Diwali Sweets For Diabetics : दिवाळीत गोड खायचंय पण शुगरची भीती वाटते? हे ६ उपाय नक्की पाहा

दिवाळी २०२६ मध्ये फराळ आणि गोडधोड खाण्याची मज्जाच वेगळी असते. पण मधुमेहाच्या रुग्णांना खाण्यापिण्यावर थोडं नियंत्रण ठेवावं लागतं.

मधुमेहींसाठी डाएट कंट्रोल

दिवाळी हा शब्द ऐकला की काजू कतली, लाडू, गुलाब जामुन आणि म्हैसूर पाक हे पदार्थ लगेच डोळ्यांसमोर येतात. सणासुदीच्या काळात मधुमेहाचे रुग्ण गोड खाऊ शकतात का, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. तुम्हाला मधुमेह आहे म्हणून सगळेच गोड पदार्थ पूर्णपणे वर्ज्य करण्याची गरज नाही. तुम्ही फक्त आहाराचे प्रमाण, पदार्थांची निवड आणि तुमच्या ब्लड शुगरच्या पातळीकडे लक्ष दिले पाहिजे.

योग्य डाएट प्लॅन, प्रमाणात गोड खाणे, व्यायाम आणि नियमित ब्लड शुगर तपासणी करून तुम्ही दिवाळी साजरी करताना आरोग्याची काळजी घेऊ शकता. सणासुदीच्या काळात मधुमेहाच्या रुग्णांनी लक्षात ठेवल्या पाहिजेत अशा ६ महत्त्वाच्या गोष्टी आपण पाहणार आहोत.

१. गोड पदार्थ कमी प्रमाणात खा

दिवाळीत काजू कतली, लाडू, गुलाब जामुन आणि बर्फी या पदार्थांना खूप महत्त्व असते. या गोड पदार्थांमधील कार्बोहायड्रेट्स आणि साखरेमुळे तुमची ब्लड शुगर वाढू शकते.

तुम्हाला तुमचे आवडते गोड पदार्थ पूर्णपणे टाळण्याची गरज नाही. तुम्ही एकाच वेळी अनेक प्रकारचे गोड पदार्थ खाणे टाळले पाहिजे. तुम्ही तुमचा एखादा आवडता गोड पदार्थ निवडून तो थोड्या प्रमाणात खाऊ शकता. तुम्ही तो पदार्थ हळूहळू आणि चवीने खाल्ला पाहिजे. तुम्ही तुमच्या ठरलेल्या जेवणात आणि एकूण कार्बोहायड्रेट्सच्या प्रमाणात याचा समावेश केला पाहिजे.

२. गोड खाण्यासाठी जेवण टाळू नका

दिवाळीच्या फराळात जास्त खाता यावे म्हणून तुम्ही दुपारचे जेवण टाळत असाल, तर ती मोठी चूक आहे.

तुम्ही जेवण टाळल्यास तुमची ब्लड शुगर खूप कमी होण्याचा धोका असतो, विशेषतः जर तुम्ही इन्सुलिन किंवा शुगर कमी करणारी औषधे घेत असाल. तुम्ही जास्त वेळ उपाशी राहिल्यामुळे फराळ करताना गरजेपेक्षा जास्त खाता.

तुम्ही शक्यतो तुमच्या रोजच्या जेवणाच्या वेळा पाळल्या पाहिजेत. फक्त गोड खाण्यासाठी तुम्ही नाश्ता किंवा दुपारचे जेवण टाळू नये. तुम्ही तुमच्या संपूर्ण डाएट प्लॅनमध्ये गोड पदार्थांचा समावेश केला पाहिजे. तुम्ही स्वतःहून तुमच्या औषधांचा किंवा इन्सुलिनचा डोस कधीही बदलू नये.

३. जेवणात भाज्या आणि प्रोटीनचा समावेश करा

दिवाळीत फक्त गोड पदार्थच नसतात, तर पुरी, समोसा, तिखट फराळ आणि मुरुक्कू हे देखील असतात. तुम्ही गोड पदार्थांसोबत हे पदार्थ खाता तेव्हा तुमच्या शरीरातील कार्बोहायड्रेट्सचे प्रमाण वाढते.

हे टाळण्यासाठी तुम्ही तुमच्या जेवणाच्या ताटात समतोल राखला पाहिजे.

तुम्ही तुमच्या आहारात फायबरयुक्त भाज्यांचा समावेश केला पाहिजे. तुम्ही डाळ, कडधान्ये, पनीर, अंडी किंवा मटण यांसारख्या प्रोटीनयुक्त पदार्थांचा योग्य प्रमाणात समावेश करू शकता. तुम्ही भात, चपाती आणि बटाटे यांसारखे कार्बोहायड्रेट्स असलेले पदार्थ ठरलेल्या प्रमाणातच खाल्ले पाहिजेत. तुम्ही समोसा आणि पुरी यांसारखे तळलेले पदार्थ कमी प्रमाणात खाल्ले पाहिजेत.

फक्त गोड पदार्थांमध्येच कार्बोहायड्रेट्स असतात आणि त्यामुळेच शुगर वाढते, असा विचार तुम्ही करू नये. भात, पोळी आणि बटाटे यांसारख्या पदार्थांचाही तुमच्या ब्लड शुगरवर परिणाम होतो.

