CBSE बोर्ड परीक्षा 2026: 12वीची उत्तरपत्रिका डिजिटल, 10वीचे गुण असे जोडणार

CBSE बोर्ड परीक्षा 2026 17 फेब्रुवारीपासून सुरू होत आहे. 10वी-12वीमध्ये मोठे बदल लागू होणार आहेत. इयत्ता 10वी साठी दोन बोर्ड परीक्षा, तर 12वी साठी ऑन-स्क्रीन मार्किंग आणि डिजिटल मूल्यांकनाची नवीन प्रणाली आहे. 

CBSE बोर्ड परीक्षा 2026: केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळाने (CBSE) 2026 च्या बोर्ड परीक्षेची तयारी सुरू केली आहे. 17 फेब्रुवारी 2026 पासून इयत्ता 10वी आणि 12वीच्या परीक्षा सुरू होणार आहेत. यावर्षी सुमारे 46 लाख विद्यार्थी भारत आणि परदेशातील 26 देशांमध्ये परीक्षा देतील. परीक्षेपूर्वी, बोर्डाने एक विशेष वेबिनार आयोजित करून शाळा आणि शिक्षकांना नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे आणि डिजिटल मूल्यांकन प्रणालीची माहिती दिली. यावर्षी परीक्षा आणि मूल्यांकन प्रक्रियेत अनेक महत्त्वाचे बदल करण्यात आले आहेत, ज्याचा थेट परिणाम विद्यार्थी आणि शिक्षक दोघांवरही होणार आहे.

17 फेब्रुवारीपासून सुरू होणार CBSE बोर्ड परीक्षा

• इयत्ता 10वी आणि 12वीच्या बोर्ड परीक्षा 17 फेब्रुवारीपासून सुरू होत आहेत.
• इयत्ता 10वीची परीक्षा 11 मार्च 2026 पर्यंत चालेल.
• इयत्ता 12वीची परीक्षा 10 एप्रिल 2026 रोजी संपेल.
• देश-विदेशातील 31,000 हून अधिक संलग्न शाळांमध्ये ही परीक्षा घेतली जाईल.

CBSE ने यावर्षी काय बदल केले?

यावेळी CBSE ने तीन मोठे बदल लागू केले आहेत-

• इयत्ता 10वी साठी दोन बोर्ड परीक्षा- आता विद्यार्थ्यांना एक अतिरिक्त संधी मिळेल. दोन्ही परीक्षांचे निकाल अंतिम गुणवत्ता यादीत समाविष्ट केले जातील.
• इयत्ता 12वी साठी ऑन-स्क्रीन मार्किंग (OSM)- आता उत्तरपत्रिकांची तपासणी पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने होईल.
• इयत्ता 10वीचे विज्ञान आणि सामाजिक शास्त्र विषयांचे पेपर वेगवेगळ्या विभागांमध्ये विभागले आहेत, जेणेकरून विषयवार मूल्यांकन अधिक चांगल्या प्रकारे करता येईल.

12वीमध्ये ऑन-स्क्रीन मार्किंगचा काय फायदा होईल?

इयत्ता 12वीच्या उत्तरपत्रिकांची तपासणी आता कॉम्प्युटर स्क्रीनवर केली जाईल. यामुळे-

• बेरजेतील किंवा एकूण गुणांमधील चुका होणार नाहीत.
• गुण अपलोड करताना होणाऱ्या चुकांची शक्यता नाहीशी होईल.
• मूल्यांकन पूर्वीपेक्षा अधिक वेगाने होईल.
• अधिक शिक्षकांचा सहभाग सुनिश्चित केला जाईल.
• बोर्डाच्या मते, आता उत्तरपत्रिका तपासणी 10-12 दिवसांऐवजी 8-10 दिवसांत पूर्ण केली जाईल.

बोर्ड परीक्षेच्या उत्तरपत्रिका मूल्यांकनातील चुका टाळण्यासाठी विशेष उपाय

बोर्डाने यावर्षी मूल्यांकन अधिक पारदर्शक आणि अचूक करण्यासाठी अनेक उपाययोजना केल्या आहेत-

• नवीन मूल्यांकन प्रणालीनुसार SOP अपडेट करण्यात आले आहेत.
• प्रत्येक शिक्षकाला कमी उत्तरपत्रिका दिल्या जातील, जेणेकरून ते वेळेत तपासू शकतील.
• शिक्षकांसाठी प्रशिक्षण आणि क्षमता वाढीचे कार्यक्रम आयोजित केले जातील.
• लहान मार्गदर्शक व्हिडिओ देखील उपलब्ध करून दिले जातील.

इयत्ता 12वी साठी आता गुण पडताळणी होणार नाही

इयत्ता 12वी साठी या वर्षापासून गुण पडताळणीची सुविधा बंद करण्यात आली आहे, कारण मूल्यांकन डिजिटल पद्धतीने होणार आहे. तथापि, विद्यार्थी पुनर्मूल्यांकनासाठी अर्ज करू शकतील. पुनर्मूल्यांकनादरम्यान डिजिटल पद्धतीने दिलेले गुण दाखवले जातील.

यावर्षी इयत्ता 12वीची परीक्षा किती विद्यार्थी देणार

यावर्षी इयत्ता 12वीच्या परीक्षेला एकूण 18,59,479 विद्यार्थी बसणार आहेत. तपासणीसाठी 1 कोटीहून अधिक उत्तरपत्रिका उपलब्ध असतील.

शिक्षक उपलब्ध न झाल्यास निकाल रोखला जाईल

बोर्डाने स्पष्ट केले आहे की, जर शाळांनी आपल्या शिक्षकांना मूल्यांकनाच्या कामासाठी कार्यमुक्त केले नाही, तर त्या शाळेचा निकाल जाहीर केला जाणार नाही.

सीबीएसई बोर्ड इयत्ता 10वी मध्ये विभागानुसार पेपर, जाणून घ्या मूल्यांकन कसे होईल

• विज्ञानामध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्राचे प्रश्न वेगवेगळ्या विभागांमध्ये असतील.
• सामाजिक शास्त्रामध्ये इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र यांना वेगवेगळ्या भागांमध्ये विभागले आहे.
• आता प्रत्येक विषयाचे तज्ज्ञ शिक्षक त्याच विषयाच्या उत्तरपत्रिका तपासतील, ज्यामुळे मूल्यांकनाचा दर्जा सुधारेल.
• एकंदरीत, CBSE यावर्षी 2026 च्या बोर्ड परीक्षेसाठी तंत्रज्ञान आणि पारदर्शकतेवर अधिक भर देत आहे. डिजिटल मूल्यांकन, विभागानुसार पेपर आणि दोन परीक्षांचे पर्याय यांसारखे निर्णय विद्यार्थ्यांच्या हिताचे असल्याचे सांगितले जात आहे. आता सर्वांचे लक्ष 17 फेब्रुवारीपासून सुरू होणाऱ्या परीक्षेवर आणि त्यानंतर येणाऱ्या निकालांवर असेल.