
मुंबई : सोनं खूप काळ घरात ठेवलं म्हणून त्याची किंमत कधीच कमी होत नाही. हा धातू खूप टिकाऊ असतो आणि तो सहजासहजी खराब होत नाही. याच कारणामुळे शतकानुशतके लोक सोन्याकडे एक सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून पाहतात.
तुम्ही १० वर्षांपूर्वी घेतलेली सोन्याची साखळी असो किंवा तुमच्या आजी-पणजीचा एखादा जुना दागिना असो, सोनं जुनं झालं म्हणून त्याची शुद्धता कमी होत नाही. पण हो, बाजारात सोन्याचे जे चालू दर असतात, त्यानुसार त्याची किंमत नक्कीच बदलू शकते.
तुम्ही जेव्हा जुने दागिने विकायला जाता, तेव्हा सोन्याची शुद्धता आणि त्याचं वजन या दोन गोष्टी खूप महत्त्वाच्या असतात. सोनं वेगवेगळ्या कॅरेटमध्ये मिळतं. २४ कॅरेट सोनं हे सर्वात शुद्ध मानलं जातं. तर २२ कॅरेट सोन्यात दागिने बनवण्यासाठी इतर धातू मिसळलेले असतात.
भारतात ग्राहकांना सोन्याची शुद्धता ओळखता यावी, यासाठी 'बीआयएस' (BIS) हॉलमार्कची मदत होते. सध्याच्या हॉलमार्क असलेल्या दागिन्यांवर BIS चा लोगो, सोन्याची शुद्धता आणि सहा अंकी HUID नंबर दिलेला असतो.
त्यामुळे एखादी सोन्याची अंगठी, साखळी किंवा हार घरात अनेक वर्षे नुसता पडून राहिला, तरी त्या सोन्याची शुद्धता अजिबात कमी होत नाही.
तुम्ही दागिने विकायला जाता, तेव्हा तुम्हाला खरेदी करताना मोजलेली पूर्ण रक्कम परत मिळेलच असं नाही. कारण, तुम्ही जेव्हा दागिने विकत घेता, तेव्हा त्यात सोन्याच्या मूळ किमतीसोबतच घडणावळ (मेकिंग चार्जेस) आणि इतर कर जोडलेले असतात.
दागिने विकताना फक्त सोन्याची शुद्धता, वजन आणि बाजारात चालू असलेला सोन्याचा भाव या गोष्टींचाच विचार केला जातो. याचा अर्थ असा की, जर बाजारात सोन्याचे भाव वाढले असतील, तर तुम्हाला जुन्या दागिन्यांचे मूळ किमतीपेक्षा जास्त पैसे मिळू शकतात. पण तरीही, तुमच्या हातात येणारी रक्कम ही खरेदीच्या किमतीपेक्षा वेगळी असू शकते.
तुमच्याकडे हॉलमार्क नसलेले जुने दागिने असतील, तरीही तुम्ही ते सराफाला विकू शकता. सोन्याची शुद्धता तपासण्यासाठी ग्राहक आपले दागिने BIS-मान्यताप्राप्त 'असेइंग अँड हॉलमार्किंग सेंटर'मध्ये (Assaying and Hallmarking Centre) नेऊन तपासू शकतात.
थोडक्यात सांगायचं तर, सोनं जुनं झालं म्हणून त्याची किंमत कधीच कमी होत नाही. त्याची विक्री किंमत ही प्रामुख्याने सोन्याची शुद्धता, वजन, सध्याचे सोन्याचे दर आणि खरेदीदाराच्या अटींवर अवलंबून असते.