वयाची तिशी ओलांडल्यानंतर आपल्या शरीरात अनेक बदल व्हायला सुरुवात होते. या वयात आपण काय खातो, याचा आपल्या आरोग्यावर थेट परिणाम होतो. तज्ज्ञांच्या मते, तिशीनंतर कोणते पदार्थ टाळावेत आणि कशाला प्राधान्य द्यावं, हे जाणून घेऊया.
वयाची तिशी ओलांडल्यावर, 'काहीही खाल्लं तरी पचतं' हा विचार सोडावा लागतो. वय वाढतं तसं वजन, रक्तदाब, शुगर लेव्हल आणि हृदयाच्या आरोग्याकडे जास्त लक्ष द्यावं लागतं. याचा अर्थ असा नाही की आवडते पदार्थ पूर्णपणे बंद करावेत, पण काही गोष्टींपासून दूर राहणंच चांगलं.
25
साखर जास्त असलेली पेयं
जास्त साखर असलेले चहा, कॉफी, कोल्ड्रिंक्स, एनर्जी ड्रिंक्स आणि फळांचे रस पिणं टाळा. जास्त साखरेमुळे शरीरात अनावश्यक कॅलरीज वाढतात आणि वजन वाढतं. इतकंच नाही, तर यामुळे त्वचेतील कोलेजनवर परिणाम होऊन सुरकुत्या येऊ शकतात. याऐवजी बिनसाखरेचं लिंबूपाणी किंवा नारळपाणी पिणं उत्तम.
35
जास्त मीठ असलेले पदार्थ
चिप्स, इन्स्टंट नूडल्स, लोणची आणि प्रक्रिया केलेले मांस (processed meat) यांसारख्या पदार्थांमध्ये मीठ जास्त असतं. डॉक्टर सांगतात की, असे पदार्थ नियमित खाल्ल्यास रक्तदाब वाढून हृदयरोग आणि पक्षाघाताचा धोका वाढतो. म्हणून मिठाचं सेवन नियंत्रणात ठेवा. WHO च्या शिफारशीनुसार, प्रौढ व्यक्तीने दिवसाला 5 ग्रॅमपेक्षा कमी मीठ खावं. अशा स्नॅक्सऐवजी उकडलेली कडधान्ये, डाळी आणि फळं खाणं कधीही चांगलं.
मांसाहार पूर्णपणे सोडण्याची गरज नाही. शरीराला आवश्यक असलेलं प्रोटीन, लोह आणि व्हिटॅमिन B12 यांसारखे पोषक घटक मांसाहारातून मिळतात. पण प्रक्रिया केलेलं मांस (processed meat) जास्त खाणं आरोग्यासाठी चांगलं नाही. कारण त्यात मीठ आणि सॅचुरेटेड फॅट्सचं प्रमाण जास्त असतं. याऐवजी मासे, अंडी, डाळी यांसारखे प्रोटीनचे इतर स्रोत निवडणं फायद्याचं ठरतं.
55
तळलेले पदार्थ
वडा, भजी, समोसा, फ्रेंच फ्राईज यांसारखे तळलेले पदार्थ आणि काही बेकरी उत्पादनं वारंवार खाल्ल्यास शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉल (LDL) वाढतं आणि चांगलं कोलेस्ट्रॉल (HDL) कमी होतं. याचा थेट परिणाम हृदयाच्या आरोग्यावर होतो. तसेच, ब्रेड, मैद्याचा पराठा, पुरी, पास्ता, बिस्किट्स यांचं लवकर साखरेत रूपांतर होतं, ज्यामुळे भूक वाढते आणि पोटावरची चरबी वाढते. साधारणपणे, तिशीनंतर चयापचय क्रिया (metabolism) मंदावते. त्यामुळे काही पदार्थ टाळल्यास आपण वाढतं वजन, हृदयरोग, रक्तदाब आणि मधुमेहासारख्या समस्यांपासून स्वतःचा बचाव करू शकतो.