Captain Smit Machchhar : कॅप्टन स्मित मच्छरांना मुंबईत सलाम, फ्लायदुबई विमान अपघातापासून वाचवलं

फ्लायदुबईच्या विमानात मोठा अनर्थ टळला आहे. भारतीय पायलट कॅप्टन स्मित मच्छर यांनी आपला जीव धोक्यात घालून विमानाला क्रॅश होण्यापासून वाचवलं. त्यांच्या या शौर्याला सलाम करण्यासाठी मुंबईत ठिकठिकाणी होर्डिंग्ज लावण्यात आले आहेत.

मुंबई : दुबईहून तेल अवीवला जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या विमानात हवेतच एक मोठा थरार पाहायला मिळाला. या संकटात भारतीय पायलट कॅप्टन स्मित मच्छर यांनी दाखवलेल्या शौर्यामुळे एक मोठा अनर्थ टळला असून, जगभरात त्यांचं कौतुक होत आहे.

कॅप्टन स्मित यांच्या या धाडसाला सलाम करण्यासाठी इस्रायलच्या वाणिज्य दूतावासाने (Consulate General of Israel) मुंबईतल्या प्रमुख चौकांमध्ये मोठे होर्डिंग्ज लावले आहेत. यावर "थँक्यू कॅप्टन स्मित" असा संदेश लिहिला आहे. हवेतच उद्भवलेल्या या संकटात कॅप्टन स्मित यांनी घेतलेल्या अचूक निर्णयामुळे मोठी जीवितहानी टळली.

हवेत नेमकं काय घडलं?

३० सप्टेंबर रोजी दुबईहून तेल अवीवला जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या विमानात हा प्रकार घडला. ओमानच्या को-पायलटने विमानाला क्रॅश करण्याच्या उद्देशाने कॅप्टन स्मित यांच्यावर चाकूने हल्ला केला. या झटापटीत विमान वेगाने खाली येऊ लागलं. हायजॅकचा सिग्नल जाण्यापूर्वीच अवघ्या दोन मिनिटांत विमान तब्बल १६,००० फूट खाली आलं होतं.

गंभीर जखमी होऊनही कॅप्टन स्मित मच्छर यांनी हल्लेखोराचा जोरदार प्रतिकार केला. क्रू मेंबर्स आणि प्रवाशांनी कॉकपिटमध्ये घुसून हल्लेखोराला पकडलं आणि विमानाचा ताबा पुन्हा मिळवला. त्यानंतर सौदी अरेबियातील ताबुक (Tabuk) येथे विमानाचं इमर्जन्सी लँडिंग करण्यात आलं. सुदैवाने विमानातील सर्व १८० प्रवासी सुखरूप बचावले.

कॉकपिटमधला थरार आणि अधिकृत माहिती

या घटनेनंतर कॅप्टनच्या शौर्याचे आणि आंतरराष्ट्रीय तपासाचे अनेक तपशील समोर आले आहेत. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी सीबीएस न्यूजला (CBS News) दिलेल्या माहितीनुसार, विमान इस्रायलच्या हवाई हद्दीजवळ पोहोचत असताना हा हल्ला झाला. कॅप्टनने को-पायलटला मागे ढकलून कॉकपिटचा दरवाजा उघडला. त्यानंतर विमानात असलेल्या इतर दोन ऑफ-ड्युटी पायलट्सनी विमानाचा ताबा घेतला आणि ताबुकमध्ये इमर्जन्सी लँडिंग केलं.

या को-पायलटची ओळख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही. पण सीबीएस न्यूजला एका ओमानी अधिकाऱ्याने सांगितलं की, हल्लेखोराचा जन्म ओमानमध्ये झाला असून त्याच्याकडे ओमानचं नागरिकत्व आहे. मात्र, मस्कतने (Muscat) अद्याप अधिकृतपणे याला दुजोरा दिलेला नाही.

कॉकपिटमधल्या त्या थरारक क्षणांबद्दल बोलताना पंतप्रधान नेतन्याहू यांनी फॉक्स अँड फ्रेंड्सला (Fox and Friends) सांगितलं की, क्रू मेंबर्सनी इयरफोनच्या वायर्स आणि प्लास्टिकच्या कफ्सचा वापर करून हल्लेखोराला बांधलं. "तो जमिनीवर पडला होता आणि क्रू मेंबर्सना ओरडून सांगत होता, 'मला मारून टाका, मला मारून टाका'. यावरून स्पष्ट होतं की तो आत्महत्येच्या विचारात होता आणि त्याला विमान पाडायचं होतं," असं नेतन्याहू म्हणाले. याआधी त्यांनी सीबीएस न्यूजशी बोलताना या घटनेला "आत्महत्येचा प्रयत्न" असं म्हटलं होतं.

इस्रायलच्या पंतप्रधानांचे प्रवक्ते डेव्हिड मेन्सर (David Mencer) यांनी फॉक्स न्यूजच्या "द स्टोरी" (The Story) या कार्यक्रमात आणखी माहिती दिली. नेतन्याहू यांनी कॉकपिटमध्ये गेलेल्या एका प्रवाशाकडून सविस्तर माहिती घेतल्याचं त्यांनी सांगितलं. "तो पायलट (हल्लेखोर) पायलटच्या सीटवर बसला नव्हता," मेन्सर म्हणाले. "तो कंट्रोल्सवर उभा होता. भारतीय पायलटवर हल्ला करताना तो स्वतःच्या पायांनी विमानाचे कंट्रोल्स तोडण्याचा प्रयत्न करत होता." मेन्सर पुढे म्हणाले, "विमान पाडणं हाच त्याचा मुख्य उद्देश होता."

