भूमिहीन शेतकऱ्यांसाठी 'भाडेपट्टा' हा शेतीचे स्वप्न पूर्ण करण्याचा एक उत्तम पर्याय आहे. या योजनेअंतर्गत, सरकार विशिष्ट अटींवर ठरावीक कालावधीसाठी शेती करण्यासाठी जमीन उपलब्ध करून देते. हा लेख पट्टा मिळवण्यासाठीची पात्रता, महत्त्वाचे नियम स्पष्ट करतो.
मुंबई : स्वतःची जमीन नाही म्हणून शेतीचे स्वप्न अधुरे राहिलेल्या कष्टकरी आणि भूमिहीन शेतकऱ्यांसाठी 'भाडेपट्टा' (Leasehold Land) हा एक सक्षम पर्याय ठरत आहे. सरकार विशिष्ट अटींवर आणि ठरावीक कालावधीसाठी शेती करण्यासाठी जमीन उपलब्ध करून देते. या जमिनीवर जरी मालकी हक्क नसला, तरी त्यावर कायदेशीररित्या पिके घेऊन आपले उत्पन्न वाढवण्याचा अधिकार शेतकऱ्याला मिळतो.
26
पट्टा मिळवण्यासाठी कोण पात्र आहे?
शासनाकडून पट्टा देताना प्रामुख्याने समाजातील गरजू घटकांचा विचार केला जातो.
भूमिहीन शेतकरी: ज्यांच्याकडे स्वतःची हक्काची जमीन नाही.
मागासवर्गीय घटक: अनुसूचित जाती (SC), जमाती (ST) आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांना प्राधान्य.
शेतकरी गट: महिला बचत गट किंवा शेतकरी उत्पादक कंपन्या (FPO).
अल्पभूधारक: ज्यांची जमीन उदरनिर्वाहासाठी पुरेशी नाही.
36
जमीन कुठून उपलब्ध होते?
पट्ट्यासाठी दिली जाणारी जमीन ही प्रामुख्याने शासकीय मालकीची असते. यामध्ये प्रामुख्याने खालील प्रकारच्या जमिनींचा समावेश होतो.
१. गायरान जमीन (काही विशेष अटींवर).
२. बिनवापरात असलेली सरकारी पडीक जमीन.
३. ग्रामपंचायतीच्या अखत्यारीत असलेली शेतीयोग्य जमीन.
