आठव्या वेतन आयोगाचं काम सुरू होऊन नऊ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ लोटला आहे आणि सगळेजण अंतिम अहवालाची वाट पाहत आहेत. वाढत्या महागाईमुळे कर्मचारी संघटना जास्त फिटमेंट फॅक्टरसाठी जोर लावत आहेत, कारण याच फॅक्टरवर नवीन बेसिक पगार ठरणार आहे.
आठव्या वेतन आयोगाचं काम ३ ऑगस्ट रोजी सुरू होऊन नऊ महिन्यांपेक्षा जास्त काळ लोटला आहे. म्हणजे आयोगाला मिळालेल्या वेळेपैकी अर्धा वेळ संपला आहे. ३ नोव्हेंबर २०२५ रोजी या आयोगाची स्थापना झाली होती आणि केंद्रीय मंत्रिमंडळाने पगार, भत्ते आणि इतर बाबींवर शिफारसी देण्यासाठी १८ महिन्यांची मुदत दिली आहे.
215
आठव्या वेतन आयोगाचा अंतिम अहवाल
याचा अर्थ, सरकारला आठव्या वेतन आयोगाचा अंतिम अहवाल मे किंवा जून २०२७ पर्यंत मिळण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे, केंद्र सरकारी कर्मचारी, पेन्शनधारक आणि इतर संबंधित घटक प्रत्येक घडामोडीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत, कारण आता मुख्य चर्चा आणि बैठका सुरू झाल्या आहेत.
315
पुढे काय?
पुढील टप्प्यात, ३१ ऑगस्ट आणि १ सप्टेंबर २०२६ रोजी जयपूरमध्ये चर्चा होणार आहे. त्यानंतर, सप्टेंबरमध्ये चेन्नई आणि पुद्दुचेरीमध्ये आणखी बैठका आणि चर्चासत्रं आयोजित केली जातील. अलीकडच्या सर्व बैठकांमध्ये 'फिटमेंट फॅक्टर' हा चर्चेचा मुख्य विषय ठरला आहे. याच आकड्याच्या आधारे नवीन वेतन रचनेत सुधारित बेसिक पगाराची गणना केली जाईल. सहाव्या आणि सातव्या वेतन आयोगाने अनुक्रमे १.८६ आणि २.५७ फिटमेंट फॅक्टर वापरले होते.
दरम्यान, NC-JCM, AIDEF आणि FNPO सारख्या प्रमुख कर्मचारी संघटना आणि पेन्शनर गटांनी आठव्या वेतन आयोगासाठी जास्त फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. त्यांचं म्हणणं आहे की यामुळे कर्मचारी आणि पेन्शनधारकांना वाढत्या महागाईचा आणि जीवनशैलीच्या वाढत्या खर्चाचा सामना करण्यास मदत होईल. आठव्या वेतन आयोगाबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी या लिंकवर क्लिक करा: ७ वेतन आयोगांमध्ये किमान बेसिक पगार कसा बदलला आणि कोणत्या नियमामुळे पेन्शनधारक नाराज आहेत?
515
मूलभूत वेतनात कोणत्या प्रकारच्या बदलांची अपेक्षा केली जाऊ शकते?
हे महत्त्वाचे मुद्दे लक्षात घेऊन, २.०, २.१, २.२५ आणि २.५७ चे फिटमेंट फॅक्टर लागू केल्यास लेव्हल ५ ते ८ साठी बेसिक पगार कसा बदलू शकतो, हे खालील गणनेतून दाखवलं आहे. लक्षात ठेवा, हे केवळ उदाहरणादाखल दिलेले अंदाज आहेत, आठव्या वेतन आयोगाचे अंतिम पगाराचे दर नाहीत.
615
३.८३३ फिटमेंट फॅक्टरची मागणी
नॅशनल कौन्सिल-जॉइंट कन्सल्टेटिव्ह मशिनरी (NC-JCM) ने ३.८३३ फिटमेंट फॅक्टरची मागणी केली आहे. ऑल इंडिया डिफेन्स एम्प्लॉइज फेडरेशन (AIDEF) आणि भारत पेन्शनर्स समाज यांनीही ३.८३३ फॅक्टरला पाठिंबा दिला आहे, तर भारतीय रक्षा मजदूर संघ ४.० फॅक्टरची मागणी करत आहे. या मागण्यांमुळे कार्यरत कर्मचारी आणि पेन्शनधारक दोघांनाही सन्मानजनक पगार मिळावा, हा उद्देश आहे.