दहशतवादी कनेक्शनचा तपास

फॉक्स न्यूजशी बोलताना नेतन्याहू यांनी सांगितलं की, चौकशीतून मिळालेल्या "वैयक्तिक माहितीवरून" इस्रायली अधिकाऱ्यांचा असा अंदाज आहे की, को-पायलटचं "इस्लामिक कट्टरपंथी ब्रेनवॉश" करण्यात आलं होतं. इस्रायलचे संरक्षण मंत्री इस्रायल कॅट्झ (Israel Katz) यांनी याआधीच या घटनेला "जिहादी दहशतवादी हल्ल्याचा प्रयत्न" म्हणत को-पायलटला "दहशतवादी" ठरवलं होतं.

दुसरीकडे, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी या को-पायलटचे तेहरानशी (Tehran) संबंध असू शकतात असे संकेत दिले आहेत. "मी जे ऐकतोय त्यावर आधारित" हे मत असल्याचं ते म्हणाले. "आम्ही सध्या यावर काम करत आहोत," ट्रम्प म्हणाले. "ते आमच्याशी खूप मोकळेपणाने बोलत आहेत. मी जे ऐकतोय त्यावरून याचं उत्तर होय असं आहे. पण आम्ही सध्या यावर काम करत आहोत."

ट्रम्प यांचं हे विधान नेतन्याहू यांच्या दाव्यांपेक्षा एक पाऊल पुढे आहे. नेतन्याहू यांनी फॉक्सला सांगितलं होतं की, यात इराणचा हात आहे की नाही हे सांगणं "खूप घाईचं" ठरेल. एका इस्रायली सुरक्षा अधिकाऱ्याने सीबीएस न्यूजला सांगितलं की, हा ९/११ (September 11) सारखा हल्ला करण्याचा प्रयत्न होता का, आणि हल्लेखोर एकटाच होता का, याचा तपास अधिकारी करत आहेत. गाझातील हमास आणि लेबनॉनमधील हिजबुल्लाहविरुद्ध सुरू असलेल्या मोहिमेच्या पार्श्वभूमीवर इस्रायलसमोरील वाढत्या सुरक्षा धोक्यांबद्दल नेतन्याहू यांनी यापूर्वीच इशारा दिला होता.

पुढील कारवाई आणि आंतरराष्ट्रीय तपास

अटकेनंतर संशयिताला संयुक्त अरब अमिरातीमध्ये (UAE) पाठवण्यात आलं आहे. एका वरिष्ठ इस्रायली अधिकाऱ्याने सीबीएस न्यूजला सांगितलं की, यूएईचे राष्ट्राध्यक्ष मोहम्मद बिन झायेद अल नाह्यान (Mohamed bin Zayed Al Nahyan) यांनी स्वतः नेतन्याहू यांच्याशी संवाद साधला. सौदी अधिकारी को-पायलटला यूएईकडे सोपवतील अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली होती.

त्यानुसार, स्थानिक तपासात सहभागी होण्यासाठी आणि या हल्ल्यामागे बाहेरील कोणाचा हात आहे का हे तपासण्यासाठी इस्रायली तपास पथक यूएईला पाठवण्यात आलं आहे. इस्रायलच्या चॅनेल १२ (Channel 12) ने एक व्हिडिओ प्रसिद्ध केला आहे, ज्यामध्ये कॅप्टन स्मित आणि प्रवाशांनी हा हल्ला परतवून लावल्यानंतर विमानात उडालेला गोंधळ दिसत आहे. कॉकपिटजवळील सीटवरून शूट केलेल्या या व्हिडिओमध्ये प्रवासी "त्याने विमान पाडण्याचा प्रयत्न केला", "त्याला बाहेर काढा" असं ओरडताना आणि इतरांना खाली बसायला सांगताना दिसत आहेत. सौदी अरेबियात इमर्जन्सी लँडिंग झाल्यानंतर पोलीस टीम तिथे पोहोचली, तेव्हा प्रवाशांनी ग्राउंड स्टाफला सांगितलं की को-पायलट "एक दहशतवादी आहे."

कॅप्टनची प्रकृती आणि शौर्याचं कौतुक

याआधी नेतन्याहू यांनी कॅप्टन मच्छर यांच्या "अफाट शौर्याचं" कौतुक केलं होतं. जखमी अवस्थेत "स्वतःच्या जीवाशी झुंज देत" त्यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडला आणि ९/११ सारखा आणखी एक मोठा अपघात टाळला, असं ते म्हणाले.

दरम्यान, यूएईमधील भारताचे राजदूत दीपक मित्तल (Deepak Mittal) यांनी माहिती दिली की, कॅप्टन स्मित मच्छर यांची प्रकृती आता स्थिर असून यूएईच्या रुग्णालयात त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत. कॅप्टन आणि त्यांच्या कुटुंबीयांची भेट घेतल्यानंतर राजदूत मित्तल यांनी सांगितलं की, मच्छर यांचं मनोधैर्य खूप चांगलं असून ते "हसत-खेळत" आहेत. रुग्णालयातून बाहेर आल्यावर प्रसार भारतीशी (Prasar Bharati) बोलताना त्यांनी कॅप्टन मच्छर यांचा "भारताचा वीर सुपुत्र" असा उल्लेख केला. हवेत उद्भवलेल्या या संकटात शेकडो लोकांचे प्राण वाचवल्याबद्दल त्यांनी कॅप्टनच्या शौर्याला सलाम केला.