Tashkent: मोदींनी वाहिली शास्त्रीजींना आदरांजली, उझबेकिस्तानसोबत मैत्रीचा नवा अध्याय

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ताश्कंदमध्ये माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांना आदरांजली वाहिली. या दौऱ्यात त्यांनी उझबेकिस्तानचे अध्यक्ष शौकत मिर्झियोयेव यांच्याशी चर्चा केली आणि द्विपक्षीय संबंधांना 'व्यापक सामरिक भागीदारी'च्या (Comprehensive Strategic Partnership) स्तरावर नेले.

ताश्कंदमध्ये पंतप्रधान मोदींकडून लाल बहादूर शास्त्रींना आदरांजली

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रविवारी त्यांच्या उझबेकिस्तान दौऱ्यादरम्यान ताश्कंदमधील शास्त्री स्मारकात माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्री यांना पुष्पांजली अर्पण केली. मोदींनी शास्त्रीजींना एक 'महान नेते' म्हणून संबोधले आणि म्हणाले की, "देशाप्रती त्यांची अतूट निष्ठा येणाऱ्या पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील."

याबाबत पंतप्रधान मोदींनी 'X' वर एक पोस्ट केली आहे. त्यात ते म्हणाले, "ताश्कंदमध्ये माजी पंतप्रधान लाल बहादूर शास्त्रीजींना आदरांजली वाहिली. आपण एका महान नेत्याला आठवत आहोत, ज्यांची देशाप्रती असलेली अतूट निष्ठा अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देत राहील."

पंतप्रधान मोदी सध्या उझबेकिस्तानच्या दौऱ्यावर आहेत. तिथे त्यांनी उझबेकिस्तानचे अध्यक्ष शौकत मिर्झियोयेव यांच्यासोबत उच्चस्तरीय चर्चा केली. या चर्चेचा उद्देश भारत आणि उझबेकिस्तानमधील द्विपक्षीय संबंध अधिक मजबूत करणे हा होता.

परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) 'X' वरील एका पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, "पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शास्त्री स्मारकात पुष्पांजली अर्पण केली. त्यांनी माजी पंतप्रधान दिवंगत श्री लाल बहादूर शास्त्री यांच्या स्मृतींना उजाळा दिला, ज्यांचे जीवन साधेपणा, धैर्य आणि देशासाठी अटूट भक्तीचे प्रतीक होते. त्यांचा 'जय जवान, जय किसान' हा नारा आजही पिढ्यानपिढ्या प्रेरणा देतो."

१९६५ च्या भारत-पाकिस्तान युद्धानंतर दोन्ही देशांमधील शत्रुत्व संपवण्यासाठी झालेल्या चर्चेनंतर, पाकिस्तानचे तत्कालीन अध्यक्ष अयुब खान यांच्यासोबत ताश्कंद करारवर स्वाक्षरी केल्यानंतर लगेचच, ११ जानेवारी १९६६ रोजी ताश्कंदमध्ये शास्त्रीजींचे निधन झाले होते.

भारत-उझबेकिस्तान संबंध आता 'व्यापक सामरिक भागीदारी'च्या स्तरावर

या दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान मोदी आणि अध्यक्ष मिर्झियोयेव यांच्यात द्विपक्षीय आणि शिष्टमंडळ स्तरावर चर्चा झाली. दोन्ही देशांनी भारत-उझबेकिस्तान संबंधांना 'व्यापक सामरिक भागीदारी' (Comprehensive Strategic Partnership) च्या स्तरावर नेण्याचा निर्णय घेतला.

नेत्यांनी २०३० पर्यंत द्विपक्षीय व्यापार ५ अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. तसेच पायाभूत सुविधा, डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा, आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), महत्त्वाची खनिजे, ऊर्जा, अंतराळ, कृषी, आरोग्य आणि औषधनिर्माण यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यास सहमती दर्शवली.

या चर्चेत बाजारपेठेत अधिक प्रवेश, कनेक्टिव्हिटी, बँकिंग आणि पेमेंट सिस्टीम, तसेच पारंपरिक औषधे, शिक्षण आणि संस्कृती यामधील सहकार्यावरही भर देण्यात आला.

