
Parenting Cost : भारतातल्या मेट्रो शहरात एका मुलाला वाढवण्यासाठी ६.७५ कोटी रुपये लागतील, असं कुणी सहज सांगितलं तर? हे ऐकून अनेकांना धक्का बसला असेल, पण फायनान्स क्रिएटर उदयन अध्ये यांनी हा दावा केला आहे. अध्ये यांनी इन्स्टाग्रामवर एक व्हिडिओ पोस्ट केला, ज्यात त्यांनी शहरी भारतात मुलाला वाढवण्याचा नेमका खर्च किती येतो, याचं सविस्तर गणित मांडलं आहे.
व्हिडिओच्या सुरुवातीलाच ते म्हणतात, "भारतातील मेट्रो शहरात एका मुलाला वाढवण्यासाठी ६.७५ कोटी रुपये लागतात. जर तुमचा विश्वास बसत नसेल, तर मी तुम्हाला त्याचं गणित समजावून सांगतो." अध्ये यांच्या मते, या प्रचंड खर्चाचं मुख्य कारण म्हणजे शाळेच्या शुल्कातील महागाई (schooling inflation). त्यांनी सांगितलं की, मुलांसाठीच्या अनेक गुंतवणूक योजनांमधून फक्त ५ ते ६ टक्के परतावा मिळतो, पण शाळांच्या फी वाढण्याचा दर याच्या जवळपास दुप्पट आहे.
"या दराने खर्च दर सहा वर्षांनी दुप्पट होतो," असं त्यांनी स्पष्ट केलं. उदाहरण देताना ते म्हणाले की, आज एखाद्या चार वर्षांच्या कॉलेज कोर्ससाठी २० लाख रुपये लागत असतील, तर आज जन्मलेल्या मुलाच्या वयाच्या १८ व्या वर्षी हाच खर्च १.६ कोटी ते २ कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो. पण हा अंदाज फक्त शिक्षणापुरता मर्यादित नाही.
त्यांनी पुढे सांगितलं की, सुमारे २१ वर्षांच्या काळात असे अनेक छोटे-मोठे खर्च असतात जे हळूहळू वाढत जातात. यात शाळेची ट्यूशन फी, कोचिंग क्लास, स्पोर्ट्स ट्रेनिंग, म्युझिक क्लास, गॅजेट्स, सुट्ट्या, मुलांची काळजी घेण्याचा खर्च, आरोग्य आणि इतर जीवनशैलीचे खर्च यांचा समावेश आहे.
"तुमच्या मुलाने पोस्ट-ग्रॅज्युएशन करायचं ठरवलं, तर तो खर्च वेगळाच," असंही ते म्हणाले. त्यांनी हेही निदर्शनास आणून दिलं की, अनेक भारतीय कुटुंबं एकतर शैक्षणिक कर्जावर अवलंबून असतात किंवा त्यांची मुलं स्वतःच्या शिक्षणाचा खर्च उचलतील अशी अपेक्षा ठेवतात.
या पोस्टच्या कॅप्शनमध्ये अध्ये यांनी लिहिलं आहे, “भारतातील मेट्रो शहरात मुलाला वाढवणं हा आता फक्त भावनिक निर्णय राहिलेला नाही. हे एक गंभीर आर्थिक ध्येय आहे.”
बंगळूरू, मुंबई आणि दिल्लीसारख्या शहरांमधील उच्च-मध्यमवर्गीय कुटुंबांसाठी हा आकडा योग्य वाटू शकतो, कारण तिथे खाजगी शिक्षण आणि इतर उपक्रमांवर आधीच प्रचंड खर्च होतो. काही युजर्सनी याला दुजोरा दिला.
तर दुसरीकडे, अनेकांनी यावर तीव्र आक्षेप घेतला. त्यांच्या मते, हे गणित अत्यंत श्रीमंत शहरी जीवनशैलीचं प्रतिनिधित्व करतं. अनेकांनी निदर्शनास आणून दिलं की, सरकारी शाळा आणि कमी खर्चाचे घरांचे पर्याय निवडल्यास हा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकतो.
एका इन्स्टाग्राम युजरने प्रतिक्रिया दिली, "धन्यवाद! कुणीतरी हे उपयोगी पद्धतीने मांडलं." तर दुसऱ्याने लिहिलं, "खरं तर इतका खर्च येत नाही. याच्या ४० टक्केही नाही. हो, पण जर तुम्ही अतिशयोक्ती करत असाल तर गोष्ट वेगळी."
लोकांनी या आकड्याशी सहमती दर्शवली असो वा नसो, पण या व्हिडिओने एका महत्त्वाच्या विषयाला हात घातला आहे. आजच्या तरुण भारतीयांसाठी पालकत्व हे भावनिक तयारीपेक्षा आर्थिक नियोजनाशी अधिक जोडलेलं आहे, हेच यातून दिसून येतं.