Frozen Food : फ्रोझन चिकन-मासे खरेदी करताय? आरोग्यासंबंधित उद्भवू शकतात या गंभीर समस्या

फ्रोझन मासे आणि चिकनमध्ये असलेले ट्रान्स फॅट, जास्त मीठ (सोडियम), साखर आणि प्रिझर्व्हेटिव्ह्जमुळे हृदयविकाराचा झटका, हाय ब्लड प्रेशरसारखे गंभीर आजार होऊ शकतात. मग योग्य फ्रोझन फूड कसं निवडायचं? चला पाहूया.

अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणारी हॉटेल्स

भारतात अनेक लहान-मोठ्या हॉटेल्समध्ये अनेकदा अन्न सुरक्षा नियमांचं उल्लंघन होतं. कुजलेलं चिकन डीप फ्रीझरमध्ये ठेवून विकणं, शिळं मटण ताजं दिसावं म्हणून त्यात घातक रसायनं मिसळणं, अशा अनेक धक्कादायक गोष्टी समोर येतात. अन्न सुरक्षा विभागाचे अधिकारी अशा हॉटेल्सवर कारवाई करत आहेत. हॉटेल्सच नाही, तर काही प्रसिद्ध ऑनलाइन कंपन्यांच्या गोदामांमध्येही एक्सपायर झालेले फ्रोझन मासे, चिकन, मोमोज यावर नवीन स्टिकर लावून विकले जात असल्याचं उघड झालं आहे. त्यामुळे दुकानातून फ्रोझन मासे किंवा मांस खरेदी करताना फक्त किंमत, ब्रँड किंवा एक्सपायरी डेट पाहणं पुरेसं नाही.

पॅकेटच्या मागे दडलेला धोका

१. ट्रान्स फॅट: सर्वात मोठा शत्रू पॅकेटवर 'Trans Fat 0g' असं लिहिलं आहे का? तसं नसेल किंवा 'Hydrogenated Vegetable Oil / Partially Hydrogenated Oil' असं लिहिलेलं असेल, तर ते विकत घेऊ नका. फ्रोझन पराठा, नगेट्स, फ्राईज कुरकुरीत ठेवण्यासाठी ट्रान्स फॅट वापरतात. यामुळे हृदयविकाराचा झटका आणि पक्षाघाताचा धोका ५०% वाढतो. WHO सांगतं की दिवसाला १ ग्रॅम ट्रान्स फॅटसुद्धा सुरक्षित नाही. २. सोडियम/मीठ: एक छुपा मारेकरी १०० ग्रॅम मॅरिनेटेड चिकनमध्ये ७००-१००० mg सोडियम असतं. पण एका दिवसात २३०० mg पेक्षा जास्त सोडियम घेऊ नये. जास्त मीठामुळे रक्तदाब वाढतो आणि किडनीवर वाईट परिणाम होतो. पॅकेटवर सोडियमचं प्रमाण 500mg/100g पेक्षा जास्त असेल, तर ते टाळलेलंच बरं.

मांसामध्येही साखर?

३. मांसातही साखर? अनेक कंपन्या चव वाढवण्यासाठी मॅरिनेशनमध्ये साखर, डेक्स्ट्रोज, कॉर्न सिरप टाकतात. मधुमेहींसाठी हे खूप धोकादायक आहे. पदार्थांच्या यादीत पहिल्या ३ नावांमध्ये साखर/डेक्स्ट्रोज असेल, तर ते विकत घेऊ नका. ४. प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज आणि घटक सोडियम नायट्राइट (E250), सोडियम नायट्रेट (E251), MSG (E621) यांसारखे घटक मांस लाल आणि ताजं दिसण्यासाठी वापरले जातात. विशेषतः प्रक्रिया केलेल्या किंवा मॅरिनेट केलेल्या फ्रोझन मांसामध्ये जास्त मीठ, साखर किंवा प्रिझर्व्हेटिव्ह्ज असू शकतात. ज्या पॅकेटवर 'No Added Preservative' आणि 'Ingredients: Chicken / Fish 100%' असं लिहिलं असेल, ते खरेदी करणं उत्तम. ५. साठवणुकीच्या सूचना पॅकेटवर '-18°C or below' असं लिहिलेलं असतं. दुकानातलं फ्रीझर -18°C वर नसेल किंवा पॅकेटच्या आत बर्फाचे खडे जमा झाले असतील, तर याचा अर्थ 'कोल्ड चेन' तुटली आहे. असं पॅकेट घेऊ नका. ज्यावर IQF लिहिलेलं असतं, ते मासे-मांस जास्त चांगले असतात.

मग नक्की काय खरेदी करायचं?

कच्चे आणि मसाला न लावलेले पदार्थ सर्वात सुरक्षित असतात. ज्यावर IQF (Individually Quick Frozen) लिहिलेलं असतं, ते मासे-मांस खरेदी करणं चांगलं. कारण यात पदार्थ एकमेकांना चिकटत नाहीत आणि कोल्ड चेन योग्यरित्या सांभाळलेली असते. ब्रँडेड कंपनीचा FSSAI परवाना क्रमांक, उत्पादन आणि एक्सपायरीची तारीख एकाच प्रिंटमध्ये आहे का ते तपासा. जर ही माहिती वेगळ्या स्टिकरवर चिकटवलेली असेल, तर ते संशयास्पद आहे. तज्ज्ञांचा सल्ला फ्रोझन मासे-मांस खरेदी केल्यावर १ महिन्याच्या आत खा. शिजवण्याच्या ४ तास आधी नॉर्मल फ्रिजमध्ये ठेवून डीफ्रॉस्ट करा, बाहेर ठेवून करू नका. आठवड्यातून दोन दिवसांपेक्षा जास्त प्रक्रिया केलेलं फ्रोझन मांस खाऊ नका.