Restricted Places: राष्ट्रीय सुरक्षा, आदिवासी जमातींचं संरक्षण आणि पर्यावरणाची काळजी, या कारणांमुळे भारतातील काही भागांमध्ये सामान्य भारतीयांना जायला बंदी आहे. पण विशेष सरकारी परवानगी घेऊन काही परदेशी संशोधक आणि पर्यटकांनाच इथे मर्यादित प्रवेश मिळतो.
आपला देश आहे, आपण कुठेही फिरू शकतो, असं आपल्याला वाटतं. पण खरंतर, भारतात अशी काही संवेदनशील ठिकाणं आहेत, जिथे सामान्य भारतीयांना प्रवेश नाही किंवा त्यावर कठोर निर्बंध आहेत. यामागे राष्ट्रीय सुरक्षा, आदिवासी जमातींचं संरक्षण आणि पर्यावरण संवर्धन ही मुख्य कारणं आहेत.
24
अंदमान
1. उत्तर सेंटिनेल बेट (अंदमान): हे जगातल्या सर्वात वेगळ्या राहणाऱ्या सेंटिनेली आदिवासी जमातीचं घर आहे. या बेटाच्या 5 नॉटिकल मैल परिसरात प्रवेशावर बंदी आहे. 2018 मध्ये अमेरिकन मिशनरी जॉन ॲलन चाऊ यांची इथे हत्या झाली होती. 2. बॅरन बेट (अंदमान): भारतातील एकमेव सक्रिय ज्वालामुखी इथे आहे. सामान्य पर्यटकांना बेटावर उतरण्याची परवानगी नाही. फक्त बोटीतून लांबूनच हे बेट पाहता येतं. वैज्ञानिक संशोधनासाठी विशेष परवानगी दिली जाते.
34
लडाख, सिक्कीम
3. चांगथांग वन्यजीव अभयारण्य (लडाख): चीनच्या सीमेजवळ असलेलं हे ठिकाण हिम बिबट्या आणि तिबेटीयन रानगाढवांसाठी (क्यांग) प्रसिद्ध आहे. इथल्या कोअर झोनमध्ये सामान्य लोकांना प्रवेश नाही. फक्त बफर झोनपर्यंतच फिरण्याची परवानगी आहे.
4. गुरुडोंगमार तलावाचा लष्करी परिसर (सिक्कीम): गुरुडोंगमार तलाव पर्यटकांसाठी खुला असला तरी, त्याच्या आजूबाजूचे काही लष्करी तळ असलेले भाग प्रतिबंधित आहेत. सीमेवरील सुरक्षेच्या कारणांमुळे फोटो आणि व्हिडिओ काढण्यावर कडक नियम आहेत.
5. जरावा रिझर्व्ह फॉरेस्ट (अंदमान): हे जरावा आदिवासी जमातीसाठी संरक्षित जंगल आहे. या जंगलात प्रवेश करणं बेकायदेशीर आहे. नियम मोडल्यास तुरुंगवास आणि दंड होऊ शकतो. आदिवासींच्या सुरक्षेसाठी हे कडक नियम लागू आहेत. मग ही ठिकाणं पाहता येतात का? हो, पण काही मर्यादा आहेत. उत्तर सेंटिनेल बेट - 5 नॉटिकल मैल लांबून. बॅरन बेट - बोटीतून लांबून. चांगथांग - बफर झोनमध्ये प्रवास शक्य. गुरुडोंगमार - परवानगी असलेल्या भागापर्यंतच. जरावा जंगल - संरक्षित रस्त्यावरून जाताना लांबून दिसू शकतं.
