नाशिक कुंभमेळा होणार 'हायटेक'! मुख्यमंत्र्यांनी लाँच केलं 'कुंभदूत' AI ॲप; गर्दीवर नियंत्रण अन् भाविकांना मिळणार रिअल-टाइम अपडेट्स

Nashik Kumbh Mela 2027: २०२७ मध्ये होणाऱ्या नाशिक सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी सरकारने 'कुंभदूत' नावाचे AI ॲप लाँच केले. हे ॲप गर्दीचे व्यवस्थापन, २० हून अधिक भाषांमध्ये रिअल-टाइम माहिती, आपत्कालीन सेवांमध्ये समन्वय साधून भाविकांचा प्रवास सुरक्षित करेल. 

नाशिक कुंभमेळा होणार 'हायटेक'! मुख्यमंत्र्यांनी लाँच केलं 'कुंभदूत' AI ॲप

नाशिक: आगामी सिंहस्थ कुंभमेळ्यासाठी नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर नगरी सज्ज होत असतानाच, राज्य सरकारने तंत्रज्ञानाचा एक मोठा मास्टरस्ट्रोक मारला आहे. २०२७ मध्ये होणाऱ्या या महापर्वासाठी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते 'कुंभदूत' या विशेष AI (Artificial Intelligence) आधारित ॲपचे अनावरण करण्यात आले आहे. 'इंडिया एआय समिट २०२६' मध्ये या हायटेक सुविधेची घोषणा करण्यात आली असून, यामुळे करोडो भाविकांचा प्रवास अधिक सुरक्षित आणि सोपा होणार आहे. 

काय आहे 'कुंभदूत' ॲप?

'हाय-टेक सारथी'च्या माध्यमातून विकसित करण्यात आलेले हे ॲप पूर्णपणे कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर (AI) आधारित आहे. कुंभमेळ्यासारख्या जगातल्या सर्वात मोठ्या धार्मिक सोहळ्यात गर्दीचे व्यवस्थापन करणे हे प्रशासनासमोर मोठे आव्हान असते. 'कुंभदूत' हे ॲप नेमकी हीच अडचण दूर करणार आहे. 

ॲपची खास वैशिष्ट्ये आणि फायदे

गर्दीवर नियंत्रण: हे ॲप पोलिसांना आणि प्रशासनाला कोणत्या भागात किती गर्दी आहे, याची अचूक माहिती देईल. त्यामुळे चेंगराचेंगरीसारख्या दुर्घटना टाळता येतील.

२० हून अधिक भाषांचा आधार: देशाच्या कानाकोपऱ्यातून येणाऱ्या भाविकांची सोय लक्षात घेऊन हे ॲप २० पेक्षा जास्त भारतीय भाषांमध्ये उपलब्ध असेल.

रिअल-टाइम माहिती: घाटांवरील गर्दी, उपलब्ध पार्किंग, पिण्याच्या पाण्याची सोय आणि आपत्कालीन सेवांची माहिती भाविकांना एका क्लिकवर मिळणार आहे.

आपत्कालीन समन्वय: कोणत्याही दुर्घटनेच्या वेळी प्रशासन आणि मदतकार्य करणाऱ्या यंत्रणांमध्ये वेगवान समन्वय साधण्यासाठी हे ॲप 'डिजिटल कणा' म्हणून काम करेल.

प्रशासकीय तयारीला वेग

२०१५ च्या कुंभमेळ्यानंतर आता २०२७ मध्ये होणाऱ्या या सोहळ्यासाठी नाशिक महानगरपालिका आणि राज्य सरकार पायाभूत सुविधांवर भर देत आहे. रस्ते रुंदीकरण, नवीन घाट आणि आता 'कुंभदूत' सारख्या डिजिटल सुविधांमुळे नाशिकचा कुंभमेळा जागतिक स्तरावर एक 'स्मार्ट इव्हेंट' म्हणून ओळखला जाईल.