
मुंबई : युनियन बँक ऑफ इंडियाच्या रिसर्च रिपोर्टनुसार, परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांच्या (FPI) दमदार गुंतवणुकीमुळे आणि कच्च्या तेलाच्या तुलनेने कमी झालेल्या किमतींमुळे भारतीय रुपयाने अमेरिकन डॉलरच्या तुलनेत 93.61 चा सात महिन्यांचा उच्चांक गाठला आहे. पण दुसरीकडे डॉलरची मजबुती आणि अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हच्या संभाव्य व्याजदरवाढीमुळे रुपयावर दबाव येऊ शकतो.
बँकेने 16 नोव्हेंबर रोजी आपल्या विदेशी चलन विषयक साप्ताहिक अहवालात म्हटले आहे की, परदेशी गुंतवणूकदारांनी 12 नोव्हेंबरपर्यंत भारतीय शेअर बाजारात 8.5 अब्ज डॉलर्सपेक्षा जास्त आणि देशांतर्गत डेट मार्केटमध्ये अंदाजे 1 अब्ज डॉलरची खरेदी केली आहे. "FPI सलग खरेदी करत असून, 12 नोव्हेंबरपर्यंत नोव्हेंबरमध्ये 9.5 अब्ज डॉलर्सची निव्वळ गुंतवणूक झाली आहे," असे या रिपोर्टमध्ये नमूद केले आहे. तसेच भारतात गती घेत असलेले अनेक व्यापार करार आणि कमी होणाऱ्या इंधनाच्या किमतींचा रुपयाला आधार मिळत आहे.
तथापि, आठवड्याच्या शेवटी आयातदारांकडून डॉलरची मागणी वाढल्याने, अमेरिकन ट्रेझरी यिल्ड्स (US Treasury yields) वाढल्याने आणि फेडरल रिझर्व्हकडून अधिक कडक धोरणांच्या अपेक्षेमुळे रुपयाच्या सुधारणेचा वेग मंदावला. ब्रेंट क्रूडच्या किमतीही प्रति बॅरल 90 डॉलर्सवरून 96 डॉलर्सच्या आसपास पोहोचल्या आहेत, तर भारताची व्यापार तूट एका वर्षाच्या उच्चांकावर गेली आहे.
रिपोर्टनुसार, या आठवड्यात यूएस डॉलर इंडेक्स (DXY) सुमारे 0.7 टक्क्यांनी मजबूत होऊन 19 महिन्यांच्या उच्चांकावर पोहोचला आहे, कारण ऑक्टोबरमधील महागाईची आकडेवारी अपेक्षेपेक्षा जास्त आल्याने आर्थिक धोरण अधिक कडक होण्याचे संकेत मिळाले आहेत. बाजाराला आता अमेरिकन फेडरल रिझर्व्हकडून डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढीची खात्री वाटत असून, 25-बेसिस-पॉइंट वाढीची 88 टक्के शक्यता आणि 50-बेसिस-पॉइंट वाढीची 12 टक्के शक्यता आहे.
देशांतर्गत पातळीवर, आर्थिक वर्ष 27 च्या पहिल्या सहामाहीत भारताची चालू खात्यातील तूट (current account deficit) 25.8 अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली आहे, जी गेल्या वर्षी याच काळात 18 अब्ज डॉलर्स होती. तसेच, रिटेल महागाई ऑक्टोबरमध्ये 6.09 टक्क्यांवर गेली आहे (सप्टेंबरमध्ये ती 5.54 टक्के होती), जी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या 6 टक्क्यांच्या सर्वोच्च मर्यादेच्या पार गेली आहे.
युनियन बँकेच्या अंदाजानुसार, या आठवड्यात रुपया 93.30 ते 94.70 च्या दरम्यान राहील. "एकूणच, भू-राजकीय घडामोडी, कच्च्या तेलाच्या किमती, डॉलरची ताकद आणि FPI गुंतवणुकीवर USD/INR ची दिशा ठरेल," असे अहवालात म्हटले आहे. FPI कडून येणारा निधी आणि भारत-अमेरिका व्यापार करारातील प्रगती रुपयाला आधार देऊ शकते, तर अमेरिकन ट्रेझरी यिल्ड्समधील वाढ आणि फेडची कडक धोरणे रुपयावर खालील दिशेने दबाव टाकू शकतात.