मोबाईल स्टोरेज फुल होण्याची अनेक कारणं आहेत. मोबाईलमधील 'स्टोरेज फुल' समस्येचं कारण फक्त फोटो नाहीत. महिन्यातून एकदा ही साफसफाईची सवय लावल्यास फोन वेगवान आणि स्मूथ चालेल.
आजकाल “Mobile Storage Full” असा मेसेज आला की अनेकांना टेन्शन येतं. विशेषतः फक्त फोटो डिलीट करूनही जागा रिकामी होत नाही असं वाटल्यावर गोंधळ आणखी वाढतो. खरं तर, मोबाईलमधील स्टोरेज फुल होण्याचं कारण फक्त “फोटो, व्हिडिओ” नाही. बॅकग्राउंडला चालणारे काही ॲप्स, लपलेल्या फाइल्स, अनावश्यक डाउनलोड्स, कॅशे (cache) अशा अनेक गोष्टी मिळून स्टोरेज भरतात. म्हणूनच “मी तर जास्त काही सेव्ह केलंच नाही... मग असं का?” हा प्रश्न पडतो. हे दुरुस्त करण्यासाठी मोठ्या तांत्रिक ज्ञानाची गरज नाही. काही मिनिटांत करता येण्यासारख्या छोट्या-छोट्या स्टेप्समुळे तुमच्या फोनमध्ये 5GB ते 20GB पर्यंत जागा रिकामी होण्याची शक्यता आहे.
25
ॲप्स मोबाईल टिप्स
सर्वात आधी तुम्हाला हे समजून घ्यायला हवं की फोनमध्ये “Other / System Data / Cached data” म्हणून दाखवला जाणारा भाग सर्वाधिक जागा व्यापतो. हे सहसा आपल्या डोळ्यांना दिसत नाही. पण Instagram, YouTube, Chrome, Facebook सारखे ॲप्स आपण पाहिलेले व्हिडिओ, शोधलेल्या गोष्टी, पाहिलेली चित्रं पटकन दाखवण्यासाठी कॅशे (cache) तयार करतात. दिवसेंदिवस हेच कॅशे हळूहळू संपूर्ण स्टोरेज खाऊन टाकते. हे दुरुस्त करण्यासाठी, Settings मध्ये जाऊन Apps विभागात तुम्ही सर्वाधिक वापरत असलेले ॲप्स एक-एक करून निवडा आणि Storage पर्यायामध्ये “Clear cache” करा. हे सुरक्षित आहे. पण “Clear data” केल्यास लॉगिन माहिती निघून जाईल. त्यामुळे काळजीपूर्वक फक्त कॅशे क्लिअर करणे चांगले. एवढे केल्यावरच अनेक फोन्समध्ये लगेच 1GB ते 3GB पर्यंत जागा मिळते.
35
फोन स्टोरेज
या समस्येमध्ये सर्वात मोठा वाटा WhatsApp चा आहे. रोज ग्रुप्समध्ये येणारे व्हिडिओ, मीम्स, फोटो, ऑडिओ, डॉक्युमेंट्स तुमच्या नकळत फोनमध्ये सेव्ह होतात. अनेक जण “WhatsApp मुळेच स्टोरेज पूर्ण भरतं” असं म्हणतात ते यामुळेच. हे दुरुस्त करण्यासाठी WhatsApp उघडून Settings → Storage and data → Manage storage या भागात जा. तिथे कोणता ग्रुप जास्त जागा घेत आहे, कोणत्या प्रकारची मीडिया जास्त सेव्ह झाली आहे, हे स्पष्ट दिसेल. खूप दिवसांपासून न पाहिलेले जुने व्हिडिओ, पुन्हा पुन्हा आलेल्या फाइल्स, अनावश्यक फोटो तिथून निवडून डिलीट करू शकता. तसेच, मीडिया ऑटो-डाउनलोड पर्याय ON असेल, तर Wi-Fi मिळताच सर्व काही डाउनलोड होईल. तो OFF केल्यास यापुढे अनावश्यक व्हिडिओ, फोटो आपोआप सेव्ह होणार नाहीत. फक्त या दोन स्टेप्स केल्यानेच काहींना 5GB पेक्षा जास्त जागा मिळते.
पुढे, अनेक जण “डाउनलोड फोल्डर” आणि “ट्रॅश/बिन” (Trash/Bin) भाग विसरून जातात. तुम्ही ब्राउझरमधून डाउनलोड केलेले PDF, अनावश्यक ॲप्समधील फाइल्स, रील्स डाउनलोड्स, स्क्रीनशॉट्स हे सर्व Downloads फोल्डरमध्ये जमा झालेले असतात. File Manager किंवा Files by Google ॲपमध्ये डाउनलोड्समध्ये जाऊन “साईझनुसार लावा” (sort by size) केल्यास मोठ्या फाइल्स लगेच दिसतील. 300MB, 500MB, 1GB पर्यंतचे व्हिडिओ/फाइल्स अनेकदा अनावश्यक पडून असतात. ते डिलीट केल्यास स्टोरेज हलके होईल. दुसरी महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, Gallery मधून डिलीट केल्यावर ते लगेच डिलीट होत नाही. ते कचराकुंडी/बिन (Trash/Bin) मध्ये जाऊन तिथे काही दिवस राहते. तिथेही जागा खर्च होते. त्यामुळे Trash/Bin रिकामा करणे खूप महत्त्वाचे आहे. “मी डिलीट केलंय” असं वाटत असलं तरी प्रत्यक्षात त्या फाइल्स अजूनही फोनमध्येच असतात, हे अनेकांना माहीत नसतं.
55
मोबाईल क्लीन टिप्स
हे सर्व सोप्या पद्धतीने करण्यासाठी मदत करणारे एक ॲप म्हणजे “Files by Google”. याच्या Clean पर्यायामध्ये जंक फाइल्स, डुप्लिकेट फाइल्स, न वापरलेले ॲप्लिकेशन्स, मोठ्या फाइल्स अशा गोष्टी वेगवेगळ्या दाखवल्या जातात. तुम्हाला कोणत्या गोष्टींची गरज नाही हे समजून घेऊन तुम्ही त्या डिलीट करू शकता. सोबतच, Google Photos सारखा क्लाउड बॅकअप ON असेल, तर महत्त्वाचे फोटो क्लाउडमध्ये सुरक्षित राहतील, त्यामुळे फोनमधून काही व्हिडिओ/फोटो डिलीट करून अधिक जागा रिकामी करता येते. पण डिलीट करण्यापूर्वी बॅकअप पूर्ण झाला आहे की नाही हे तपासावे. महत्त्वाचे म्हणजे, फोनमधील स्टोरेज 85%–90% च्या वर गेल्यास फोन स्लो होतो. ॲप्स अपडेट होत नाहीत, कॅमेरा लॅग होतो. त्यामुळे महिन्यातून एकदा “WhatsApp क्लीन + कॅशे क्लिअर + डाउनलोड्स चेक + ट्रॅश रिकामा” करण्याची सवय लावल्यास तुमचा फोन नेहमी वेगवान राहील. कोणताही मोठा खर्च न करता, काही मिनिटांत मोठा बदल करता येतो.
