
मुंंबई : ग्लोबल बँकांचे आर्थिक आरोग्य २०२७ मध्ये स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. भक्कम भांडवल, मजबूत ठेवी आणि सतत मिळणारा नफा यामुळे बँकांची स्थिती चांगली राहील. पण दुसरीकडे भू-राजकीय तणाव, कर्ज घेण्याचा वाढता खर्च आणि खाजगी बाजारातील वाढती गुंतवणूक यांमुळे मालमत्तेच्या गुणवत्तेवर दबाव येऊ शकतो, असे मुडीज रेटिंग्जच्या एका अहवालात म्हटले आहे. या अहवालानुसार, बँका या वर्षात मजबूत स्थितीतून प्रवेश करत आहेत. पण नवीन नियम, सरकारी कर्जांचे धोके आणि तंत्रज्ञानातील गुंतवणुकीमुळे जागतिक बँकिंग क्षेत्रात अनेक बदल पाहायला मिळतील.
"आमचा २०२७ साठी ग्लोबल बँकांबद्दलचा अंदाज स्थिर आहे. अनुकूल आर्थिक परिस्थिती, भक्कम भांडवल, पुरेशी रोकड सुलभता (liquidity), मजबूत ठेवी आणि चांगला नफा यामुळे ही स्थिरता दिसून येईल," असे या अहवालात नमूद केले आहे.
मुडीजच्या अंदाजानुसार, २०२७ मध्ये G20 मधील प्रगत देशांचा GDP विकास दर १.७ टक्के राहील, जो बँकांच्या कामकाजासाठी अनुकूल ठरेल. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), पायाभूत सुविधा, ऊर्जा आणि संरक्षण क्षेत्रातील वाढत्या गुंतवणुकीमुळे बँकांना कर्ज देण्याच्या नवीन संधी मिळतील. मात्र, त्याच वेळी रेटिंग एजन्सीने इशारा दिला आहे की, भू-राजकीय मतभेद, प्रादेशिक संघर्ष आणि व्यापारी युद्धांमुळे बाजारात अस्थिरता वाढू शकते आणि विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये कर्जाचा ताण येऊ शकतो.
"भू-राजकीय मतभेदांमुळे क्रेडिट रिस्कचे स्वरूप बदलत आहे. प्रादेशिक संघर्ष आणि व्यापारी युद्धांमुळे बाजारात अस्थिरता वाढण्याची आणि विशिष्ट क्षेत्रांमध्ये कर्जाचा दबाव निर्माण होण्याची शक्यता जास्त आहे," असे अहवालात म्हटले आहे.
व्याजदरांबाबत मुडीजचे म्हणणे आहे की बँकांचे नेट इंटरेस्ट मार्जिन मजबूत राहील. विशेषतः ज्या बँकांकडे जास्त ठेवी आहेत आणि ज्या फ्लोटिंग रेटवर कर्ज देतात, त्यांना याचा फायदा होईल. तरीही, ठेवींसाठी असलेल्या स्पर्धेमुळे बँकांचा निधी उभारण्याचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. कर्ज घेण्याचा खर्च वाढल्याने, ज्या कंपन्यांनी आणि सामान्य लोकांनी कमी व्याजदर असताना कर्ज घेतले होते, त्यांना आता जुने कर्ज फेडून नवीन कर्ज घेताना अडचणी येऊ शकतात. कमर्शियल रिअल इस्टेट (व्यावसायिक मालमत्ता), जास्त कर्ज असलेले ग्राहक आणि कमकुवत ग्राहक-कर्ज क्षेत्रांना याचा सर्वाधिक फटका बसू शकतो.
या अहवालात बँका आणि नॉन-बँक फायनान्शिअल इन्स्टिट्यूशन्स (NBFIs) यांच्यातील वाढत्या संबंधांवरही प्रकाश टाकण्यात आला आहे. खाजगी बाजारातील गुंतवणूक वाढल्याने आर्थिक संकटाच्या काळात काही असे धोके निर्माण होऊ शकतात ज्यांचा अंदाज लावणे कठीण असेल. तंत्रज्ञानाच्या गुंतवणुकीबाबत मुडीजने स्पष्ट केले की, ज्या बँका AI मधील गुंतवणुकीचा वापर आपले कामकाज सुधारण्यासाठी आणि ग्राहकांशी चांगले संबंध प्रस्थापित करण्यासाठी करतील, त्या स्पर्धेत टिकून राहतील. "ज्या बँकांना AI आणि इतर तंत्रज्ञानाच्या गुंतवणुकीतून शाश्वत फायदे मिळतील, त्या बँका स्पर्धेत सर्वात पुढे राहतील," असे त्यात म्हटले आहे.
एजन्सीने पुढे असेही सांगितले की, बँका जशा जास्तीत जास्त डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवतील, तसतसे भक्कम प्रशासन (governance), सायबर सुरक्षा आणि जोखीम व्यवस्थापन (risk management) खूप महत्त्वाचे ठरेल. एकंदरीत, विविध क्षेत्रांत विस्तार असलेल्या, कर्ज देण्याबाबत शिस्त पाळणाऱ्या आणि रोकड सुलभतेचे उत्तम व्यवस्थापन करणाऱ्या बँका २०२७ मध्ये संकटांना धैर्याने सामोरे जातील, तर इतर बँकांना कर्ज आणि कमाईच्या बाबतीत अडचणी येऊ शकतात.