातील गंज ख्वाजा रेल्वे स्टेशनपासून झारखंडमधील गढवा रोडपर्यंत ही ट्रेन धावली. एकूण २०९ किलोमीटरचं अंतर तिने ५ तास १० मिनिटांत पूर्ण केलं. ही ट्रेन सरासरी ४०.५ किलोमीटर प्रति तास वेगाने धावली. भारतीय रेल्वेचा हा प्रयोग आशियातील सर्वात लांब मालगाड्यांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो.
35
३५४ वॅगन आणि ७ इंजिन!
रुद्रास्त्र ट्रेनची खासियत फक्त तिची लांबी नाही, तर त्यात असलेल्या वॅगन आणि इंजिनसुद्धा आहेत. साधारण मालगाडीत जितक्या वॅगन असतात, त्यापेक्षा कित्येक पटीने जास्त वॅगन यात आहेत. ६ मालगाड्या एकत्र जोडून ही एकच ट्रेन तयार केली आहे. एकूण ३५४ वॅगन एकमेकांना जोडून ही ट्रेन बनवली आहे. यांची एकूण लांबी सुमारे ४.५ किलोमीटर आहे. एक डबा सुमारे ७२ टन माल वाहून नेऊ शकतो.
इतकी मोठी ट्रेन एका इंजिनने ओढणं शक्य नाही. म्हणूनच रेल्वे अधिकाऱ्यांनी तब्बल ७ इंजिन वापरले आहेत. सुरुवातीला दोन इंजिन लावले आहेत, तर प्रत्येक ५९ वॅगन्सनंतर एक इंजिन लावलं आहे. अशा प्रकारे संपूर्ण ट्रेनमध्ये इंजिन लावल्यामुळे सर्व वॅगनना आवश्यक ऊर्जा मिळते.
या प्रयोगामुळे मालवाहतुकीतील वेळ वाचण्यासोबतच रेल्वेच्या साधनांचा अधिक चांगल्या प्रकारे वापर करता येईल, असा अधिकाऱ्यांचा अंदाज आहे. सहा ट्रेन वेगवेगळ्या चालवायच्या असतील तर सहा रेल्वे ट्रॅक, कर्मचारी आणि इंजिन लागतील. पण त्या सर्व एकत्र करून एकच ट्रेन चालवल्यास ही गरज कमी होते. तसेच, इतर ट्रेनच्या वाहतुकीसाठी ट्रॅक मोकळा राहतो.
55
मालवाहतुकीतील नवा प्रयोग
भारतात कोळसा, लोखंड, सिमेंट यांसारखा जड माल एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी नेण्यासाठी रेल्वे महत्त्वाची भूमिका बजावते. विशेषतः उद्योगांसाठी लागणारा कच्चा माल वेगाने पोहोचवणं खूप महत्त्वाचं असतं. अशा वेळी रुद्रास्त्रसारख्या मोठ्या मालगाड्या रेल्वेला उपयोगी पडतात.
वेगवेगळ्या ट्रेनसाठी लागणारा वेळ, कर्मचारी आणि इतर साधनं कमी करण्यासोबतच मालवाहतुकीची क्षमता वाढवण्यासाठी असे प्रयोग फायदेशीर ठरतात. म्हणूनच रुद्रास्त्रचा प्रयोग भारतीय रेल्वेतील महत्त्वाचं पाऊल मानलं जात आहे. एकंदरीत साडेचार किलोमीटर लांबी, ३५४ वॅगन आणि ७ इंजिनसह धावणारी रुद्रास्त्र, भारतीय रेल्वेची क्षमता दाखवून देणारी एक खास मालगाडी ठरली आहे.
Utility News (उपयुक्तता बातम्या): Check Latest उपयुक्तता बातम्या थेट in Marathi. Read वैयक्तिक कर्ज, बँकिंग टिप्स, गुंतवणूक, सोने आणि चांदीच्या किंमती बातम्या, ताज्या बातम्या at Asianet Marathi News .
