तुमच्याकडे एकदम १० लाख रुपये आहेत, ते FD मध्ये गुंतवणे चांगले की दरमहा १०,००० रुपये RD मध्ये जमा करणे? १० वर्षांत कोणत्या पर्यायात जास्त परतावा मिळेल, हे सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
जे लोक सुरक्षित गुंतवणुकीचा विचार करतात, त्यांच्यासाठी फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) आणि रिकरिंग डिपॉझिट (RD) हे दोन लोकप्रिय पर्याय आहेत. पण दोन्हीमध्ये पैसे जमा करण्याची पद्धत वेगळी आहे. याच फरकामुळे दीर्घकाळात मिळणाऱ्या परताव्यावर परिणाम होतो. समजा, बँक तुम्हाला वार्षिक ६.५ टक्के व्याज देत आहे. तुमच्याकडे सुरुवातीलाच १० लाख रुपये असतील आणि तुम्ही ते फिक्स्ड डिपॉझिटमध्ये ठेवले, तर पहिल्या दिवसापासून संपूर्ण रकमेवर व्याज मिळायला सुरुवात होते. १० वर्षांसाठी चक्रवाढ व्याजाने हिशोब केल्यास, ही रक्कम सुमारे १९ लाखांपर्यंत वाढू शकते. अर्थात, प्रत्येक बँकेच्या व्याज मोजण्याच्या पद्धतीनुसार अंतिम रक्कम थोडी वेगळी असू शकते.
25
दरमहा १० हजार रुपयांची बचत
दुसरीकडे, तुमच्याकडे एकदम १० लाख रुपये नसले तरी तुम्ही दरमहा १०,००० रुपये वाचवू शकत असाल, तर रिकरिंग डिपॉझिट (RD) हा एक चांगला पर्याय आहे. तुम्ही दरमहा १०,००० रुपये १० वर्षांसाठी भरल्यास तुमची एकूण गुंतवणूक १२ लाख रुपये होते. वार्षिक ६.५ टक्के व्याजाच्या अंदाजानुसार, १० वर्षांच्या शेवटी तुम्हाला अंदाजे १६.९ लाख रुपये मिळतात. म्हणजेच, तुमच्या १२ लाखांच्या गुंतवणुकीवर सुमारे ४.९ लाख रुपये व्याज मिळते. इथेही हे फक्त एक उदाहरण आहे. बँक, व्याजदर आणि पैसे भरण्याच्या तारखेनुसार अंतिम रकमेत बदल होऊ शकतो.
35
व्याजदर
इथे एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी की, FD आणि RD चा व्याजदर सारखा असला तरी गुंतवणुकीची पद्धत वेगळी आहे. फिक्स्ड डिपॉझिटमध्ये तुम्ही पहिल्याच दिवसापासून पूर्ण १० लाख रुपयांवर व्याज मिळवता. याउलट, रिकरिंग डिपॉझिटमध्ये तुम्ही टप्प्याटप्प्याने पैसे जमा करता. त्यामुळे, तुमच्या पहिल्या महिन्याच्या १०,००० रुपयांवर पूर्ण १० वर्षे व्याज मिळते, पण शेवटच्या महिन्यात भरलेल्या रकमेवर फक्त काही दिवसांचेच व्याज मिळते. याच कारणामुळे, समान व्याजदर असूनही FD मध्ये जास्त परतावा मिळतो.
तर मग FD कोणासाठी चांगली आणि RD कोणासाठी? तुमच्याकडे आधीच १० लाख रुपये आहेत आणि तुम्हाला ते पैसे दीर्घकाळासाठी वापरायचे नसतील, तर FD हा एक चांगला पर्याय असू शकतो. पण जर तुमच्याकडे मोठी रक्कम नसेल आणि तुम्हाला पगारातून दरमहा शिस्तबद्ध पद्धतीने बचत करायची असेल, तर रिकरिंग डिपॉझिट (RD) तुमच्यासाठी सोयीचे ठरते. त्यामुळे, 'काय चांगले?' या प्रश्नाचे उत्तर प्रत्येकासाठी वेगळे आहे. तुमच्याकडील रक्कम, बचत करण्याची क्षमता आणि पैशांची गरज कधी आहे यावर निर्णय अवलंबून असतो.
55
रिकरिंग डिपॉझिट
हे लक्षात ठेवा की ६.५ टक्के व्याजदर फक्त एक उदाहरण आहे. प्रत्यक्षात FD आणि RD चे व्याजदर बँक, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि तुम्ही ज्येष्ठ नागरिक आहात की नाही, यावर अवलंबून असतात. तसेच, मिळणाऱ्या व्याजावर आयकर नियमही लागू होतात. मोठी रक्कम FD मध्ये ठेवण्यापूर्वी, अचानक लागणाऱ्या खर्चासाठी काही पैसे बाजूला ठेवणे महत्त्वाचे आहे. मुदतीपूर्वी FD मोडल्यास किती व्याज कापले जाईल किंवा दंड लागेल, हेही तपासून घ्या. त्यामुळे, गुंतवणूक करण्यापूर्वी संबंधित बँकेचे नियम आणि अटी नक्की वाचा.
