भात, चपाती आणि ज्वारीची भाकरी हे भारतीयांच्या जेवणातील महत्त्वाचे पदार्थ आहेत. पण प्रत्येकाचे पौष्टिक गुणधर्म वेगवेगळे आहेत. तुमच्यासाठी योग्य पर्याय निवडण्यासाठी फायबर, कार्बोहायड्रेट्स आणि आरोग्यासाठी होणारे फायदे जाणून घेऊया.
रात्रीच्या जेवणात भात, चपाती की ज्वारीची भाकरी खावी? वजन कमी करणारे, शुगर नियंत्रणात ठेवणारे किंवा फक्त निरोगी राहू इच्छिणारे लोक अनेकदा हा विचार करतात. चला तर मग, तज्ज्ञ काय म्हणतात आणि रात्रीच्या जेवणासाठी खरंच काय चांगलं आहे, हे जाणून घेऊया.
26
तुम्ही रात्रीच्या जेवणात भात खात असाल तर...
अनेक जण रात्रीच्या जेवणात भात खातात. भात हा ऊर्जेसाठी आवश्यक असलेल्या कार्बोहायड्रेट्सचा उत्तम स्रोत आहे. पण तुम्ही तो किती प्रमाणात खाता हे महत्त्वाचं आहे. नुसता भात आणि थोडी भाजी खाण्याऐवजी, भाताचं प्रमाण कमी करून त्यासोबत जास्त भाज्या, डाळ किंवा इतर प्रोटीनयुक्त पदार्थ खाणं चांगलं. जे लोक खूप उशिरा जेवतात, त्यांनी भाताच्या प्रमाणाकडे विशेष लक्ष द्यायला हवं.
36
चपाती खाण्याबद्दल बोलायचं झाल्यास...
गव्हाच्या पिठापासून बनवलेल्या चपात्या रात्रीच्या जेवणासाठी चांगला पर्याय आहेत. यात फायबर असतं, ज्यामुळे पोट जास्त वेळ भरलेलं राहतं. पण, जास्त तूप किंवा बटर न लावता चपात्या खाणं उत्तम. त्यासोबत पालेभाज्या आणि डाळीसारखे पौष्टिक पदार्थ खा.
जास्त पॉलिश न केलेली ज्वारी खाल्ल्यास शरीराला फायबर, मिनरल्स आणि इतर पोषक तत्वं मिळतात. काही अभ्यासानुसार, १०० ग्रॅम ज्वारीत सुमारे १०.२२ ग्रॅम फायबर आणि ९.९७ ग्रॅम प्रोटीन असतं. सोबतच मॅग्नेशियम, लोह आणि झिंकसारखी खनिजंही मिळतात. ज्वारीतील फायबरमुळे पोट जास्त वेळ भरलेलं राहतं. त्यामुळे ज्यांना रात्री भात खायचा नाही, त्यांच्यासाठी ज्वारीची भाकरी एक उत्तम पर्याय आहे.
56
संतुलित आहार
तुम्ही रात्रीच्या जेवणात काय खाता यापेक्षा तुमचं ताट किती संतुलित आहे, हे जास्त महत्त्वाचं आहे. एका संतुलित जेवणात भात किंवा भाकरी/चपातीसोबत चांगली भाजी, डाळ किंवा इतर प्रोटीनचा स्रोत आणि दही असायला हवं. फक्त दोन-तीन चपात्या किंवा एक मोठी भाकरी भाजीशिवाय खाल्ल्यास त्याचा फारसा फायदा होणार नाही.
66
प्रमाण किती असावं हे महत्त्वाचं
ज्यांना वजन कमी करायचं आहे, त्यांनी भात पूर्णपणे सोडण्याची गरज नाही. तुम्हाला भात खायचा असेल, तर त्याचं प्रमाण नियंत्रणात ठेवा. त्याचप्रमाणे, चपाती किंवा ज्वारीची भाकरी निवडली तरी ती जास्त खाऊ नका. मधुमेहाच्या रुग्णांनी भात, चपाती किंवा भाकरी यापैकी एक निवडण्याऐवजी धान्याचा प्रकार, त्याचं प्रमाण आणि त्यासोबत काय खात आहात याकडे लक्ष द्यावं.
