स्मार्टफोन वापरताय? पण काही सामान्य चुकांमुळे तुमचं बँक खातं रिकामं होऊ शकतं आणि तुमचा पर्सनल डेटा हॅकर्सच्या हाती लागू शकतो. पण काळजी करू नका, या काही सोप्या टिप्स फॉलो करा आणि तुमचा फोन व डेटा सुरक्षित ठेवा.
आजकाल तुमच्या स्मार्टफोनला तुमच्याबद्दल इतर कोणापेक्षाही जास्त माहिती असते. त्यात तुमचे बँक डिटेल्स, ईमेल, लोकेशन हिस्ट्री, पर्सनल फोटो, पासवर्ड आणि तुमचे सर्व चॅट्स असतात. अनेक लोकांना वाटतं की त्यांचा फोन आपोआपच सुरक्षित आहे. आतापर्यंत काही झालं नाही, म्हणजे आपण सेफ आहोत, असं त्यांना वाटतं. पण हॅकर्स याच निष्काळजीपणाच्या शोधात असतात. तुमचा फोन हॅकर्सपासून वाचवण्यासाठी या काही सोप्या टिप्स आहेत.
26
फोनसाठी लॉक
सर्वात मोठी चूक कॉमन PIN वापरणे. अनेकजण हे गांभीर्याने घेत नाहीत. साध्या चार-अंकी PIN चे हजारो कॉम्बिनेशन्स हॅकर्स सहज क्रॅक करू शकतात. नेहमी किमान सहा-अंकी PIN वापरा, आणि अल्फान्यूमेरिक (अक्षरं आणि अंक असलेला) असेल तर उत्तमच. PIN सोबत फेस ऑथेंटिकेशन किंवा फिंगरप्रिंट लॉक नक्की वापरा. बायोमेट्रिक्स 100% फुलप्रूफ नसलं तरी, यामुळे तुमचा फोन अनलॉक करणं कोणासाठीही खूप कठीण होतं. रोजच्या वापरात अडथळा न आणता यातून सुरक्षेचा एक मजबूत स्तर तयार होतो.
36
टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन महत्वाचे
आणखी एक फीचर ज्याकडे तुम्ही कधीही दुर्लक्ष करू नये ते म्हणजे टू-फॅक्टर ऑथेंटिकेशन (2FA). याची खासियत म्हणजे, जरी कोणी तुमचा पासवर्ड चोरला तरी, दुसऱ्या व्हेरिफिकेशन स्टेपशिवाय ते लॉग-इन करू शकत नाहीत. 2FA चालू असेल तर, तुम्हाला तुमच्या फोनवर एक OTP मिळेल किंवा ऑथेंटिकेटर ॲपवरून एक कोड मिळेल. जर कोणाला तुमचा ईमेल आयडी मिळाला, तर ते तुमच्या इतर सर्व खात्यांचे पासवर्ड रीसेट करू शकतात. म्हणूनच, तुमच्या बँकिंग ॲप्स, सोशल मीडिया आणि महत्त्वाची आर्थिक किंवा वैयक्तिक माहिती असलेल्या कोणत्याही खात्यासाठी 2FA ताबडतोब सुरू करा. Google Authenticator किंवा Authy सारखे ॲप्स वापरणे SMS कोडपेक्षा खूप सुरक्षित आहे, कारण हॅकर्स सिम स्वॅपिंग हल्ल्यांद्वारे SMS कोड दुसरीकडे वळवू शकतात.
