
सणासुदीचा काळ सुरू झाला की प्रत्येक घरात सोनं खरेदीची लगबग सुरू होते. विशेषतः धनत्रयोदशी आणि दिवाळीत सोनं-चांदी घेणं शुभ मानतात. पण तुम्ही या दिवाळीत सोनं घेणार असाल, तर काही दिवस वाट पाहणं शहाणपणाचं ठरेल. ग्लोबल मार्केट तज्ज्ञांच्या मते, गेल्या काही महिन्यांत उच्चांक गाठलेले सोन्याचे दर आता घसरले आहेत. येत्या काही आठवड्यांत ते आणखी कमी होऊ शकतात.
ग्लोबल बँकिंग क्षेत्रातील दिग्गज संस्था HSBC च्या ताज्या रिपोर्टनुसार, धनत्रयोदशीपूर्वी सोन्याच्या दरांवर दबाव कायम राहील. यामुळे दर आणखी खाली येण्याची दाट शक्यता आहे.
रॉयटर्सच्या रिपोर्टनुसार, ग्लोबल मार्केटमधील अस्थिरता आणि दरांवरील वाढता दबाव पाहून HSBC ने २०२६ साठी सोन्याच्या दराचा अंदाज मोठ्या प्रमाणावर कमी केलाय. आधी हा अंदाज ४,५६० अमेरिकन डॉलर प्रति औंस होता, तो आता ४,४९० डॉलरवर आणलाय. तसंच २०२७ साठीचा अंदाजही ४,९२५ डॉलरवरून ४,८२५ डॉलरपर्यंत कमी केलाय.
आंतरराष्ट्रीय बाजारात मजबूत होणारा अमेरिकन डॉलर, वाढते यूएस बाँड यील्ड्स आणि गुंतवणूकदारांची नफा वसुली यामुळे सोन्यावर मोठा दबाव आलाय. २०२६ च्या उर्वरित काळात आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सोन्याचे दर ३,९५० ते ४,६०० डॉलर प्रति औंसच्या दरम्यान राहतील, असं HSBC ने म्हटलंय.
जानेवारीत १० ग्रॅम २४ कॅरेट सोन्याचा दर जवळपास १.६४ लाख रुपयांच्या विक्रमी पातळीवर पोहोचला होता. पण आता बाजारात मोठे बदल दिसत आहेत. ४ ऑक्टोबर रोजी देशांतर्गत बाजारात नोंदवलेले दर असे आहेत:
• २४ कॅरेट सोनं (१० ग्रॅम) - विविध भागात १,४८,००० ते १,४९,१६० रुपयांच्या दरम्यान आहे. (हैदराबादमध्ये सुमारे १,४३,५९० रुपये)
• २२ कॅरेट सोनं (१० ग्रॅम) - विविध भागात १,३६,००० ते १,३६,७५० रुपयांच्या घरात आहे.
• चांदीचा दर (१ किलो) - सुमारे २,३५,००० रुपये आहे.
• आंतरराष्ट्रीय स्पॉट गोल्डचा दर - ४,१४० ते ४,४९० डॉलर प्रति औंसच्या दरम्यान ट्रेड करत आहे.
भारतात धनत्रयोदशी, दिवाळी आणि आगामी लग्नसराईमुळे सोन्याला मोठी मागणी असते. या मागणीमुळे दर खूप जास्त घसरण्यापासून काहीसा आधार मिळेल, हे खरंय. पण देशांतर्गत बाजारात १० ग्रॅम सोन्याचा दर आधीच १.४८ लाख रुपयांच्या पुढे गेल्याने सामान्य आणि मध्यमवर्गीय ग्राहक खरेदीसाठी थोडा विचार करत आहेत.
वर्ल्ड गोल्ड कौन्सिलच्या मते, ग्राहक आता जड दागिन्यांऐवजी हलके दागिने, डिजिटल गोल्ड किंवा सॉव्हरिन गोल्ड बाँड्सकडे वळत आहेत. यामुळे सणासुदीत प्रत्यक्ष सोन्याची मागणी वाढली, तरी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर डॉलर मजबूत राहिल्यास दर अचानक वाढण्याची शक्यता कमीच आहे.
धनत्रयोदशी किंवा दिवाळीत सोनं खरेदी करू इच्छिणाऱ्यांसाठी तज्ज्ञांनी काही महत्त्वाच्या टिप्स दिल्या आहेत.
१. वैयक्तिक आणि दागिन्यांच्या खरेदीसाठी - लग्नासाठी किंवा परंपरेसाठी दागिने घेणार असाल, तर सर्व पैसे एकदम गुंतवू नका. SIP पद्धतीने धनत्रयोदशीपूर्वी दर घसरतील तेव्हा टप्प्याटप्प्याने खरेदी करा. यामुळे दरांमधील चढउतारांपासून संरक्षण मिळेल.
२. गुंतवणुकीसाठी - फक्त गुंतवणुकीसाठी सोनं घ्यायचं असेल, तर प्रत्यक्ष दागिन्यांऐवजी डिजिटल गोल्ड किंवा गोल्ड ईटीएफ (ETF) निवडा. यामुळे मेकिंग चार्जेस आणि घट यांसारखा भुर्दंड वाचेल.
३. पावती आणि हॉलमार्क - सोनं घेताना BIS हॉलमार्क नक्की तपासा. तसंच सोन्याचा मूळ दर, मेकिंग चार्जेस आणि ३ टक्के जीएसटीचा सविस्तर तपशील असलेलं पक्कं बिल आवर्जून मागा.
(टीप - या बातमीत दिलेले सोन्या-चांदीचे दर आणि बाजारातील अंदाज केवळ माहितीसाठी आहेत. आंतरराष्ट्रीय आणि देशांतर्गत बाजारानुसार सोन्याचे दर सतत बदलत असतात. मोठी गुंतवणूक करण्यापूर्वी तुमच्या आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला नक्की घ्या.)