Stagflation: महागाई वाढतेय आणि खर्च कमी होतोय, अमेरिकेत नेमकं काय चाललंय?
सार
CNBC ला दिलेल्या मुलाखतीत अपोलोचे टॉर्स्टन स्लोक म्हणाले की, फेडरल रिझर्व्हसमोर आता एक मोठं आव्हान आहे. त्यांना वाढती महागाई आणि ग्राहकांचा कमी होणारा खर्च यापैकी एकाची निवड करावी लागेल.
- स्लोक यांच्या मते, जेव्हा वस्तूंचे दर वाढतात आणि लोक खरेदी कमी करतात, तेव्हा त्या परिस्थितीला 'स्टॅगफ्लेशन' (stagflation) म्हणतात.
- त्यांनी घर आणि वाहन क्षेत्रासारख्या व्याजदरांवर अवलंबून असलेल्या क्षेत्रांवर पडणाऱ्या दबावाकडे लक्ष वेधलं.
- AI संबंधित कमाईच्या अपेक्षा बदलत असल्याने डेटा सेंटरच्या बांधकामात थोडी घट होईल, पण मंदी येणार नाही, असा अंदाज त्यांनी व्यक्त केला.
अपोलो ग्लोबल मॅनेजमेंटचे (APO) मुख्य अर्थतज्ज्ञ टॉर्स्टन स्लोक यांनी सांगितलं की, फेडरल रिझर्व्हसमोर आता एक कठीण प्रसंग आहे. उत्पादकांच्या किमती वाढत आहेत आणि ग्राहक आपला खर्च कमी करत आहेत. यामुळे महागाई टिकून राहण्याचा आणि आर्थिक विकास मंदावण्याचा धोका वाढला आहे.
"हीच तर स्टॅगफ्लेशनची व्याख्या आहे," असं स्लोक यांनी CNBC ला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितलं. "किमती वाढल्या आहेत आणि त्या वाढलेल्या किमतींमुळे आपण खरेदी कमी करत आहोत."
ऑगस्टमध्ये अमेरिकेतील उत्पादक किंमत महागाई (PPI) अनपेक्षितपणे वाढल्यानंतर त्यांनी हे भाष्य केलं. वार्षिक PPI ५.५% च्या अपेक्षेपेक्षा जास्त म्हणजे ६.३% वर पोहोचला आहे. गेल्या चार वर्षांतील हा दुसरा सर्वोच्च स्तर आहे.
PPI महागाईत मोठी वाढ
मासिक हेडलाईन PPI १.३% ने वाढला. अर्थतज्ज्ञांनी ०.६% वाढीचा अंदाज वर्तवला होता, पण ही वाढ त्याच्या दुप्पट आहे. कोअर PPI ने देखील अपेक्षा ओलांडल्या आहेत. ०.३% च्या अंदाजाच्या तुलनेत तो ०.७% वर पोहोचला आहे.
PPI डेटा येण्यापूर्वी अमेरिकन शेअर बाजारात घसरण पाहायला मिळाली. बाजार उघडल्यानंतर S&P 500 आणि Nasdaq जूननंतरच्या सर्वात वाईट आठवड्याकडे वाटचाल करत होते. SPDR S&P 500 ETF (SPY) ०.४% ने घसरला, तर Nasdaq-100 ट्रॅकिंग Invesco QQQ Trust (QQQ) १.३% ने खाली आला. दुसरीकडे, SPDR Dow Jones Industrial Average ETF (DIA) ०.४४% च्या वाढीसह हिरव्या रंगात राहिला.
बातमी लिहेपर्यंत Stocktwits वर SPY आणि QQQ हे सर्वात जास्त ट्रेंडिंग टिकर्स होते. गेल्या काही दिवसांत QQQ बद्दलचा रिटेल सेन्टीमेंट 'बुलिश' वरून 'न्यूट्रल' झाला आहे, तर याबद्दलची चर्चा 'नॉर्मल' वरून 'हाय' लेव्हलवर गेली आहे.
फेडसमोर महागाई आणि विकासाचा पेच
स्लोक यांच्या मते, वाढत्या महागाईमुळे फेडरल रिझर्व्हच्या अडचणी वाढल्या आहेत. त्यांना आता वाढती महागाई आणि मंदावणारा विकास यापैकी कशाला प्राधान्य द्यायचे, हे ठरवावे लागेल.
"फेडसमोर मोठं आव्हान आहे: त्यांनी वाढत्या महागाईवर लक्ष केंद्रित करावं की ग्राहकांचा कमी होणारा खर्च आणि GDP वाढीच्या धोक्यावर?" असं ते म्हणाले.
स्लोक यांनी घर आणि वाहन क्षेत्राचं उदाहरण दिलं. व्याजदर वाढल्याचा या क्षेत्रांवर लगेच परिणाम होतो. कोरोना काळातील नीचांकी पातळीवरून मॉर्गेज दर आता खूप वाढले आहेत. तसेच, गाडीसाठी कर्ज घेणं किंवा ती भाड्याने घेणंही महाग झालं आहे.
"अर्थव्यवस्थेतील व्याजदरांवर अवलंबून असणारे भाग आता प्रतिक्रिया देऊ लागले आहेत," स्लोक म्हणाले. "आपण हे घर आणि वाहन क्षेत्रात पाहत आहोत." ते पुढे म्हणाले की, वाढत्या किमतींमुळे घराचं बजेट कोलमडत असल्याने ग्राहकही आपला खर्च कमी करत आहेत.
AI वरील खर्चामुळे GDP वाढीला धोका
स्लोक यांनी असाही इशारा दिला की, अमेरिकन अर्थव्यवस्था आता AI गुंतवणुकीवर जास्त अवलंबून आहे. जर कंपन्यांनी डेटा सेंटर्स आणि संबंधित पायाभूत सुविधांवरील खर्च कमी केला, तर विकासाला फटका बसू शकतो.
"GDP वाढ साधारणपणे दोन टक्के असते, आणि आता त्यातील जवळपास एक टक्का वाढ ही AI वरील खर्चामुळे होत आहे," असं ते म्हणाले.
या क्षेत्रातील गुंतवणूक कमी झाली, तरी मंदी न येता आर्थिक विकास मंदावू शकतो. स्लोक यांच्या मते, मुख्य प्रश्न हा आहे की, गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षेप्रमाणे AI गुंतवणुकीतून परतावा लवकर मिळेल का?
"जर अपेक्षेप्रमाणे परतावा लवकर मिळाला नाही तर काय होईल?" असा सवाल त्यांनी केला.
कमाई आणि गुंतवणुकीवरील परताव्याच्या अपेक्षा बदलत असल्याने डेटा सेंटरच्या बांधकामात थोडी घट होईल, पण मंदी येणार नाही, असा स्लोक यांचा अंदाज आहे. "मला वाटतं की मंदी येणार नाही, पण डेटा सेंटरच्या उभारणीत नक्कीच थोडी घट पाहायला मिळेल," ते म्हणाले.
PPI महागाई गेल्या चार वर्षांतील दुसऱ्या सर्वोच्च पातळीवर असल्याने, CME FedWatch डेटानुसार ऑक्टोबरमध्ये फेडकडून व्याजदर वाढीची शक्यता २७.१% आहे.
अपडेट्स आणि दुरुस्त्यांसाठी, newsroom[at]stocktwits[dot]com वर ईमेल करा.<