महादेवाचं रूप इतर सर्व देवांपेक्षा खूप वेगळं आहे. त्यांच्या प्रत्येक प्रतीकाचा एक खोल अर्थ आहे. त्यांच्या जटा, कपाळावरचा चंद्र, तिसरा डोळा, त्रिशूळ आणि डमरू या सगळ्यामागे काय रहस्य आहे, जाणून घेऊया.
महादेव जे काही धारण करतात, त्या प्रत्येक गोष्टीला एक खोल अर्थ आहे. त्यांचं रूप इतर सर्व देवांपेक्षा पूर्णपणे वेगळं आणि खास आहे. त्यांच्या गळ्यातील साप, जटांमधील गंगा आणि कपाळावरचा चंद्र यांसारख्या गोष्टींमध्ये मोठी रहस्यं दडलेली आहेत. पण तुम्हाला महादेवाच्या या १० प्रतीकांचा खरा अर्थ माहिती आहे का?
27
विश्वाचे रहस्यं आणि जीवन-मृत्यूचं चक्र
विश्वाचे रहस्यं आणि जीवन-मृत्यूचं चक्र दर्शवणाऱ्या डमरूपासून ते भस्मापर्यंत, महादेवाच्या १० मुख्य प्रतीकांचा नेमका अर्थ काय आहे? चला, याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
37
शंकराची 10 प्रतीक आणि त्यांचा अर्थ
१. जटा: शंकराच्या जटा हे त्यांचं सर्वात खास वैशिष्ट्य आहे. या जटा संपूर्ण विश्वाचं प्रतीक मानल्या जातात.
२. चंद्र: शंकराच्या कपाळावर असलेला चंद्र मनाचं प्रतीक आहे. तो वेळेचं चक्र, मनावर नियंत्रण आणि शांततेचं प्रतिनिधित्व करतो.
३. त्रिनेत्र (तिसरा डोळा): शंकराचे तीन डोळे दिव्य दृष्टी, सर्वज्ञता आणि भौतिक जगाच्या पलीकडील संतुलनाचं प्रतीक आहेत. लोकांचा असा विश्वास आहे की महादेवाचा तिसरा डोळा सत्त्व, रज आणि तम या तीन गुणांचंही प्रतिनिधित्व करतो. तसेच, हा तिसरा डोळा भूतकाळ, वर्तमान आणि भविष्य या तीन काळांचंही प्रतीक आहे. इतकंच नाही, तर तो स्वर्ग, मृत्यू आणि नरक या तीन लोकांचंही प्रतिनिधित्व करतो.
४. सर्पहार (सापांची माळ): महादेवाच्या गळ्यात साप या भयंकर प्राण्याने जागा घेतली आहे. विनाशकारी आणि 'तम' गुण असूनही, तो शंकराच्या नियंत्रणात राहतो आणि त्यांच्याप्रति पूर्णपणे समर्पित असतो. महादेवाच्या गळ्यातील नागराज वासुकीची उपस्थिती हे नियंत्रण आणि संतुलनाचं प्रतीक आहे.
57
चेतनेचे प्रतीक
५. त्रिशूळ: शंकराच्या हातात एक शस्त्रही आहे; त्रिशूळ हे एक घातक शस्त्र आहे, ज्यात शारीरिक, दैवी आणि आध्यात्मिक अशा तीन प्रकारची दुःखं नष्ट करण्याची शक्ती आहे.
६. डमरू: शंकर एका हातात डमरू धारण करतात, जे ते तांडव नृत्यावेळी वाजवतात. डमरूच्या आवाजाला 'ब्रह्म' स्वरूप मानलं जातं. हे डमरू विश्वाची निर्मिती, त्याची लय आणि चेतनेचं प्रतीक आहे.
67
अमरत्वाचे प्रतीक
७. मुंडमाळा: शंकराच्या गळ्यातील मुंडमाळा हे सतीच्या अतूट प्रेमाचं आणि अमरत्वाचं प्रतीक आहे. ही मुंडमाळा दाखवते की शंकराचं मृत्यूवर नियंत्रण आहे.
८. छाल (कातडे): शंकर शरीरावर वाघाचं कातडं परिधान करतात. वाघ हा एक हिंसक प्राणी आहे, जो अहंकाराचंही प्रतीक आहे. याचा अर्थ शंकराने हिंसा आणि अहंकारावर विजय मिळवला आहे. प्रत्येक व्यक्तीने आपल्यातील हिंसक भावनांवर नियंत्रण ठेवलं पाहिजे.
77
भस्माचा अर्थ
९. भस्म: महादेव आपल्या शरीरावर भस्म लावतात. शिवलिंगावर भस्म लावण्याची प्रथाही याचंच प्रतीक आहे. हे भस्म जीवनाचं एक मोठं रहस्य उलगडतं. हे भस्म सूचित करतं की जग नश्वर आहे.
१०. वृष (नंदी): शंकराचं वाहन वृष म्हणजेच नंदी बैल आहे. नंदीला धर्माचं प्रतीक मानलं जातं, ज्यावर महादेव स्वार होतात. नंदीचे चार पाय धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष यांचं प्रतीक आहेत, जे महादेवाच्या कृपेने प्राप्त करता येतात.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.
