भूक लागल्यावर किंवा पोट रिकामं असताना आतून गुडगुड असा आवाज येतो. पण हा आवाज येतो तरी का? यामागे नेमकं काय कारण आहे? हे कोणत्या आजाराचं लक्षण आहे का? या सगळ्या प्रश्नांची उत्तरं जाणून घेण्यासाठी वाचा.
पोटातून गुडगुड आवाज येणं ही एक सामान्य गोष्ट आहे, विशेषतः भूक लागल्यावर असं होतं. पण कधीकधी हा आवाज इतका मोठा असतो की बाजूच्या व्यक्तीलाही ऐकू जातो. यामागे आपल्या पचनसंस्थेची सामान्य क्रियाच कारणीभूत असते. चला तर मग, पोटातून आवाज का येतो आणि त्यावर काय उपाय करता येईल, हे जाणून घेऊया.
26
पोटातून गुडगुड आवाज का येतो?
आपली पचनसंस्था, म्हणजे पोट आणि आतडी सतत काम करत असतात. पोटात अन्न असताना, पचनक्रियेदरम्यान स्नायू अन्न आणि द्रव पुढे ढकलतात. या प्रक्रियेला 'पेरिस्टॅलिसिस' (peristalsis) म्हणतात. पण पोट रिकामं असतानाही पचनसंस्था पूर्णपणे शांत नसते. पोट आणि लहान आतड्याचे स्नायू आकुंचन पावत राहतात, ज्यामुळे गॅस आणि द्रव आतड्यांमधून पुढे सरकतात. याच हालचालीमुळे तो गुडगुड आवाज येतो.
36
रिकाम्या पोटी आवाज जास्त स्पष्ट ऐकू येतो
जेव्हा पोट रिकामं असतं, तेव्हा आतून येणारा आवाज दाबण्यासाठी किंवा कमी करण्यासाठी तिथे कोणतंही अन्न नसतं. त्यामुळे, पोटात होणारी सामान्य हालचालसुद्धा जास्त मोठ्याने ऐकू येते. भूक लागल्यावर शरीरात हार्मोन्समध्ये बदल होतात, ज्याचा परिणाम पचनसंस्थेच्या हालचालीवर होतो. यामुळेच काही लोकांना पोट रिकामं असताना पोटात जास्त हालचाल जाणवते.
पोटातून गुडगुड आवाज येण्यामागे गॅसही एक कारण असू शकतं. जेवताना किंवा पाणी पिताना हवा गिळल्यामुळे किंवा खूप वेगाने खाल्ल्यामुळे पोटात गॅस तयार होतो. काही विशिष्ट पदार्थ पोटात आणि आतड्यांमध्ये हवेचं प्रमाण वाढवतात. हा गॅस जेव्हा आतड्यांमधून सरकतो, तेव्हा आवाज येतो. याशिवाय, बद्धकोष्ठता, अपचन किंवा आहारात अचानक बदल झाल्यासही आतड्यांच्या हालचालीत फरक पडून पोटातून आवाज येऊ शकतो.
56
हे चिंतेचे कारण कधी बनते?
साधारणपणे पोटातून गुडगुड आवाज येणं ही चिंतेची बाब नाही. पण, जर हा आवाज सतत येत असेल आणि त्यासोबत तीव्र पोटदुखी, सतत उलट्या किंवा जुलाब यांसारखी लक्षणं दिसत असतील, तर हे एखाद्या आरोग्य समस्येचं लक्षण असू शकतं. विशेषतः, पोटातील आवाजासोबत तीव्र वेदना किंवा शौचास त्रास होत असेल, तर त्याकडे फक्त भूक लागल्याचं कारण म्हणून दुर्लक्ष करू नका. अशा वेळी डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
66
लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी:
नेहमी हळू जेवा आणि अन्न चांगलं चावून खा.
शरीरात पाण्याचं प्रमाण योग्य राहील याची काळजी घ्या, त्यासाठी नियमितपणे पाणी प्या.
जास्त वेळ उपाशी राहणं टाळा आणि संतुलित आहार घ्या.
निरोगी शरीरासाठी सक्रिय जीवनशैलीचा अवलंब करा.
कोणतीही गंभीर समस्या किंवा लक्षणं दिसल्यास, स्वतःच उपचार करण्याऐवजी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
