Nuclear Bomb: इराण बनवतंय जॅकेटमध्ये लपवणारा अणुबॉम्ब? अमेरिकेचं टेंशन वाढलं!
सार
Iran Nuclear Jacket Bomb Warning Puts US on High Alert: अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वॅन्स यांनी इशारा दिला आहे की, इराण भविष्यात 'न्यूक्लियर जॅकेट' सारखं धोकादायक शस्त्र बनवू शकतं. रिपोर्ट्सनुसार, इराणकडे ६०% शुद्ध केलेलं युरेनियम आहे, ज्यामुळे जगाच्या सुरक्षेबद्दल एक नवी चिंता निर्माण झाली आहे.
Iran Nuclear Jacket Bomb Warning Puts US on High Alert जगात आधीच अनेक ठिकाणी तणाव सुरू आहे. अशातच अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वॅन्स (JD Vance) यांनी एक मोठं विधान करून खळबळ उडवून दिली आहे. त्यांनी भीती व्यक्त केली आहे की, इराण भविष्यात 'न्यूक्लियर जॅकेट' नावाचं एक धोकादायक शस्त्र बनवू शकतं.
म्हणजे हा एक असा अणुबॉम्ब असेल जो एखादी व्यक्ती जॅकेटसारखा घालू शकेल आणि आत्मघाती हल्ल्याप्रमाणे त्याचा वापर करू शकेल. जर असं झालं, तर हे पारंपरिक अणुबॉम्बपेक्षा खूप वेगळं असेल आणि सुरक्षा यंत्रणांसाठी एक मोठं आव्हान ठरू शकतं.
काय आहे 'न्यूक्लियर जॅकेट'ची संकल्पना?
अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वॅन्स यांच्या मते, इराण लहान आकाराच्या अणुबॉम्बवर काम करू शकतं. हे शस्त्र इतकं लहान असू शकतं की ते जॅकेट किंवा बॅगेत लपवून सहज कुठेही नेता येईल.
अमेरिकेकडे आधीच जगातल्या सर्वात लहान अणुबॉम्बपैकी एक आहे, ज्यात सुमारे २३ किलोग्रॅमचं वॉरहेड वापरलं जातं. याची क्षमता जवळपास १० टन TNT स्फोटाइतकी आहे. तज्ज्ञांच्या मते, जर हेच तंत्रज्ञान आणखी लहान केलं, तर ते एखाद्या व्यक्तीला सहज सोबत घेऊन जाता येईल अशा उपकरणात बसवता येऊ शकतं.
अचानक ही भीती का वाढली?
इराणमधून आलेल्या एका बातमीमुळे ही चिंता आणखी वाढली आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) शी संबंधित मानल्या जाणाऱ्या 'तस्नीम न्यूज एजन्सी'ने एका लेखात म्हटलं आहे की, इराणने अणुबॉम्बचा प्रसार रोखणाऱ्या करारातून (NPT) बाहेर पडण्याचा विचार करायला हवा.
तस्नीमच्या लेखात असं म्हटलं आहे की, जर इतर देश नियमांचं पालन करत नसतील, तर इराणने तरी स्वतःला या नियमांमध्ये का बांधून ठेवावं?
इराणकडे किती युरेनियम आहे?
आंतरराष्ट्रीय रिपोर्ट्सनुसार, इराणकडे सध्या सुमारे ४४० किलोग्रॅम युरेनियम आहे, जे ६० टक्क्यांपर्यंत अधिक शक्तिशाली (enriched) केलेलं आहे.
अणुबॉम्ब बनवण्यासाठी साधारणपणे ९० टक्के शुद्ध केलेल्या युरेनियमची गरज असते. तज्ज्ञांचा अंदाज आहे की, इराणकडील युरेनियमला आणखी शुद्ध केल्यास त्यातून भविष्यात सुमारे १०-११ अणुबॉम्ब तयार केले जाऊ शकतात.
अमेरिकेसाठी हा धोका का मानला जातोय?
अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्या मते, यामागे तीन मोठी कारणं आहेत.
- क्षेपणास्त्र नाही, तर माणसाकडून हल्ला: सध्या इराणकडे अमेरिकेपर्यंत थेट पोहोचणारी लांब पल्ल्याची क्षेपणास्त्रं किंवा लढाऊ विमानं नाहीत. पण जर इतका छोटा अणुबॉम्ब बनवला, तर तो कोणत्याही व्यक्तीमार्फत दुसऱ्या देशात पोहोचवणं शक्य होईल. यामुळेच अमेरिकेच्या सुरक्षा यंत्रणा या शक्यतेकडे गांभीर्याने पाहत आहेत.
- स्लीपर सेलची चिंता: अमेरिकेच्या यंत्रणांना वाटतं की, जगातील अनेक देशांप्रमाणे अमेरिकेतही वेगवेगळ्या संघटनांचे स्लीपर सेल सक्रिय असू शकतात. जर कधी लहान आकाराचा अणुबॉम्ब तयार झाला आणि तो अशा गुप्त नेटवर्कपर्यंत पोहोचला, तर त्याला रोखणं खूप कठीण होईल.
- हल्ला छोटा, पण परिणाम मोठा: असं शस्त्र पारंपरिक अणुबॉम्बएवढा विनाश करू शकणार नाही. पण एखाद्या मोठ्या शहराच्या एका भागात जरी याचा वापर झाला, तरी हजारो लोकांचा जीव जाऊ शकतो आणि संपूर्ण जगात भीती पसरेल. जेडी वॅन्स यांच्या मते, "जर एखाद्या शहराचा एक भाग नष्ट झाला आणि हजारो लोक मारले गेले, तर त्याचा परिणाम फक्त एका देशापुरता मर्यादित राहणार नाही."
सुरक्षा तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, 'न्यूक्लियर जॅकेट' सारखं तंत्रज्ञान अजूनही खूप गुंतागुंतीचं आहे आणि ते बनवणं सोपं नाही. पण जगात वाढता अण्वस्त्र तणाव आणि नवीन लष्करी तंत्रज्ञान पाहता, अशा शक्यतांवर चर्चा होणं स्वाभाविक आहे.
याच कारणामुळे अमेरिका आणि त्याचे मित्र देश इराणच्या अणुकार्यक्रमावर सतत लक्ष ठेवून आहेत. इराणच्या संभाव्य 'न्यूक्लियर जॅकेट'बद्दल सध्या कोणताही ठोस पुरावा समोर आलेला नाही. पण अमेरिकेच्या उपराष्ट्रपतींच्या विधानानंतर हा मुद्दा आंतरराष्ट्रीय सुरक्षेच्या चर्चेत आला आहे.