
Manoj Jarange Patil Protest : मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी मराठा आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी आजपासून आंतरवाली सराटी येथे रखरखत्या उन्हात आमरण उपोषणाला सुरुवात केली आहे. उघड्या मैदानात, कोणतीही सावली किंवा सुविधा न घेता हे आंदोलन करण्यात येत असल्याने राज्यभरात या आंदोलनाची चर्चा रंगली आहे. राज्याच्या विविध भागांतून मराठा समाजाचे बांधव आंतरवाली सराटीकडे रवाना होत असून आंदोलनाला मोठा प्रतिसाद मिळताना दिसत आहे. यावेळी जरांगे पाटील यांनी सरकारला थेट इशारा देत आंदोलन उधळण्याचा प्रयत्न करू नये, अन्यथा त्याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील, असे स्पष्ट शब्दांत सांगितले.
मराठा आरक्षणाच्या मुद्द्यावर गेल्या काही महिन्यांपासून राज्यात आंदोलनाची ठिणगी कायम आहे. त्याच आंदोलनाला आता अधिक तीव्र स्वरूप आले असून मनोज जरांगे पाटील यांनी उघड्या मैदानात आमरण उपोषण करण्याचा निर्णय घेतला आहे. “हे आंदोलन सावलीत किंवा मंडपात होणार नाही. काळ्या रानात सरकारसोबत आमची थेट कुस्ती होणार आहे,” असे जरांगे पाटील यांनी सांगितले.
राज्यातील अनेक जिल्ह्यांतून मराठा समाजाचे कार्यकर्ते आणि आंदोलक आंतरवाली सराटीत दाखल होत आहेत. त्यामुळे परिसरात मोठी गर्दी पाहायला मिळत आहे. हे आंदोलन देशभर चर्चेचा विषय ठरत असून सोशल मीडियावरही याबाबत मोठ्या प्रमाणात प्रतिक्रिया उमटताना दिसत आहेत.
आंदोलन सुरू करण्यापूर्वी मनोज जरांगे पाटील यांनी सरकारला थेट इशारा दिला. “आंदोलन उधळण्याचा प्रयत्न सरकारने करू नये. एकदा हल्ला झाला आहे, पुन्हा तसं झालं तर राज्यात परिस्थिती हाताबाहेर जाईल,” असे ते म्हणाले. त्यांनी मुख्यमंत्री आणि सरकारला उद्देशून सांगितले की, संवादातून प्रश्न सोडवण्याचा प्रयत्न करावा. “लाठीचार्ज किंवा पोलिस कारवाई झाली तर महाराष्ट्रातील एकही भाग शांत बसणार नाही. तीन ते चार महिने राज्यभर आंदोलन पेटेल,” असा गंभीर इशाराही त्यांनी दिला. जरांगे यांनी विशेषतः उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना आवाहन करत, “गोडीगुलाबीने प्रश्न सोडवा. समाजाला न्याय द्या,” असे म्हटले.
मनोज जरांगे पाटील यांनी आंदोलनादरम्यान सरकारसमोर पुन्हा एकदा आपल्या प्रमुख मागण्या मांडल्या. त्यांनी सांगितले की, मराठा समाजाच्या लाखो नोंदी सापडल्या आहेत आणि त्या आधारे तातडीने कुणबी प्रमाणपत्र द्यावीत. “दोन लाखांहून अधिक नोंदी उपलब्ध झाल्या आहेत. प्रशासनाला स्पष्ट आदेश द्यावेत की पात्र लोकांना तात्काळ प्रमाणपत्र द्यावे,” अशी मागणी त्यांनी केली.
हैदराबाद गॅझेटच्या मुद्द्यावर बोलताना त्यांनी सांगितले की, सरकारने संबंधित जीआर काढला आहे, मात्र त्याची प्रभावी अंमलबजावणी होत नाही. “जो अर्ज करेल त्याला प्रमाणपत्र देण्याचे आदेश प्रशासनाला द्यायला हवेत,” असे ते म्हणाले. तसेच सातारा संस्थानासंदर्भातील जीआर काढण्यास सरकारने विलंब करू नये, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
मनोज जरांगे पाटील यांनी स्वतंत्र मराठा-कुणबी मंत्रालय स्थापन करण्याची मागणी पुन्हा केली. “मुख्यमंत्र्यांनी फक्त घोषणा करायची आहे. हे काही कठीण काम नाही,” असे ते म्हणाले. त्यांच्या मते, सरकार स्तरावरून स्पष्ट आदेश गेल्यास अनेक प्रश्न तातडीने मार्गी लागू शकतात. मात्र सरकार गंभीरपणे निर्णय घेत नसल्याची टीकाही त्यांनी केली. “कितीही चांगला जीआर काढला तरी त्याला न्यायालयात आव्हान दिले जाते. पण म्हणून सरकारने निर्णय घेणं थांबवायचं का?” असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.
आंदोलनादरम्यान कोणत्याही पक्षाचे मंत्री चर्चेसाठी आले तरी आम्हाला हरकत नाही, असे जरांगे यांनी स्पष्ट केले. “भाजप, शिवसेना किंवा इतर कोणताही मंत्री आला तरी आमचं देणंघेणं फक्त जीआरशी आहे,” असे त्यांनी म्हटले. सरकारने राजकारण न करता समाजाच्या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहावे, अशी अपेक्षाही त्यांनी व्यक्त केली.
आंतरवाली सराटीत सुरू झालेल्या या आंदोलनामुळे राज्यभरात मराठा समाजामध्ये मोठी एकजूट पाहायला मिळत आहे. अनेक जिल्ह्यांतून आंदोलकांनी आंतरवालीकडे मोर्चा वळवला असून काही ठिकाणी समर्थनार्थ निदर्शनेही करण्यात येत आहेत. सामाजिक माध्यमांवरही #MarathaReservation आणि #ManojJarangePatil हे हॅशटॅग ट्रेंड होत आहेत. अनेकांनी आंदोलनाला पाठिंबा दर्शवला असून सरकारने तातडीने निर्णय घ्यावा, अशी मागणी केली जात आहे.
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आल्याने राज्यातील राजकीय वातावरण तापले आहे. जरांगे पाटील यांच्या आमरण उपोषणामुळे सरकारवर दबाव वाढण्याची शक्यता आहे. दुसरीकडे, आंदोलनाचा विस्तार होऊ नये यासाठी सरकारकडूनही हालचाली सुरू असल्याची चर्चा आहे. मात्र मनोज जरांगे पाटील यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले आहे की, “मला चर्चा नको, अंमलबजावणी हवी.” त्यामुळे पुढील काही दिवस महाराष्ट्राच्या राजकारणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत.