NVIDIA: ३३ वर्षांची ही कंपनी अचानक सगळीकडे का दिसतेय?
सार
गेमिंग ग्राफिक्स सुधारण्यासाठी १९९३ मध्ये NVIDIA ची स्थापना झाली. त्यानंतर १९९९ मध्ये कंपनीने एकाच वेळी अनेक कामे करणारा GPU बनवला. याच तंत्रज्ञानाचा वापर करून मोठा डेटा आणि किचकट गणितं सोडवणं सोपं असल्याचं नंतर संशोधकांच्या लक्षात आलं.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या (AI) जमान्यात NVIDIA ही एखादी नवीन टेक कंपनी आहे, असं तुम्हाला वाटत असेल तर थांबा. ही कंपनी तब्बल तीन दशकांहून जुनी आहे. ५ एप्रिल १९९३ रोजी या कंपनीची स्थापना झाली. गेल्या ३३ वर्षांत एका छोट्या ग्राफिक्स कंपनीपासून ते जगातील सर्वात मोठ्या टेक कंपन्यांपैकी एक असा NVIDIA चा प्रवास राहिला आहे.
आजकाल AI, पॉवरफुल कॉम्प्युटर प्रोसेसर आणि AI प्रॉडक्ट्स म्हटलं की NVIDIA चं नाव सर्वात आधी येतं. मोठ्या आयटी कंपन्या, रिसर्च लॅब, क्लाउड कम्प्युटिंग कंपन्या आणि प्रगत AI मॉडेल्स बनवणाऱ्या संस्था याच कंपनीचे प्रोसेसर वापरतात. पण कॉम्प्युटर ग्राफिक्स सुधारण्यासाठी सुरू झालेली ही कंपनी AI क्रांतीमध्ये इतकी महत्त्वाची कशी बनली? टेक आणि बिझनेसच्या बातम्यांमध्ये आजकाल NVIDIA चं नाव सगळीकडे का ऐकायला मिळतंय?
AI च्या खूप आधी, १९९३ मध्ये झाली NVIDIA ची स्थापना
जेन्सन हुआंग, ख्रिस मलाचोव्स्की आणि कर्टिस प्रिएम यांनी ५ एप्रिल १९९३ रोजी NVIDIA ची स्थापना केली. गेमिंग आणि मल्टीमीडियासाठी उत्तम ग्राफिक्स तंत्रज्ञान बनवणं, हा सुरुवातीला या कंपनीचा मुख्य उद्देश होता.
त्या काळात व्हिडिओ गेम्स आणि पर्सनल कॉम्प्युटरचा वापर वाढत होता. त्यामुळे कॉम्प्युटर ग्राफिक्सची मागणीही वाढत होती. रिअलिस्टिक ग्राफिक्स, भारी व्हिज्युअल इफेक्ट्स आणि चांगल्या गेमिंग अनुभवासाठी कॉम्प्युटरला जास्त प्रोसेसिंग पॉवरची गरज आहे, हे NVIDIA ने तेव्हाच ओळखलं होतं.
जेन्सन हुआंग हे आजही या कंपनीचे सीईओ आहेत. त्यांनी सुरुवातीच्या काळात कंपनीला ग्राफिक्स क्षेत्रात पुढे नेण्याचं काम केलं. विशेष म्हणजे, ही कंपनी AI साठी सुरूच झाली नव्हती. कॉम्प्युटरची ग्राफिक्स हाताळण्याची क्षमता वाढवणं, हेच त्यांचं मुख्य ध्येय होतं.
१९९९ मधील 'त्या' शोधाने बदललं NVIDIA चं भविष्य
NVIDIA ला १९९९ मध्ये सर्वात मोठं यश मिळालं. त्यांनी 'GeForce 256' लाँच केलं. हा जगातील पहिला GPU (ग्राफिक्स प्रोसेसिंग युनिट) असल्याचा दावा कंपनीने केला होता.
पारंपारिक CPU हे अनेक प्रकारची कामे करण्यासाठी बनवलेले असतात. पण GPU हे एकाच वेळी अनेक कामे (प्रोसेस) करण्यासाठी डिझाइन केलेले असतात. यामुळे गेमिंगचा अनुभव आणि चित्रांची क्वालिटी सुधारण्यास मोठी मदत झाली. या तंत्रज्ञानाने सुरुवातीला कॉम्प्युटर गेमिंग आणि व्हिज्युअल कम्प्युटिंग क्षेत्रात क्रांती आणली. पण नंतर हे तंत्रज्ञान फक्त मनोरंजनापुरतं मर्यादित राहिलं नाही.
एकाच वेळी अनेक आकडेमोड करण्याच्या या क्षमतेचा वापर करून मोठी गणितं सोडवणं, मोठा डेटा हाताळणं आणि वैज्ञानिक संशोधनाचा वेग वाढवणं शक्य असल्याचं संशोधकांच्या लक्षात आलं. हीच क्षमता पुढे आर्टिफिशियल इंटेलिजन्ससाठी खूप महत्त्वाची ठरली.
गेमिंग चिप बनवणारी कंपनी AI ची बॉस कशी बनली?
AI मॉडेल्स चालवण्यासाठी आणि त्यांना ट्रेनिंग देण्यासाठी प्रचंड कम्प्युटिंग पॉवर लागते. इथेच NVIDIA आणि AI चं नातं जोडलं गेलं. आजच्या AI सिस्टीम्स खूप मोठ्या डेटावर काम करतात. प्रगत AI सिस्टीम चालवणं, फोटो तयार करणं, आवाज ओळखणं आणि मोठ्या लँग्वेज मॉडेल्सना ट्रेनिंग देणं, यासाठी खूप ताकद लागते.
NVIDIA चे GPU या कामांसाठी एकदम परफेक्ट आहेत, कारण ते एकाच वेळी हजारो कॅल्क्युलेशन्स करू शकतात. या सॉफ्टवेअर इकोसिस्टीममुळे NVIDIA चं तंत्रज्ञान इंजिनिअर्स आणि AI डेव्हलपर्ससाठी खूप उपयुक्त ठरलं. जसजसं मशीन लर्निंग आणि डीप लर्निंग वाढत गेलं, तसतसा न्यूरल नेटवर्क्सना ट्रेनिंग देण्यासाठी NVIDIA च्या ग्राफिक्स प्रोसेसरचा वापर वाढला. २०२२ च्या शेवटी जेव्हा ChatGPT सारख्या जनरेटिव्ह AI टूल्सनी जगात धुमाकूळ घातला, तेव्हा या खास कॉम्प्युटर इन्फ्रास्ट्रक्चरची मागणी अचानक वाढली.
टेक कंपन्यांना त्यांच्या AI सिस्टीम डिझाइन करण्यासाठी, ट्रेनिंग देण्यासाठी आणि चालवण्यासाठी अचानक अधिक पॉवरफुल प्रोसेसरची गरज भासू लागली. आणि विशेष म्हणजे, ही मागणी पूर्ण करण्याची क्षमता NVIDIA कडे आधीपासूनच होती.
तंत्रज्ञानातील मोठे बदल रातोरात होत नाहीत, हेच NVIDIA च्या प्रवासातून दिसून येतं. कॉम्प्युटर ग्राफिक्स सुधारण्यासाठी १९९३ मध्ये सुरू झालेल्या या कंपनीने असं तंत्रज्ञान विकसित केलं, जे आजच्या आधुनिक AI साठी सर्वात महत्त्वाचं ठरलं आहे.