अंड्यांची टरफले घर आणि बागेत अनेक प्रकारे वापरता येतात. कॅल्शियम कार्बोनेटने समृद्ध असलेली ही टरफले कुस्करून खतात किंवा मातीत मिसळता येतात. तसेच, रोपांसाठी छोट्या कुंड्या बनवण्यासाठी आणि भांडी घासण्यासाठीही त्यांचा उत्तम वापर होतो.
अनेक घरांमध्ये नाश्त्यासाठी अंडी हमखास खाल्ली जातात. उकडलेली अंडी, ऑम्लेट किंवा भुर्जी बनवल्यानंतर बहुतांश लोक अंड्यांची टरफले थेट कचऱ्याच्या डब्यात फेकून देतात. पण, निरुपयोगी वाटणारी ही टरफले घर आणि बागेत अनेक कामांसाठी वापरता येतात.
अंड्यांच्या टरफलांमध्ये कॅल्शियम कार्बोनेट भरपूर असते, ज्यामुळे ती मातीसाठी कॅल्शियमचा एक नैसर्गिक स्रोत बनतात. घरातील साफसफाईसाठी आणि बिया रुजवण्यासाठी छोट्या कुंड्या म्हणूनही तुम्ही त्यांचा वापर करू शकता. रोज सकाळी ती फेकून देण्याऐवजी, तुम्ही ती गोळा करून, वाळवून सोप्या पद्धतीने पुन्हा वापरू शकता.
घरात अंड्यांच्या टरफलांचा पुरेपूर वापर करण्याचे पाच भन्नाट मार्ग खालीलप्रमाणे आहेत.
26
रोपांसाठी कॅल्शियमचा नैसर्गिक स्रोत
बागेत अंड्यांची टरफले वापरणे हा एक अत्यंत फायदेशीर उपाय आहे. टरफलांमध्ये ९० टक्क्यांहून अधिक कॅल्शियम कार्बोनेट आणि इतर खनिजे असतात. कॅल्शियम हे रोपांच्या पेशी मजबूत करण्यासाठी आणि त्यांच्या वाढीसाठी एक महत्त्वाचे पोषक तत्त्व आहे.
बाजारातून खते विकत घेण्याऐवजी, तुम्ही उरलेल्या टरफलांचा वापर मातीसाठी कॅल्शियमयुक्त खत म्हणून करू शकता.
सर्वात आधी, टरफले स्वच्छ धुवून घ्या आणि उन्हात पूर्णपणे वाळवा. ती वाळल्यानंतर, मिक्सर किंवा ग्राइंडरमध्ये वाटून त्यांची बारीक पावडर बनवा.
त्यानंतर तुम्ही ही पावडर रोपांच्या आजूबाजूच्या मातीत किंवा खतात थोड्या प्रमाणात मिसळू शकता. टोमॅटो, मिरची आणि गुलाबासारख्या रोपांसाठी याचा खूप फायदा होतो.
पण लक्षात ठेवा, टरफले मातीत मिसळायला वेळ लागतो. मोठ्या तुकड्यांपेक्षा बारीक पावडर लवकर कॅल्शियम सोडते. तसेच, जास्त कॅल्शियम टाकण्यापूर्वी मातीची गुणवत्ता तपासून घेणे नेहमीच चांगले असते.
जर एखाद्या स्टीलच्या पॅन किंवा कढईत अन्न करपून चिकटले असेल, तर बारीक कुस्करलेली टरफले एक उत्तम स्क्रबर म्हणून काम करतात. डिशवॉशिंग लिक्विडसोबत त्यांचा वापर केल्यास, त्यांच्या खरखरीतपणामुळे चिकटलेले अन्न सहज निघते.
यासाठी स्वच्छ आणि पूर्णपणे कोरडी टरफले बारीक कुस्करून घ्या. त्यात थोडे डिशवॉशिंग लिक्विड मिसळा आणि या मिश्रणाने स्टीलची भांडी घासा. त्यानंतर भांडी पाण्याने स्वच्छ धुवून घ्या.
पण, नॉन-स्टिक भांडी, नाजूक पृष्ठभाग किंवा ओरखडे पडू शकतील अशा भांड्यांवर टरफलांचा वापर करणे टाळा. कोणतीही खरखरीत वस्तू वापरण्यापूर्वी भांड्यांच्या स्वच्छतेबाबतच्या सूचना नक्की वाचा.
जर तुम्हाला घरात रोपे लावण्याची आवड असेल, तर तुम्ही अंड्यांच्या टरफलांचा वापर बिया रुजवण्यासाठी छोट्या कुंड्या म्हणून करू शकता.
