US Green Card : अमेरिकेत ग्रीन कार्ड मिळायला भारतीयांना लागतील 179 वर्षं, या जन्मात मिळणं अशक्य!

अमेरिकेत ग्रीन कार्ड मिळवण्यासाठी वाट पाहणाऱ्या भारतीयांची प्रतीक्षा तब्बल 179 वर्षांपर्यंत पोहोचू शकते, असा धक्कादायक खुलासा एका नवीन अहवालात झाला आहे. देशानुसार असलेल्या मर्यादेमुळे (country cap) जवळपास 10 लाखांहून अधिक भारतीय रांगेत आहेत, जी इतर देशांच्या तुलनेत खूप जास्त आहे.

अमेरिकेत जाऊन स्थायिक होण्याचं स्वप्न पाहणाऱ्या भारतीय प्रोफेशनल्ससाठी एक धक्कादायक बातमी आहे. अमेरिकेचं ग्रीन कार्ड (कायमस्वरूपी नागरिकत्व) मिळवण्यासाठी काही विशिष्ट कॅटेगरीतील भारतीयांना तब्बल 179 वर्षं वाट पाहावी लागू शकते. 'नॅशनल फाऊंडेशन फॉर अमेरिकन पॉलिसी' (NFAP) नावाच्या संस्थेच्या नवीन रिपोर्टमधून ही माहिती समोर आली आहे.

10 लाखांहून जास्त भारतीय वेटिंग लिस्टवर

सध्याच्या आकडेवारीनुसार, जवळपास 9,96,599 भारतीय प्रोफेशनल्स आणि त्यांचे कुटुंबीय नोकरी-आधारित ग्रीन कार्डच्या प्रतीक्षेत आहेत. अमेरिकेत ग्रीन कार्डसाठी अर्ज केलेल्या एकूण लोकांपैकी हे प्रमाण तब्बल 79% आहे. या प्रचंड वेटिंग लिस्टमागे अमेरिकेचा 'देशानुसार कोटा' हे प्रमुख कारण आहे. या नियमामुळे चीन आणि फिलिपिन्ससारख्या देशांच्या तुलनेत भारतीयांना खूप जास्त काळ वाट पाहावी लागत आहे.

नोकरी-आधारित ग्रीन कार्डच्या कॅटेगरीज आणि सध्याची स्थिती

अमेरिका दरवर्षी 1,40,000 नोकरी-आधारित ग्रीन कार्ड्स देते. पण नियमांनुसार, कोणत्याही एका देशाला एकूण कोट्याच्या 7% पेक्षा जास्त कार्ड्स देता येत नाहीत. भारतीय प्रामुख्याने तीन कॅटेगरीजमधून अर्ज करतात.

EB-1 (पहिली पसंती): विज्ञान, कला, शिक्षण, व्यवसाय किंवा खेळात विशेष प्रावीण्य मिळवलेल्या लोकांसाठी.

EB-2 (दुसरी पसंती): मास्टर्स किंवा त्याहून उच्च पदवी असलेल्या कुशल कर्मचाऱ्यांसाठी.

EB-3 (तिसरी पसंती): बॅचलर डिग्री असलेले प्रोफेशनल्स आणि इतर कुशल कामगारांसाठी.

(याशिवाय, धार्मिक कार्यकर्त्यांसाठी EB-4 आणि गुंतवणूकदारांसाठी EB-5 या कॅटेगरीज आहेत).

NFAP रिपोर्ट काय सांगतो?

NFAP च्या रिपोर्टनुसार, 2026 किंवा त्यानंतर अर्ज करणाऱ्या उच्च-शिक्षित भारतीय नागरिकाला ग्रीन कार्ड मिळवण्यासाठी अंदाजे किती वेळ लागू शकतो, ते पाहूया:

EB-2 कॅटेगरी: 179 वर्षं

EB-3 कॅटेगरी: 38 वर्षं

EB-1 कॅटेगरी: 5 वर्षं

चीनच्या तुलनेत भारताची स्थिती गंभीर

EB-1 कॅटेगरीत भारत आणि चीनच्या अर्जदारांना सारखीच (5 वर्षं) वाट पाहावी लागत आहे. पण EB-2 मध्ये चीनच्या अर्जदारांना 25 वर्षं, तर EB-3 मध्ये फक्त 7 वर्षं थांबावं लागेल. याउलट, भारतीयांसाठी फक्त EB-2 कॅटेगरीतच 179 वर्षांची प्रतीक्षा आहे.

दहा वर्षांपासून हेच संकट

ही समस्या आजची नाही, तर गेल्या दशकभरापासून सुरू आहे. उदाहरणार्थ, 2016 या आर्थिक वर्षात अमेरिकेच्या USCIS संस्थेने EB-2 कॅटेगरीत 47,601 भारतीय अर्ज मंजूर केले. त्यांच्या कुटुंबीयांना धरून हा आकडा 98,594 वर पोहोचला. पण त्याच वर्षी फक्त 4,407 भारतीयांना ग्रीन कार्ड मिळालं. याचा अर्थ, फक्त 2016 मध्येच 90,000 पेक्षा जास्त लोक वेटिंग लिस्टमध्ये जोडले गेले. हीच परिस्थिती 2017 आणि 2018 मध्येही कायम राहिली.

कोरोनानंतरही संकट कायम

कोविड महामारीच्या काळात अमेरिकन दूतावास बंद असल्याने फॅमिली व्हिसा वापरले गेले नाहीत. अमेरिकेच्या नियमांनुसार, हे न वापरलेले व्हिसा नोकरी-आधारित कॅटेगरीत हस्तांतरित केले जातात. यामुळे 2020 ते 2024 दरम्यान अतिरिक्त 2,80,000 ग्रीन कार्ड्स उपलब्ध झाले. पण तरीही, गेल्या 5 वर्षांत नोकरी-आधारित ग्रीन कार्डची वेटिंग लिस्ट 20.6% नी वाढली आहे.

या किचकट नियमांमुळे आणि दिरंगाईमुळे अमेरिकन कंपन्यांना भारतातील टॅलेंटेड लोकांना आकर्षित करणं आणि नोकरीत टिकवून ठेवणं खूप अवघड झालं आहे, असं NFAP च्या रिपोर्टमध्ये स्पष्ट म्हटलं आहे.