Parenting Tips: मुलांची वाढ फक्त शारीरिकच नाही, तर मानसिक वाढही तितकीच महत्त्वाची आहे. आजकाल काही सवयी मेंदूच्या कार्यावर वाईट परिणाम करत असल्याचे सिद्ध झाले आहे. त्यामुळे मुलांमध्ये साधी बुद्धिमत्ता आणि एकाग्रताही राहत नाही.
प्रत्येक पालकांना वाटतं की त्यांच्या मुलांचं भविष्य उज्ज्वल असावं. त्यांनी खूप शिकावं आणि मोठं व्हावं. यासाठी ते त्यांच्या शिक्षणावर लाखो रुपये खर्च करायलाही मागेपुढे पाहत नाहीत. पण... मुलांचं भविष्य फक्त त्यांच्या शिक्षणावरच नाही, तर त्यांच्या मेंदूच्या आरोग्यावरही अवलंबून असतं. पण आजकाल अनेक मुलं लक्ष केंद्रित करू शकत नाहीत, अभ्यासात मागे पडतात आणि काहीही नीट शिकू शकत नाहीत. याचं मुख्य कारण पालकांनी लावलेल्या सवयी आहेत, यावर विश्वास बसेल का? हो... मुलांवरील अतिप्रेमामुळे त्यांना लावलेल्या काही सवयीच त्यांचं जास्त नुकसान करत आहेत. त्यामुळे ते प्रत्येक गोष्टीत मागे पडत आहेत. असं होऊ नये म्हणून मुलांना कोणत्या सवयींपासून दूर ठेवावं, हे आज जाणून घेऊया...
24
१. कोल्ड्रिंक्स, चहा, कॉफी देणे...
मुलं कोल्ड्रिंक्सकडे खूप जास्त आकर्षित होतात. मुलं मागतात म्हणून मोठेही त्यांना ते देतात. खरंतर... प्रत्येक घरात पालकच जास्त कोल्ड्रिंक्स पितात. त्यांना पाहून मुलंही शिकतात. इतकंच नाही, तर चहा आणि कॉफीची सवयही मुलांना लहान वयातच लावली जाते. पण... या गोष्टी तुमच्या मुलांच्या मेंदूसाठी स्लो पॉयझनसारखं काम करतात.
यामधील कॅफीन आणि जास्त साखर मेंदूच्या नसांना गरजेपेक्षा जास्त उत्तेजित करतात. त्यामुळे मुलं हायपरॲक्टिव्ह होतात आणि नंतर लगेच थकतात. यामुळे त्यांची एकाग्रता (Focus) कमी होते.
२. चॉकलेट, बिस्किटं (प्रोसेस्ड फूड)
मुलं आवडीने खातात म्हणून चॉकलेट, बिस्किटं, चिप्स यांसारख्या गोष्टी जास्त देऊ नका. यामध्ये असलेले प्रिझर्व्हेटिव्ह आणि अनहेल्दी फॅट्स मेंदूच्या पेशींमधील माहितीची देवाणघेवाण मंद करतात. यामुळे मुलांची स्मरणशक्ती (Memory) कमी होते.
34
३. जास्त स्क्रीन टाइम, मोबाईल गेम्स
मोबाईल फोन, टॅब्लेट किंवा टीव्हीसमोर तासन्तास बसणं हे मेंदूसाठी 'स्लो पॉयझन'सारखं आहे. मोबाईल गेम्स खेळल्यामुळे मेंदूत 'डोपामिन' नावाचा हार्मोन तयार होतो, ज्यामुळे मुलांना त्याचं व्यसन लागतं. यामुळे त्यांची विचार करण्याची शक्ती कमी होते आणि संयम (Patience) राहत नाही. डोळे आणि मेंदू या दोन्हींवर तीव्र ताण येतो.
४. पुरेशी झोप न मिळणे
झोपेतच मेंदू स्वतःला रिचार्ज करतो. म्हणूनच... मुलांना पुरेशी झोप मिळणं खूप गरजेचं आहे.
मुलांना दिवसातून किमान ८ ते १० तास शांत झोप मिळाली नाही, तर मेंदूच्या पेशी थकतात. त्यामुळे वाचलेल्या गोष्टी लक्षात राहत नाहीत आणि मेंदू सक्रियपणे काम करत नाही. झोपेच्या कमतरतेमुळे मुलांमध्ये चिडचिड आणि राग वाढतो.
५. शारीरिक श्रमाचा अभाव
फक्त घरात बसून खेळल्यामुळे मेंदूला मिळणाऱ्या ऑक्सिजनची पातळी कमी होते. व्यायाम किंवा मैदानी खेळांच्या अभावामुळे मेंदू सुस्त होतो (Brain Fog). शारीरिक हालचाल केल्यावरच मेंदूला रक्तपुरवठा चांगला होतो आणि नवीन गोष्टी शिकण्याची क्षमता वाढते.
शेवटी सांगायचं म्हणजे... मुलांचा मेंदू हा मातीच्या गोळ्यासारखा असतो. आपण लावलेल्या सवयीच त्याला आकार देतात. वर सांगितलेल्या वाईट सवयी सोडून त्यांना निरोगी भविष्याकडे न्या.
