Liver Damage: दारू पिण्याची सवय आहे? किती वर्षांत लिव्हर खराब होतं माहितीये का?

दारू प्यायल्याने लिव्हर किती दिवसांत खराब होतं? काही आठवड्यांतच फॅटी लिव्हरचा त्रास सुरू होऊ शकतो का? अल्कोहोलिक हेपेटायटीस, लिव्हर सिरोसिस, सुरुवातीची लक्षणं आणि लिव्हर पुन्हा बरं होण्याच्या शक्यतेबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घ्या. दारू पिणाऱ्यांनी ही माहिती नक्की वाचा.

दारू प्यायल्यानंतर किती दिवसांत लिव्हर खराब होतं?

दारू आरोग्यासाठी हानिकारक आहे हे सगळ्यांनाच माहितीये. पण शरीरातल्या ज्या अवयवांवर याचा सर्वात जास्त परिणाम होतो, त्यात लिव्हर आघाडीवर आहे. शरीरातले विषारी पदार्थ बाहेर काढण्याचं आणि इतर महत्त्वाची कामं लिव्हर करतं. जेव्हा एखादी व्यक्ती सतत दारू पिते, तेव्हा लिव्हरवरचा ताण वाढायला लागतो. सुरुवातीला याचा परिणाम लगेच दिसून येत नाही. पण हळूहळू यातून गंभीर आजार उद्भवू शकतात. अशा वेळी प्रश्न पडतो की, दारू प्यायला लागल्यानंतर किती दिवसांनी लिव्हर खराब व्हायला सुरुवात होते?

काही आठवड्यांतच दिसू शकतो पहिला परिणाम

जर तुम्ही सतत आणि जास्त प्रमाणात दारू पीत असाल, तर काही आठवड्यांत किंवा महिन्यांतच लिव्हरमध्ये फॅट (चरबी) जमा व्हायला सुरुवात होऊ शकते. या स्थितीला 'अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर' म्हणतात. यात लिव्हरच्या पेशींमध्ये गरजेपेक्षा जास्त चरबी साठते. विशेष म्हणजे, या सुरुवातीच्या टप्प्यात अनेकांना कोणताही मोठा त्रास जाणवत नाही. काहींना फक्त थकवा जाणवतो किंवा पोटाच्या वरच्या भागात थोडं अस्वस्थ वाटू शकतं. जर वेळीच दारू पिणं पूर्णपणे थांबवलं, तर फॅटी लिव्हरची समस्या बरी होऊ शकते.

लिव्हर खराब होण्याचा धोका कधी वाढतो?

एखादी व्यक्ती जर सतत जास्त दारू पीत असेल, तर लिव्हरला सूज येऊ शकते. या आजाराला 'अल्कोहोलिक हेपेटायटीस' असं म्हणतात. भूक कमी लागणं, अशक्तपणा, पोटदुखी आणि डोळे किंवा त्वचा पिवळी पडणं (कावीळ) अशी याची लक्षणं असू शकतात. जर दीर्घकाळ दारू पिणं सुरूच ठेवलं, तर लिव्हरच्या पेशींचं वारंवार नुकसान होतं. यामुळे लिव्हरवर जखमांचे व्रण (स्कार्स) तयार व्हायला लागतात. पुढे जाऊन याचं रूपांतर 'सिरोसिस'सारख्या गंभीर आजारात होतं.

एकदा खराब झालेलं लिव्हर पुन्हा चांगलं होऊ शकतं का?

लिव्हरचं एक खास वैशिष्ट्य म्हणजे, सुरुवातीला नुकसान झाल्यानंतरही ते स्वतःला बरं करू शकतं. फॅटी लिव्हरच्या टप्प्यात जर दारू पिणं पूर्णपणे बंद केलं, तर लिव्हरमध्ये जमा झालेली चरबी कमी होऊ शकते. सुरुवातीच्या टप्प्यात योग्य उपचार घेतले आणि दारू सोडली, तर लिव्हर पुन्हा पूर्ववत होऊ शकतं.

पण जेव्हा आजार सिरोसिसच्या टप्प्यापर्यंत पोहोचतो, तेव्हा लिव्हरवर झालेले व्रण पूर्णपणे बरे होत नाहीत. अशा वेळी दारू पिणं थांबवणं अत्यंत गरजेचं असतं. यामुळे पुढचं नुकसान टाळता येतं. जर कोणी नियमितपणे दारू पीत असेल, तर त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने लिव्हरची तपासणी करून घ्यायला हवी. फक्त लक्षणं दिसेपर्यंत वाट पाहणं योग्य नाही.