उझबेकिस्तानमधील बौद्ध वारसा स्थळे 'फयाज टेपा' आणि 'कारा टेपा' यांचे जतन आणि संवर्धन करण्यासाठी एकत्र काम करण्यास आणि युवा आदान-प्रदान कार्यक्रम वाढवण्यासही भारत आणि उझबेकिस्तानने सहमती दर्शवली.

पर्यावरण रक्षणासाठी दोन्ही देशांची वचनबद्धता

चर्चेनंतर, भारत आणि उझबेकिस्तानने पर्यावरण रक्षणासाठी आपली सामायिक वचनबद्धता दाखवली. पंतप्रधान मोदी आणि अध्यक्ष मिर्झियोयेव यांनी भारताच्या 'एक पेड माँ के नाम' आणि उझबेकिस्तानच्या 'यशिल माकोन' या हरित उपक्रमांतर्गत राष्ट्रपती भवनाच्या बागेत मिळून एक झाड लावले. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या मते, हे एक हिरवेगार आणि अधिक टिकाऊ भविष्य घडवण्यासाठी दोन्ही देशांच्या सामायिक वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे.

पंतप्रधान मोदींना उझबेकिस्तानचा सर्वोच्च सन्मान

दोन्ही देशांमधील मैत्री दृढ करण्याच्या योगदानाबद्दल अध्यक्ष मिर्झियोयेव यांनी पंतप्रधान मोदींना उझबेकिस्तानचा परदेशी नेत्यांसाठी असलेला सर्वोच्च सन्मान 'ओली दराजाली दोस्तलिक' (Oliy Darajali Do'stlik) प्रदान केला. पंतप्रधान मोदींनी हा सन्मान भारतातील जनतेला समर्पित केला आणि म्हटले की हे दोन्ही संस्कृतींमधील चिरस्थायी मैत्रीचे प्रतीक आहे.

दीर्घकालीन भागीदारी अधिक घट्ट

ताश्कंदमध्ये १८ मार्च १९९२ रोजी राजनैतिक संबंध प्रस्थापित करण्याच्या करारावर स्वाक्षरी झाल्यानंतर भारत आणि उझबेकिस्तानमध्ये राजनैतिक संबंध सुरू झाले. उझबेकिस्तानच्या स्वातंत्र्यानंतर त्याला सार्वभौम देश म्हणून मान्यता देणाऱ्या पहिल्या देशांपैकी भारत एक होता.

दोन्ही देशांनी २०११ मध्ये आपले संबंध 'सामरिक भागीदारी'च्या (Strategic Partnership) स्तरावर नेले होते. तेव्हापासून राजकीय आणि अधिकृत स्तरावरील संस्थात्मक यंत्रणेद्वारे द्विपक्षीय संबंधांना पाठिंबा मिळत आहे.

पंतप्रधान मोदींचा सध्याचा २९ ते ३१ ऑगस्ट दरम्यानचा दोन दिवसीय उझबेकिस्तान दौरा हा २०१५ मधील त्यांच्या दौऱ्यानंतरचा, तसेच २०१६ आणि २०२२ मध्ये शांघाय कोऑपरेशन ऑर्गनायझेशन (SCO) शिखर परिषदेसाठीच्या भेटींनंतरचा आहे.

ताश्कंदच्या दौऱ्यानंतर, पंतप्रधान मोदी किर्गिझचे अध्यक्ष सदिर झापारोव्ह यांच्या निमंत्रणावरून २६ व्या SCO शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी बिश्केक येथे जाणार आहेत. या परिषदेत संघटनेला २५ वर्षे पूर्ण झाल्याचा उत्सव साजरा केला जाईल. (एएनआय)

(या बातमीचे शीर्षक वगळता, ही बातमी एशियानेट न्यूजेबल इंग्लिशच्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेली नाही आणि ती सिंडिकेटेड फीडमधून प्रकाशित झाली आहे.)