प्रत्येक छोट्या रोपासाठी बाजारातून ट्रे विकत घेण्याऐवजी, रिकाम्या टरफलांमध्ये बिया पेरा.
अंड्याचा फक्त वरचा भाग काळजीपूर्वक फोडा आणि आतील बलक काढून टाका. टरफले स्वच्छ धुवून वाळवा आणि तळाला पाण्याचा निचरा होण्यासाठी एक छोटे छिद्र करा. त्यात थोडी माती भरा आणि कोथिंबीर, टोमॅटो किंवा मिरचीसारखे छोटे बी पेरा.
या टरफलांच्या कुंड्या योग्य ठिकाणी ठेवा आणि त्यांना जपून पाणी द्या. बिया रुजून रोपे थोडी मोठी झाल्यावर, ते टरफल रोपासकट एका मोठ्या कुंडीत लावा.
कुंडीत लावण्यापूर्वी टरफल थोडे कुस्करा, जेणेकरून मुळांना वाढायला जागा मिळेल. कालांतराने हे टरफल मातीत पूर्णपणे विरघळून जाईल.
56
बागेतील कीड रोखण्यासाठी टरफलांचा वापर करा
घरच्या बागेत गोगलगाय आणि इतर रांगणाऱ्या किड्यांना रोखण्यासाठी अंड्यांची टरफले एक नैसर्गिक अडथळा म्हणून वापरली जातात.
ही पद्धत अगदी सोपी आहे. स्वच्छ आणि कोरडी टरफले बारीक तुकड्यांमध्ये मोडा आणि ती रोपांच्या मुळांशी किंवा वाफ्यांच्या कडेने पसरा.
टरफलांच्या टोकदार कडांमुळे कीड रोपांकडे जाण्यापासून थांबेल, असा यामागचा उद्देश असतो. पण, गोगलगायींना रोखण्यासाठी हा कोणताही वैज्ञानिकदृष्ट्या खात्रीशीर उपाय नाही. जर तुमच्या रोपांचे नुकसान होत असेल, तर योग्य कीटकनाशकांचाच वापर करा.
तुम्ही टरफलांचा असा वापर नक्की करू शकता, पण यातून बागेला १०० टक्के संरक्षण मिळेल अशी अपेक्षा ठेवू नका.
66
घरच्या घरी खत बनवण्यासाठी टरफलांचा वापर
अंड्यांची टरफले वाया घालवण्याऐवजी ती खताच्या डब्यात टाकणे हा एक उत्तम पर्याय आहे.
खत बनवण्याच्या प्रक्रियेमुळे स्वयंपाकघरातील कचरा फेकून देण्याऐवजी पुन्हा वापरता येतो. टरफलांमुळे खतामध्ये कॅल्शियमची भर पडते.
चांगल्या परिणामांसाठी, टरफले स्वच्छ धुवून वाळवा आणि त्यांची बारीक पावडर बनवा. ही पावडर फळे, भाज्यांची साले आणि सुक्या पानांसोबत खताच्या डब्यात टाका.
टरफले मातीत विरघळायला खूप वेळ लागतो, त्यामुळे ती शक्य तितकी बारीक वाटून घ्या.
टरफले वापरण्यापूर्वी काही गोष्टी लक्षात ठेवा
कच्च्या अंड्यांवर साल्मोनेलासारखे बॅक्टेरिया असू शकतात. त्यामुळे त्यांना हात लावल्यानंतर हात स्वच्छ धुवा. बागेत वापरण्यापूर्वी टरफले पूर्णपणे कोरडी करा आणि एका स्वच्छ डब्यात साठवून ठेवा.
तसेच, मिक्सरचे ब्लेड धारदार करण्यासाठी टरफलांचा वापर करू नका, कारण याचा कोणताही वैज्ञानिक पुरावा नाही.
थोड्याशा प्रयत्नाने, कचऱ्यात जाणारी ही टरफले तुमच्या बागेसाठी आणि घरासाठी खूप उपयुक्त ठरू शकतात. त्यामुळे पुढच्या वेळी अंडी बनवताना त्यांची टरफले फेकून देण्यापूर्वी नक्की विचार करा.
Lifestyle News in Marathi (जीवनशैली बातम्या): Get the latest lifestyle news updates, fashion trends, and beauty tips in Marathi. Read रिलेशनशिप टिप्स, हेल्थ टिप्स, Travel News & Watch Marathi Lifestyle Video at Asianet Marathi News.