त्यामुळे, हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे की या मागण्या कर्मचारी आणि पेन्शनर संघटनांच्या अनुभवांवर, राहणीमानाच्या खर्चाच्या आव्हानांवर आणि तक्रारींवर आधारित आहेत. आठव्या वेतन आयोगाचा अंतिम फिटमेंट फॅक्टर अद्याप ठरलेला नाही. न्यायमूर्ती रंजना प्रकाश देसाई यांच्या अध्यक्षतेखालील पॅनेल केंद्रीय मंत्रिमंडळाला आपला अहवाल सादर केल्यानंतरच यावर अधिसूचना जारी केली जाईल.
915
स्तर ५ ते ८ मधील केंद्र सरकारी कर्मचारी कोण आहेत?
पे लेव्हल ५ ते ८ मध्ये लिपिक, तांत्रिक, प्रशासकीय आणि पर्यवेक्षकीय पदांचा समावेश होतो. विभाग आणि केडरनुसार, यामध्ये ज्युनियर इंजिनिअर, डिव्हिजनल अकाउंटंट, सेक्शन ऑफिसर, इन्स्पेक्टर आणि सिनियर सुपरवायझर यांसारख्या भूमिका असू शकतात.
1015
सध्याचा ७ व्या केंद्रीय वेतन आयोगाचा (7th CPC) मूळ पगार आहे:
विविध फिटमेंट फॅक्टर्स अंतर्गत लेव्हल ६ चे मूळ वेतन
लेव्हल ६ साठी (सध्याचा बेसिक ₹३५,४००), सुधारित पगार ₹७०,८०० (२.०० फॅक्टर) ते ₹९०,९७८ (२.५७ फॅक्टर) पर्यंत असू शकतो. लेव्हल ७ साठी (सध्याचा बेसिक ₹४४,९००), तो ₹८९,८०० ते ₹१,१५,३९३ पर्यंत असू शकतो. आणि लेव्हल ८ साठी (सध्याचा बेसिक ₹४७,६००), अंदाजित पगार याच फिटमेंट फॅक्टरनुसार ₹९५,२०० ते ₹१,२२,३३२ दरम्यान आहे.
1215
प्रस्तावित सुधारित मूळ वेतन (उदाहरण)
हे आकडे दाखवतात की वेगवेगळ्या फिटमेंट फॅक्टरचा बेसिक पगारावर थेट कसा परिणाम होतो. फॅक्टर जितका जास्त, तितकी सुधारित बेसिक पगारात वाढ जास्त. हे एक सरळ गुणाकाराचं गणित आहे.
1315
फिटमेंट फॅक्टर अद्याप निश्चित केलेला नाही
मात्र, आठव्या वेतन आयोगाने अद्याप फिटमेंट फॅक्टर निश्चित केलेला नाही, त्यामुळे या आकड्यांना निश्चित पगार समजू नये. अंतिम वेतन रचनेत 'पे मॅट्रिक्स' आणि पगाराच्या इतर घटकांमध्येही बदल दिसू शकतात. त्यामुळे, फक्त फिटमेंट फॅक्टरवरून एकूण पगार किंवा हातात येणारा पगार ठरवता येणार नाही.
1415
आठवा वेतन आयोग: पुढे काय?
आता सर्वांचं लक्ष आठव्या वेतन आयोगाच्या आणि कर्मचारी व पेन्शनर संघटनांच्या आगामी चर्चांवर असेल. ३१ ऑगस्ट आणि १ सप्टेंबर रोजी जयपूरमधील बैठकांनंतर, सप्टेंबरमध्ये चेन्नई आणि पुद्दुचेरीमध्ये भागधारकांसोबत आणखी बैठका होतील.
1515
स्तर ५ ते ८ मधील कर्मचाऱ्यांच्या मूळ वेतनात बदल
सध्यासाठी, २.०, २.१, २.२५ आणि २.५७ सारखे फॅक्टर वापरून तयार केलेली गणितं आपल्याला लेव्हल ५ ते ८ च्या कर्मचाऱ्यांचा बेसिक पगार कसा बदलू शकतो याची कल्पना देतात. खरा फिटमेंट फॅक्टर आणि सुधारित पे मॅट्रिक्स तेव्हाच कळेल जेव्हा आठवा वेतन आयोग आपल्या शिफारसी सादर करेल आणि सरकार अंतिम निर्णय घेईल.
