आपण फक्त हेल्दी खाण्यावर लक्ष देतो, पण ते बनवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वस्तूंकडे दुर्लक्ष करतो. खासकरून चॉपिंग बोर्ड! प्लास्टिक, लाकूड की स्टील, कोणता बोर्ड वापरायला जास्त सुरक्षित आहे? चला, त्यांचे फायदे-तोटे जाणून घेऊया.
लाकडी बोर्ड सुरीची धार लवकर खराब होऊ देत नाही. काही लाकडांमध्ये नैसर्गिकरित्या अँटी-बॅक्टेरियल गुणधर्मही असतात. पण लाकूड पाणी शोषून घेतं, त्यामुळे त्याची काळजी घेणं गरजेचं आहे. जास्त वेळ पाण्यात ठेवल्यास ते वाकतं किंवा त्याला तडे जातात. म्हणून वापरानंतर बोर्ड लगेच धुवून आणि पूर्णपणे सुकवून ठेवावा.
24
प्लास्टिक चॉपिंग बोर्ड
प्लास्टिकचे बोर्ड वजनाने हलके आणि स्वस्त असल्यामुळे अनेक घरांमध्ये दिसतात. काही बोर्ड डिशवॉशरमध्येही धुता येतात. पण सुरीच्या वापरामुळे यावर लवकर ओरखडे पडतात. तज्ज्ञांच्या मते, या ओरखड्यांमध्ये घाण आणि बॅक्टेरिया जमा होतात. इतकंच नाही, तर यातून मायक्रोप्लास्टिकचे कण अन्नात मिसळण्याचा धोकाही असतो.
34
स्टील चॉपिंग बोर्ड
स्टीलच्या बोर्डला छिद्रं नसल्यामुळे तो पाणी किंवा वास शोषून घेत नाही. त्यामुळे तो स्वच्छ ठेवणं खूप सोपं असतं. पण स्टील खूप कठीण असल्यामुळे सुरीची धार लवकर खराब होते. तसेच, वापरताना खूप आवाज येतो आणि त्यावर भाजी किंवा सुरी घसरण्याची शक्यता असते, त्यामुळे काळजी घ्यावी लागते.
तुमच्या चॉपिंग बोर्डवर खूप खोल ओरखडे, तडे किंवा भेगा पडल्या असतील, तर तो बदलण्याची वेळ आली आहे. एकाच बोर्डवर वेगवेगळ्या प्रकारच्या गोष्टी कापल्यास 'क्रॉस-कन्टॅमिनेशन'चा (cross-contamination) धोका असतो. त्यामुळे स्वच्छता खूप महत्त्वाची आहे. फक्त आरोग्यदायी अन्न निवडणं पुरेसं नाही, तर ते ज्या पृष्ठभागावर तयार होतं, तो स्वच्छ आणि सुरक्षित असणंही तितकंच गरजेचं आहे. त्यामुळे जुना बोर्ड तपासून वेळीच बदला.