आत्ताच तुमच्या फोनच्या प्रायव्हसी किंवा परवानग्यांच्या (permissions) सेटिंग्जमध्ये जा. कोणते ॲप्स तुमचं लोकेशन, कॅमेरा, मायक्रोफोन, कॉन्टॅक्ट्स आणि स्टोरेज वापरत आहेत ते तपासा. तुमच्या लक्षात येईल की अनेक ॲप्स अशा परवानग्या घेतात ज्यांची त्यांना कामासाठी गरज नसते. उदाहरणार्थ, एका फ्लॅशलाइट ॲपला तुमच्या कॉन्टॅक्ट लिस्टची गरज नाही. फोटो एडिटर ॲपचा तुमच्या लोकेशन डेटाशी काहीही संबंध नाही. त्यामुळे, ॲपला काम करण्यासाठी ज्या परवानग्या आवश्यक नाहीत, त्या ताबडतोब रद्द करा. तसेच, कोणते ॲप्स तुमच्या फोनची Accessibility सेटिंग्ज वापरत आहेत हे काळजीपूर्वक तपासा. मालवेअर आणि व्हायरस ॲप्स अनेकदा या परवानग्या वापरून तुमच्या फोनवर नियंत्रण मिळवतात.
56
सॉफ्टवेअर अपडेट्सकडे लक्ष द्या
सॉफ्टवेअर अपडेट्स नवीन फीचर्सच्या तुलनेत कंटाळवाणे वाटू शकतात, पण त्यातून मिळणारे सिक्युरिटी पॅचेस अत्यंत महत्त्वाचे असतात. हॅकर्स जुन्या ऑपरेटिंग सिस्टीम आणि ॲप्समधील त्रुटींना लक्ष्य करतात. एकदा का एखादी त्रुटी सापडली की, हॅकर्सना हल्ला करायला महिने लागत नाहीत - हे काही दिवसांतच होऊ शकतं. त्यांना संधी न देण्यासाठी, तुमच्या OS आणि ॲप्ससाठी ऑटोमॅटिक अपडेट्स नेहमी चालू ठेवणं उत्तम. जर ते शक्य नसेल, तर तुमच्या फोनच्या सेटिंग्ज मेन्यूमध्ये जाऊन मॅन्युअली अपडेट्स तपासा आणि इन्स्टॉल करा.
66
पब्लिक वाय-फाय वापरताना घ्या काळजी
पब्लिक वाय-फाय नेटवर्क सोयीचे असले तरी ते अनेकदा अनएन्क्रिप्टेड (unencrypted) असतात. याचा अर्थ, तुमच्या फोन आणि इंटरनेटमधील डेटा ट्रॅफिक कोणीही सहज चोरू शकतं. त्यामुळे, जेव्हा तुम्ही पब्लिक नेटवर्कवर असाल, तेव्हा बँकिंग ॲप्स उघडू नका किंवा कोणतीही वैयक्तिक माहिती टाईप करू नका. जर तुम्हाला नियमितपणे पब्लिक वाय-फाय वापरावं लागत असेल, तर तुम्ही VPN नक्की वापरलं पाहिजे. ते तुमचं कनेक्शन एन्क्रिप्ट करून सुरक्षित ठेवतं. बाजारात मोफत आणि पेड VPN पर्याय उपलब्ध आहेत. कोणतंच संरक्षण नसण्यापेक्षा साधं VPN संरक्षण असणं खूपच चांगलं आहे. तसेच, तुमच्या फोनवर येणाऱ्या संशयास्पद लिंक्सपासून सावध रहा. आजकाल फिशिंग मेसेज अगदी खरे वाटतात. ते डिलिव्हरी नोटिफिकेशन्स, बँक अलर्ट्स किंवा तुम्ही वापरत असलेल्या सेवांचे मेसेज म्हणून येतात. शेवटी, ॲप्स नेहमी अधिकृत ॲप स्टोअर किंवा गुगल प्ले स्टोअरवरूनच इन्स्टॉल करा, जिथे त्यांची योग्य तपासणी झालेली असते. अधिकृत स्टोअरच्या बाहेर मिळणाऱ्या ॲप्सची कोणतीही गॅरंटी नसते. हॅकर्स तुमचा डेटा चोरण्यासाठीच लोकप्रिय ॲप्सचे बनावट व्हर्जन तयार करतात. त्यामुळे जर एखादं ॲप अधिकृत स्टोअरमध्ये नसेल, तर ते इन्स्टॉल करू नका.