
साखरेव्यतिरिक्त, रोजच्या आहारात असलेले मैदा, पांढऱ्या तांदळाचा भात, बटाटा आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ यांसारखे उच्च-ग्लायसेमिक इंडेक्स (High GI) असलेले पदार्थ रक्तातील साखरेची पातळी साखरेपेक्षाही वेगाने वाढवतात. हे पदार्थ लवकर पचून ग्लुकोजमध्ये रूपांतरित होतात, ज्यामुळे मधुमेह आणि लठ्ठपणाचा धोका वाढतो. मैदा, फळांचे रस आणि फॅट-फ्री पदार्थ हे या यादीतील प्रमुख घटक आहेत.
साखरेपेक्षा वेगाने शुगर वाढवणारे काही पदार्थ:
* मैदा आणि मैद्याचे पदार्थ: चपातीऐवजी मैद्याचा पराठा, पुरी, कुकीज, ब्रेड, बिस्किटे रक्तातील साखर वेगाने वाढवतात, कारण त्यात फायबर नसते.
* पांढऱ्या तांदळाचा भात (White Rice): भातामध्ये भरपूर प्रमाणात स्टार्च (Starch) असते, जे लवकर विघटित होऊन ग्लुकोज तयार करते.
* बटाटा: विशेषतः उकडलेला किंवा तळलेला बटाटा, ज्याचा ग्लायसेमिक इंडेक्स खूप जास्त असतो.
* पॅकेटमधील फळांचे रस आणि पेये: यामध्ये फायबर नसते आणि भरपूर प्रमाणात कृत्रिम साखर किंवा फळांमधील साखर (Fructose) मिसळलेली असते.
* प्रक्रिया केलेले पदार्थ (Processed Foods): चिप्स, कॉर्नफ्लेक्स आणि फॅट-फ्री किंवा लो-फॅट स्नॅक्स, ज्यामध्ये साखर मिसळलेली असते.
* ओट मिल्क (Oat Milk): यात कार्बोहायड्रेट्स जास्त असल्याने रक्तातील साखर वाढू शकते.
निरोगी राहण्यासाठी काय करावे:
* फायबरयुक्त पदार्थ: पांढऱ्या तांदळाऐवजी ब्राऊन राईस किंवा लाल तांदळाचा भात आणि मैद्याऐवजी गव्हाचे पीठ, ज्वारी, नाचणी, बाजरीचे पीठ वापरा.
* पालेभाज्या: आहारात भरपूर प्रमाणात नॉन-स्टार्ची भाज्या (उदा. पालक, दुधी, कारले) समाविष्ट करा.
* संतुलित आहार: प्रथिने आणि फॅट्स असलेले पदार्थ रक्तातील साखर हळूहळू वाढवतात, म्हणून जेवणात डाळ, मासे किंवा भाज्यांचा समावेश करा.
योग्य प्रमाणात खाणे आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ टाळणे ही निरोगी राहण्याची गुरुकिल्ली आहे.