अमरावतीच्या सरकारी रुग्णालयाबाहेरची एक सामान्य रात्र काही मिनिटांतच एका भयानक स्वप्नात बदलली. जिल्हा स्त्री रुग्णालयात दाखल असलेल्या नवजात बालकांचे पालक आणि नातेवाईक इमारतीबाहेर झोपले होते. सोमवारी पहाटे, रुग्णालयाच्या निओनॅटल इंटेन्सिव्ह केअर युनिटमध्ये (NICU) आग लागली. या दुर्घटनेत तीन नवजात बालकांचा मृत्यू झाला, तर छत्तीस बालकांना वाचवण्यात आले. अचलपूरचे रहिवासी योगेश सावरकर यांच्यासाठी ही रात्र एक भयंकर आठवण बनून राहिली आहे. त्यांची पत्नी आणि आठ दिवसांचे बाळ रुग्णालयात दाखल असतानाच ही आग लागली. इमारतीबाहेर झोपलेले योगेश, धूर पाहताच आपल्या बाळाला वाचवण्यासाठी रुग्णालयात धावले.
25
बाळाची आगीतून सुखरूप सुटका
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, पहाटे सव्वातीनच्या सुमारास NICU मधील एका व्हेंटिलेटरने पेट घेतल्याने आग लागली. सावरकर म्हणाले, 'माझं बाळ पहिल्या मजल्यावर होतं, मी स्वतः जाऊन त्याला खाली घेऊन आलो. पण, रुग्णालयातील इतर मुलांवर काळी राख जमा झालेली मी पाहिली,' असं त्यांनी पीटीआय या वृत्तसंस्थेला सांगितलं. NICU मध्ये वेळेआधी जन्मलेली, कमी वजनाची आणि गंभीर आजारी बालके होती, ज्यांना सतत वैद्यकीय देखरेखीची गरज असते. धूर पसरताच पालक, रुग्णालय कर्मचारी आणि सुरक्षा रक्षकांनी बाळांना बाहेर काढण्यासाठी धावपळ सुरू केली.
35
नवजात बालकांना वाचवण्यासाठी सर्वजण एकवटले
आग वॉर्डमध्ये पसरताच गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले होते, असे पालकांनी सांगितले. सावरकर यांनी दावा केला की, सर्वात आधी सुरक्षा रक्षक घटनास्थळी पोहोचले आणि त्यांनी बाळांना वाचवण्यास सुरुवात केली. त्यांनी एका नर्सलाही मदत करताना पाहिले. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, NICU मध्ये तीन वेगवेगळ्या भागांत एकूण ३९ बालके होती. ज्या 'आउटबॉर्न' (बाहेरून आणलेल्या) बाळांच्या विभागात आग सुरू झाली, तिथे नऊ बालके होती. त्यापैकी तिघांचा मृत्यू झाला, तर सहांना वाचवण्यात आले. धूर आणि आगीच्या ज्वाळांपासून वाचवण्यासाठी इतर विभागांतील बाळांनाही तातडीने बाहेर काढण्यात आले. वाचवलेल्या काही बाळांना उपचारासाठी इतर रुग्णालयांमध्ये हलवण्यात आले. सहा बाळांना सुपर स्पेशालिटी रुग्णालयात, तर चार बाळांना विभागीय संदर्भ सेवा रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. यातील एका बाळाची प्रकृती गंभीर असल्याचे सांगण्यात आले.
या घटनेनंतर काही नातेवाईकांनी रुग्णालय प्रशासनाला या दुर्घटनेसाठी जबाबदार धरले. आग नेमकी कशामुळे लागली हे माहित नाही, पण वॉर्डात आगीच्या ज्वाळा आणि पालकांमध्ये घबराट पसरल्याचे त्यांनी सांगितले. काही नातेवाईकांनी असाही दावा केला की, आग लागल्यावर वॉर्डमधील पाण्याची फवारणी करणारी यंत्रणा (वॉटर स्प्रे सिस्टीम) सुरू झाली नाही. आपत्कालीन परिस्थितीत ही यंत्रणा तातडीने का सुरू झाली नाही, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. या आरोपांची अद्याप स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेली नाही. पोलीस आणि इतर यंत्रणा आगीच्या कारणाचा तपास करत आहेत. आग कशामुळे लागली हे तपासण्यासाठी अग्निशमन दल आणि सार्वजनिक बांधकाम विभागाच्या विद्युत शाखेलाही कळवण्यात आले आहे.
55
सखोल चौकशीचे आदेश
अमरावतीचे पोलीस आयुक्त राकेश ओला यांनी सांगितले की, NICU च्या 'आउटबॉर्न' बाळांच्या विभागात व्हेंटिलेटरला आग लागली. अमरावतीचे पालकमंत्री आणि राज्याचे महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांनी या घटनेबद्दल दुःख व्यक्त केले आणि सखोल चौकशीचे आदेश दिले आहेत. त्यांनी सांगितले की, आग लागल्यानंतर ड्युटीवर असलेल्या रुग्णालय कर्मचाऱ्यांनी घटनास्थळी धाव घेऊन इतर मुलांना बाहेर काढले. जखमी बालकांना वैद्यकीय सेवा मिळत असून, सरकार सर्वतोपरी मदत करेल, असे आश्वासनही बावनकुळे यांनी दिले. तपास अधिकारी आग कशी लागली आणि सुरक्षेतील त्रुटींमुळे मृत्यू झाले का, याचा शोध घेत असताना, पालकांनी वर्णन केलेली दृश्ये - धुरामध्ये अडकलेली आणि राखेने माखलेली लहान बाळं - अमरावतीच्या सरकारी रुग्णालयात घडलेल्या या दुर्घटनेची एक वेदनादायी आठवण बनली आहेत.