Cabbage Worm: कोबीतला किडा! व्हायरल व्हिडिओमुळे खळबळ, पण हे 'ब्रेन वर्म' खरंच धोकादायक आहेत का?

कोबी कापताना त्यात आढळलेल्या पांढऱ्या, धाग्यासारख्या किड्यांचा एक व्हिडिओ सध्या व्हायरल झालाय आणि त्यामुळे लोकांमध्ये भीती पसरली आहे. काही जण याला 'टेपवर्म' किंवा 'ब्रेन वर्म' म्हणत आहेत. पण फक्त व्हिडिओ बघून हे किडे कोणते आहेत हे ओळखता येत नाही.

एक महिला कोबी कापत असताना तिला त्यात अगदी बारीक, पांढऱ्या धाग्यासारखे किडे दिसल्याचा एक व्हिडिओ सध्या सोशल मीडियावर तुफान व्हायरल झाला आहे. या व्हिडिओमुळे लोकांमध्ये बरीच चर्चा आणि भीती पसरली आहे. व्हिडिओ करणाऱ्या महिलेने कॅप्शनमध्ये लिहिलंय की, हा किडा इतका बारीक होता की तिला आधी तो धाग्याचा तुकडा वाटला. कॅमेरा झूम केल्यावर हे पांढरे धागे हलत असल्याचे दिसतं. हा किडा हातात आल्यावरच आपल्या लक्षात आलं, असं सांगत तिने लोकांना भाज्या चिरताना काळजी घेण्याचं आवाहन केलं आहे.

व्हायरल व्हिडिओमुळे लोकांमध्ये भीती

हा व्हिडिओ व्हायरल होताच लोकांनी त्यावर वेगवेगळ्या कमेंट्स करायला सुरुवात केली. काहींनी दावा केला की हे टेपवर्म (tapeworms) किंवा 'ब्रेन वर्म' (brain worms) आहेत, जे माणसांसाठी धोकादायक ठरू शकतात. काही युझर्सनी तर आपण कोबी खाणंच सोडून देणार असल्याचं म्हटलं. तर काहींनी भाज्या मिठाच्या पाण्याने धुण्याचा किंवा पावसाळ्यात पालेभाज्या खाणं टाळण्याचा सल्ला दिला.

मात्र, फक्त व्हिडिओ पाहून हा नेमका कोणता किडा आहे, हे नक्की सांगता येत नाही. त्यामुळे प्रयोगशाळेत तपासणी केल्याशिवाय त्याला टेपवर्म किंवा माणसाच्या मेंदूत जाणारा किडा म्हणणं चुकीचं आणि दिशाभूल करणारं ठरू शकतं.

वनस्पतींवर आढळणारे काही लांब आणि बारीक किडे हे 'हॉर्सहेअर वर्म्स' (horsehair worms) किंवा इतर कीटकांवर जगणारे परजीवी असू शकतात. हॉर्सहेअर वर्म्स हे कीटक आणि इतर अपृष्ठवंशीय जीवांचे परजीवी असून ते माणसांसाठी निरुपद्रवी मानले जातात.

कोबीमधील किडे धोकादायक असतात का?

भाजीवर आढळणारा प्रत्येक किडा माणसाच्या आरोग्यासाठी धोकादायक असतोच असं नाही. ताज्या भाज्यांवर, विशेषतः कोबीसारख्या घट्ट पानांच्या भाज्यांमध्ये कीटक किंवा त्यांच्या अळ्या असू शकतात.

कोबीवर दिसणाऱ्या या किड्याची तुलना 'टीनिया सोलियम' (Taenia solium) म्हणजे 'पोर्क टेपवर्म'सोबत करणं चुकीचं आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) अहवालानुसार, टीनिया सोलियममुळे होणारा मानवी सिस्टीसर्कोसिस (cysticercosis) हा आजार तेव्हा होतो, जेव्हा लोक या परजीवीची अंडी गिळतात. हे सहसा दूषित अन्न किंवा पाण्यामुळे होतं. जेव्हा या अळ्या मेंदूपर्यंत पोहोचतात, तेव्हा न्यूरोसिस्टीसर्कोसिस होऊ शकतो. हा एक वेगळा संसर्ग आहे आणि भाजीवर धाग्यासारखा किडा दिसला म्हणजे तोच हा आजार आहे, असं निदान करता येत नाही.

कोबी सुरक्षितपणे कसा तयार करावा?

ग्राहकांनी ताज्या भाज्या कापण्यापूर्वी किंवा शिजवण्यापूर्वी नळाच्या स्वच्छ, वाहत्या पाण्याखाली नीट धुवाव्यात. FDA च्या शिफारशीनुसार, कोबीची बाहेरची पानं काढून टाकावीत आणि खराब झालेले भाग कापून टाकावेत. भाज्या धुण्यासाठी साबण, डिटर्जंट किंवा ब्लीचचा वापर कधीही करू नये.

जर तुम्हाला भाजीवर एखादा किडा किंवा अळी दिसली, तर ती काढून टाका आणि तो भाग फेकून द्या. त्यानंतर उरलेला कोबी व्यवस्थित धुवून पूर्णपणे शिजवून खावा.

थोडक्यात, हा व्हायरल व्हिडिओ आपल्याला भाज्या काळजीपूर्वक तपासण्याची आणि धुण्याची आठवण करून देतो. पण याचा अर्थ असा नाही की व्हिडिओत दिसणारा किडा हा धोकादायक टेपवर्म किंवा 'ब्रेन वर्म' आहे, त्यामुळे घाबरून जाण्याचं कारण नाही.