४. गोड पेयांवर लक्ष ठेवा

दिवाळीत अनेक लोक गोड पदार्थांसोबत कोल्ड ड्रिंक्स, फळांचे रस, गोड पेये आणि सरबत पितात.

या पेयांमधील साखरेमुळेही तुमची ब्लड शुगर वाढू शकते. तुम्ही गोड पदार्थांसोबत गोड पेये पिता तेव्हा तुमच्या शरीरातील साखरेचे प्रमाण खूप वाढते.

तुम्ही जास्तीत जास्त पाणी पिण्याला पसंती दिली पाहिजे. तुम्ही वरून साखर न घातलेल्या पेयांना प्राधान्य दिले पाहिजे. तुम्ही विकतच्या पेयांवरील न्यूट्रिशन लेबल नक्की वाचले पाहिजे. फळांचा रस नैसर्गिक आहे म्हणून तुम्ही तो अमर्याद प्रमाणात पिऊ नये.

५. जेवणानंतर थोडा वेळ चाला

दिवाळीत नातेवाईकांना भेटण्यात आणि फराळाच्या कार्यक्रमांमध्ये तुम्ही व्यस्त असल्यामुळे तुमचा रोजचा व्यायाम चुकू शकतो.

मधुमेह नियंत्रणात ठेवण्यासाठी शारीरिक हालचाल खूप महत्त्वाची भूमिका बजावते. तुमच्या प्रकृतीला झेपत असेल तर तुम्ही जेवणानंतर थोडा वेळ हळूहळू चालू शकता. घरातील सणांची कामे केल्याने आणि जवळच्या ठिकाणी चालत गेल्यानेही तुम्हाला मदत मिळते.

तरीही तुम्ही काही काळजी घेतली पाहिजे. तुम्ही तुमच्या प्रकृतीला झेपतील असेच व्यायाम निवडले पाहिजेत. तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांनी दिलेला व्यायामाचा सल्ला पाळला पाहिजे. जर तुम्ही इन्सुलिन किंवा शुगर कमी करणारी औषधे घेत असाल, तर व्यायामापूर्वी आणि नंतर ब्लड शुगर तपासण्याबाबत तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला पाळला पाहिजे. तुमची ब्लड शुगर खूप कमी असेल किंवा तुम्हाला बरे वाटत नसेल तर तुम्ही व्यायाम करू नये.

६. 'शुगर-फ्री' म्हणजे हेल्दी असा गैरसमज नको

आजकाल मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी बनवलेले शुगर-फ्री गोड पदार्थ सहज मिळतात. पण ते खाल्ल्याने तुमच्या ब्लड शुगरवर परिणाम होणार नाही, याची खात्री देता येत नाही.

शुगर-फ्री गोड पदार्थांमध्येही कार्बोहायड्रेट्स, फॅट्स आणि कॅलरीज असू शकतात. त्यात वापरलेल्या घटकांनुसार त्यांचे पोषणमूल्य बदलते.

तुम्ही ते विकत घेण्यापूर्वी त्यातील घटकांची यादी वाचली पाहिजे. तुम्ही त्यातील न्यूट्रिशनची माहिती तपासली पाहिजे. तुम्ही ते किती प्रमाणात खावे हे तपासून पाहिले पाहिजे. तुम्ही 'नो ॲडेड शुगर' आणि 'नो कार्बोहायड्रेट्स' या दोन्ही गोष्टी एकच आहेत असे समजू नये.

काही लोक त्यांच्या डाएट प्लॅनमध्ये नेहमीचे गोड पदार्थही अगदी कमी प्रमाणात खाऊ शकतात. हे पूर्णपणे त्यांच्या वैयक्तिक प्रकृतीवर आणि ब्लड शुगरच्या नियंत्रणावर अवलंबून असते.

दिवाळीत मधुमेहींनी या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात

• तुम्ही गोड पदार्थ पूर्णपणे टाळण्याऐवजी ते किती प्रमाणात खाता आणि तुमचा एकूण डाएट प्लॅन काय आहे यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.
• तुम्ही तुमच्या रोजच्या जेवणाच्या वेळा पाळल्या पाहिजेत.
• तुम्ही डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार तुमची ब्लड शुगर तपासत राहिली पाहिजे.
• तुम्ही स्वतःहून औषधे घेणे टाळू नये किंवा त्यांचा डोस बदलू नये.
• तुम्ही तुमच्या प्रकृतीला झेपतील असे व्यायाम सुरू ठेवले पाहिजेत.
• तुम्ही शुगर-फ्री गोड पदार्थही प्रमाणातच खाल्ले पाहिजेत.

महत्त्वाची वैद्यकीय सूचना: या मार्गदर्शक तत्त्वांचा उद्देश फक्त सामान्य माहिती देणे हा आहे. प्रत्येक व्यक्तीचा मधुमेह, औषधे आणि प्रकृती यानुसार आहारावरील बंधने बदलतात. तुमच्यासाठी योग्य डाएट प्लॅन ठरवण्यासाठी तुम्ही तुमच्या डॉक्टरांचा किंवा तज्ज्ञ आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेतला पाहिजे.

तुम्ही तुमच्या आरोग्याची चांगली काळजी घेत दिवाळी आनंदाने साजरी करू शकता!